( بحث بر خواجه نصير الدين طوسى طاب ثراه )
و آنچه حضرت افضل العلماء المتقدمين و المتأخرين ، آية اللّه في العالمين ، خواجه نصير الدين محمد طوسى قدّس اللّه روحه و نوّر ضريحه در نقد محصّل « 1 » گفته است ، كه همين يك حديث در بدا واقع شده است در مادهء اسماعيل و ديگر حديثى وارد نشده است ، از تتبع ايشان به غايت مستبعد است ؛ چه در كتب حديث « 2 » علماى ما رضوان اللّه عليهم اجمعين حديث بدا بسيار مذكور است و تفصيل « 3 » اين را در حاشيهء كتاب كافى ذكر كردهايم .
( معنى كلام شريف )
يعنى پس گفت امام جعفر عليه السّلام به پسرش اسماعيل : « برخيز اى اسماعيل ! پس بياور نزد من آن دعايى را كه امر كردم تو را به حفظ آن و نگاه داشتن آن » . پس برخاست اسماعيل ، پس بيرون آورد صحيفه را ، كه گويا همان صحيفه بود كه داده بود او را « 4 » به من يحيى بن زيد . پس امام جعفر عليه السّلام آن صحيفه را بوسيد و بر چشم خود گذاشت و گفت : « اين خط پدر من است و املاى جدّ من ، امام زين العابدين عليهما السّلام در حضور من » . پس گفتم : اى فرزند پيغمبر خداى تعالى ! اگر صلاح مىدانى كه مقابله كنم اين صحيفه را با صحيفهء زيد ، رخصت ده . « 5 » پس رخصت داد مرا در اين مقابله .
[ قوله : « قد رأيتك لذلك أهلا . . . نعم فادفعها إليهما » 49 - ]
و قال : « قد رأيتك لذلك أهلا » ، فنظرت و إذا هما أمر واحد و لم أجد حرفا منها يخالف
هامش
( 1 ) . نقد المحصّل ( تلخيص المحصّل ) ، ص 422 .
( 2 ) . نسخهء د : كتاب احاديث .
( 3 ) . نسخهء د : تفصيل و تحقيق .
( 4 ) . نسخهء ج : آن را .
( 5 ) . نسخهء د : + مرا .