« قط »
متن « قط » على ثلاثة أوجه : أحدها : أن تكون ظرف زمان لاستغراق ما مضى ، و هذه بفتح القاف و تشديد الطاء . . .
شرح يكى از كلمات مركّبهاى كه با حرف قاف شروع مىشود ، « قط » است . اين كلمه اسم بوده و داراى سه قسم و صنف است كه در هركدام كيفيت حركتى و تضعيفى خاصى دارد :
أحدها : اوّلين صنف و قسم « قط » ، ظرف زمان ماضى مىباشد و معناى آن استغراق و تمام زمان گذشته است برعكس « عوض » كه ظرف زمان استغراق مستقبل است و در اين قسم « قط » داراى پنج لغت است كه أفصح آن فتح قاف با تشديد و ضم تاء « قطّ » است . و موضع استعمال اين قسم در جملات منفى مىباشد ، مانند قول أمير المؤمنين عليه السّلام در توبيخ مردم به جهت عدم جهاد در جنگ صفين :
« فو اللّه ما غزى قوم قطّ في عقر دارهم إلّا ذلّوا » . « 1 »
شاهد : ظرف زمان ماضى بودن « قطّ » بدليل تعلّق آن به فعل ماضى و وقوع آن در جمله منفى است .
هامش
( 1 ) - نهج البلاغة : ط 27 / 95 .