« حيث »
متن « حيث » وطيئ تقول : « حوث » و في الثاء فيهما الضمّ تشبيها بالغايات لأنّ الإضافة إلى الجملة كلا إضافة . . .
شرح يكى از كلمات مركّبهاى كه با حرف حاء شروع شده است « حيث » مىباشد و افراد قبيلهء طىء ياء آن را تبديل به واو كرده و « حوث » مىگويند .
بايد دانست كه « حيث » به جهت شباهت افتقارى اصلى خود به حرف ، مبنى مىباشد زيرا بالوضع « حيث » نيازمند جملهء بعد است مانند موصولات كه محتاج به جمله صله هستند و با توجّه به اينكه اصل در بنا سكون است ، لكن در حركت ثاء آن در هردو لغت ( حيث - حوث ) سه وجه جايز است :
1 - ضمّه ( حيث - حوث ) و اين ضمه دادن به جهت تشبيهكردن اين كلمه به غايات ( ظروفى كه به جهت حذف مضاف اليه آنها مبنى شدهاند مانند قبل و بعد ) مىباشد .
و اگر اشكال شود كه غايات به جهت قطع از اضافه مبنى شدهاند در حالى كه « حيث » از اسماء دائم الاضافه است و هرگز مضافاليه آن حذف نمىشود و اضافه شدن از خصوصيات اسمى است كه حتّى باعث معرب شدن اسم مبنى مىگردد .
بنابراين « حيث » على القاعده بايد معرب باشد .
جواب اين اشكال اين است كه چون « حيث » فقط اضافه به جمله مىشود ، و