( تفسير آيهء كريمهء وَ ما جَعَلْنَا الرُّؤْيَا الَّتِي أَرَيْناكَ . . .
الآية )
بدان كه مفسرين اختلاف نمودهاند در تفسير اين آيهء كريمهء
وَ ما جَعَلْنَا الرُّؤْيَا الَّتِي أَرَيْناكَ
إلى آخرها و در بيان مقصود از رؤياى مذكوره در اين آيه . بعضى گفتهاند كه مراد از اين ، خوابى است كه پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم ديد كه كفار قريش ، هركدام در كدام موضع مقتول خواهند شد . « 1 »
و بعضى گفتهاند كه مراد از آن ، معراج حضرت پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم است كه از مكهء معظمه ، در يك شب به بيت المقدس و به آسمانها عروج نموده ، در بيدارى ، نه در خواب ؛ چنانچه بعضى توهم فاسد كردهاند . و اين تفسير ( قول ) « 2 » ابن عباس است . و بعضى گفتهاند كه مراد از آن ، خوابى است كه پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم در مدينه ديد كه داخل مكه بعد از اين خواهد شد و چون مشركين در حديبيه منع پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم در آن سال نمودند از داخل شدن به مكه ، جمعى از مسلمين را از آن خواب ، شبههء فاسدى به خاطر رسيد و چون شبهه را به خدمت پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم نقل كردند ، « 3 » ( حضرت رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم ) « 4 » فرمودند كه « بعد از اين داخل خواهيد شد » . پس در سال آينده ، داخل مكهء معظمه شدند و اين آيهء كريمه نازل شد :
لَقَدْ صَدَقَ اللَّهُ رَسُولَهُ الرُّؤْيا بِالْحَقِّ
. « 5 »
و بعضى گفتهاند كه مراد از آن ، خوابى است كه پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم ديد در وقتىكه بر منبر بود كه جماعتى بر منبر او مىجهند ، چون جستن بوزينه ، و بر بالاى منبر او
هامش
( 1 ) . الكشاف ، ج 2 ، ص 675 .
( 2 ) . از نسخهء ج .
( 3 ) . نسخهء ه : نمودند .
( 4 ) . از نسخهء ج .
( 5 ) . الفتح ، آيهء 27 .