شاهد : معناى تكثير داشتن « قد » مىباشد .
تركيب شعر : « أترك » فعل مضارع متكلم و « القرن » مفعول آن ، « مصفرّا » حال از « القرن » و « أنامل » نائب فاعل براى « مصفرا » و مضاف به ضمير غايب و « أثواب » اسم « كأنّ » و مضاف به ضمير غايب و « مجّت » فعل ماضى مؤنث مجهول و ضمير « هي » مستتر نائب فاعل كه به « أثواب » راجع است و « بفرصاد » جار و مجرور متعلّق به « مجّت » است .
معناى شعر : « چهبسيار واگذاردم هماورد و مماثل خودم در شجاعت را در حالى كه زرد گرديده شده بود انگشتان دست او - كنايه از هلاكت است - و گويا لباسهاى او رنگ شده بود با توت - كنايه از خونين شدن لباس اوست زيرا رنگ توت قرمز است » .
الخامس : پنجمين معناى « قد » تحقيق و حتميت وقوع فعل مابعد است ، مانند قول خداوند متعال :
قَدْ أَفْلَحَ مَنْ زَكَّاها
« الشمس / 9 »
و مانند قول أبى طالب عليه السّلام در مدح رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله :
« لقد علموا أنّ ابننا لا مكذّب * لدينا و لا يعنى بقول الأباطل » « 1 »
شاهد : در معناى تحقيق داشتن « قد » است .
تركيب شعر : لام براى تأكيد است و « علموا » فعل و فاعل و « أنّ » معمول آن ، تاويل به مصدر مىرود و در محل نصب و سد مسد دو مفعول « علموا » مىباشد و « ابن » اسم « إنّ » و مضاف به ضمير متكلم مع الغير « لا مكذّب » خبر « إنّ » و « لدى » ظرف متعلّق به « لا مكذّب » و مضاف به ضمير متكلم مع الغير و « يعنى » فعل مضارع مجهول و جار و مجرور نائب فاعل آن و « الأباطل » جمع « باطل » به معناى شيطان است .
معناى شعر : « محققا دانستند كه همانا فرزند ما مورد تكذيب در نزد ما نيست
هامش
- شواهد المغني : 1 / 494 ، لسان العرب : 3 / 347 ، همع الهوامع : 2 / 73 ، معجم النحو : 296 ، الكتاب : 2 / 369 .
( 1 ) - شرح مختارات أشعار العرب : 97 .