( بيان معنى كلام شريف )
يعنى گفت على بن نعمان كه شنيدم از عمير بن متوكل ثقفى بلخى از پدرش ، متوكل بن هارون كه گفت : ملاقات كردم يحيى بن زيد بن امام زين العابدين عليه السّلام را در حالتى كه متوجه خراسان بود .
( بيان احوال زيد مشهور ، پسر امام زين العابدين عليه السّلام و زيد النّار ، پسر امام موسى كاظم عليه السّلام )
و بايد دانست كه چون زيد ، پسر امام زين العابدين عليه السّلام در كوفه اولا خروج كرد ، مطلب او از خروج ، آن نبود كه خود ، امام شود ، بلكه مطلبش اين بود كه چون مخالفين را دفع كند ، امامت را به امام زمان ، امام محمد باقر عليه السّلام باز گذارد . و لهذا مدح زيد در احاديث معتبره ، بسيار واقع شده است به اين مضمون .
اما زيد النّار ، برادر حضرت امام الجنّ و الإنس ، علي بن موسى الرضا عليه التحية و الثناء چون در بصره خروج كرد ، بر باطل بود . و اين نيز در حديث معتبر وارد شده . و سنّيان گمان فاسدى دارند كه زيد اول نيز بر باطل بوده است . و محمد شهرستانى ، صاحب كتاب ملل و نحل « 1 » چون سنّى بوده است ، بعضى حكايتها در مذمت زيد نقل كرده است و بر آن ، اعتماد نيست .
و يحيى بن زيد نيز بعد از قتل زيد ، به خراسان آمده ، در آنجا خروج كرد . او را بر دار زده ، مقتول ساختند . و جسد شريف او الحال در قريهاى از قراى طوس ، كه آن را « ميامى » مىگويند ، مدفون است . و از اين روايت منقوله در صحيفهء كامله ، ظاهر مىشود كه او نيز امامت را به جهت مستحق آن ، از حضرات ائمهء معصومين صلوات اللّه عليهم اجمعين مىخواسته است ، نه از جهت خود ؛ اما عبد اللّه بن الحسن و
هامش
( 1 ) . الملل و النحل ، ج 1 ، ص 250 - 252 .