اشرف است از قبض ، از وجوه متعدده ، يا آنكه در بعضى عضوها آلت بسط ، زياده است از آلت قبض ؛ چون آلت بسط كفّين . و تحقيق و تفصيل اين مباحث را در تحفهء رضويه بيان كردهايم .
[ قوله : « و غذّانا بطيّبات الرزق . . . و نهانا ليبتلي شكرنا » ]
و غذّانا بطيّبات الرزق ، و أغنانا بفضله ، و أقنانا بمنّه ، ثمّ أمرنا ليختبر طاعتنا ، و نهانا ليبتلي شكرنا
« اقناء » مأخوذ است از قنيه ؛ يعنى « 1 » سرمايهاى كه به آن تجارت مىكنند . و اين سرمايه ، در اينجا يا طاعات و عبادات است ، يا عقل است ، كه سرمايهء جميع سعادات است .
( معنى كلام امام عليه السّلام )
يعنى خداى تعالى غذا داد به ما رزقهاى حلال خود ، و ما را به فضل و كرم خود ، غنى ساخت از غذاهاى حرام ، يا از آنكه از مخلوقات ، چيزى سؤال كنيم . و سرمايهء ما ، كه عبادات است يا عقل است ، به ما داد به منّت و بخشش خود . بعد از آن ، امر كرد ما را به طاعت و عبادت ، تا آزمايش كند طاعت ما را ، و نهى كرد ما را از معصيت ، تا آزمايش كند شكر ما را .
بدان كه چون مراد از قنيه ، طاعت باشد ، اشارتى بدان هست كه لطف الهى به بندگانش به مرتبهاى است كه خود ، سرمايه به ايشان مىدهد ، باز اضعاف مضاعف آن ، ثواب و ربح كرامت مىكند .
[ قوله : « فخالفنا عن طريق أمره . . . و انتظر مراجعتنا برأفته حلما » ]
فخالفنا عن طريق أمره ، و ركبنا متون زجره ، فلم يبتدرنا بعقوبته ، و لم يعاجلنا
هامش
( 1 ) . نسخهء ج : به معنى .