تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3997

مساهمون:

ص٣٩٩٧
و كراهت و نفرين و لعنت . و تمسخر و استهزا .

يارو

(
y ru
) ا . پ . دوست و مصغر يار .

ياروج

(
y ruj
) ا . ع . شمشير . و پيكان . يق : وقع الياروج على اليافوخ اهون من ولاية بعض الفروخ .

يارور

(
y r - var
) ا . پ . دوست و يارىدهنده .

ياروق

(
y ruq
) ا . پ . نام يكى از امراى تركمان .

ياروقية

(
y ruqiyyat
) ا . ع . نام قريه‌اى در حوالى حلب بنا كردهء ياروق .

ياروى

(
y ruy
) و (
y rvay
) ا . پ . مأخوذ از تركى - زخم و جراحت .

ياره

(
y re
) ا . پ . دست برنجن پهن . و طرق گردن . و دست‌كش و دست كش آهنين . و بند دست . و قوت و قدرت و توانايى . و مقدار و اندازه . و دلير و شجاع . و مرد زيرك . و دوستى . و ضرورت . و باج و و خراج و محصول . و دارويى مركب كه با يارج مشهورست .

ياره

(
y re
) ا . پ . مأخوذ از تركى - ريش و جراحت .

ياره‌سه

(
y rese
) ا . پ . يارسه و خفاش و شبپره .

ياره‌گير

(
y re - gir
) ا . پ . باج و خراج‌گير . و جمع‌كننده حاصل و محصول . و دريافت‌كننده رشوه و رشوه‌گير .

يارى

(
y ri
) ا . پ . ياى مجهول - دوستى و يك دوستى .

يارى

(
y ri
) ا . پ . دوستى و همدمى و مصاحبت و اعانت . و نصرت و دستگيرى و كمك و امداد و قوت و توانايى . و دو زن كه داراى يك شوهر باشند و نيز زن هر يك از دو برادر يارى مىباشد مر زن برادر ديگر را . و يارى بخشيدن و يا يارى دادن و يا يارى كردن : امداد كردن و معاونت نمودن و كمك كردن و احسان نمودن و نيكويى كردن و به خوبى خدمت كردن و پشتى كردن و حمايت نمودن و قوت و توانايى دادن .

ياريدن

(
y ridan
) ف م . پ . يارى كردن و امداد نمودن و معاونت كردن و كمك كردن و حمايت نمودن و پشتى كردن و قوت و قدرت و توانايى دادن .

يارى ده

(
y ri - deh
) ص . پ . آنكه امداد مىكند و كمك مىدهد به كسى و آنكه يارى مىكند و اعانت مىنمايد و حمايت مىكند از كسى .

يارىرس

(
y ri - ras
) ص . پ . آنكه بفرياد كسى مىرسد و دستگيرى از آن مىكند و امداد مىدهد آن را .

ياريگر

(
y ri - gar
) ا . پ . معين و معاون و اعانت‌كننده و مددگار و دستگير .

ياريگرى

(
y ri - gari
) ا . پ . معاونت و امداد .

ياز

(
y z
) ا - ص . پ . دهقان و روستايى . و خميازه كشنده و دراز كشنده . و دست درازكنندهء براى گرفتن چيزى . و بالنده و نموكننده . و درختى كه بگستراند شاخه‌هاى خود را . و پيماينده و اندازه‌كننده . و پيمايش مساحت . و ارش يعنى فاصلهء ميان سرانگشت دست تا آرنج . و پيماينده مساحت . و گام و قدم . و قصد و اراده و آهنك . و آنكه اراده مىكند و قصد مىكند .

ياز

(
y z
) ا . پ . مأخوذ از تركى - بهار .

يازاب

(
y z - b
) و

يازابه

(
y z - be
) ا . پ . قسمى از ترشى آچار .

يازان

(
y z n
) ص . پ . قصد كنان و اراده‌كنان . و پيمانه‌كنان . و آنكه كوشش مىكند براى يافتن چيزى . و دراز قد و بلند اندام .

يازدن

(
y zedan
) ف ل . م . پ . دست دراز كردن براى گرفتن چيزى . و دراز شدن و بلند شدن و افراشته شدن . و دهن دره كردن و خميازه كشيدن . و قصد كردن و اراده كردن و كوشش نمودن .

يازده

(
y z - dah
) پ . ص . توصيفى عددى ده بعلاوهء يك .

يازدهم

(
y zdahom
) و

يازدهمين

(
y zdahomin
) ص . پ . چيزى كه در مرتبه يازده واقع شده باشد .

يازش

(
y zec
) پ . م ح . يازيدن . ا . خميازه و دهن‌دره . و قصد و آهنك و غرض و اراده و ميل . و نمو و باليدگى . و طول و درازى . و قد و اندام . و شكل و هيكل و هيئت .

يازع

(
y ze '
) ا . ع . بلغت هذيل : وازع كه واو را بدل بيا مىكنند . ر . وازع .

يازند

(
y zand
) ا . پ . شكل و هيئت و صورت .

يازنده

(
y zande
) ا . پ . قصدكننده و آهنك‌كننده و اراده نماينده .

يازه

(
y ze
) ا . پ . خميازه . و تعدد و كشش و لرزه .

يازى

(
y zi
) ا . پ . دهقان و دهاتى و كشاورز و روستايى .

يازيدگى

(
y zidagi
) ا . پ . خميازه و دهن‌دره .

يازيدن

(
y zidan
) ف ل . م پ . خميازه كشيدن و تثاوب و تمدد . و در برگرفتن . و باليدن و نمو كردن . و قصد كردن و اراده نمودن و آهنك كردن . و بلند شدن .