ياى مجهول - كلمهء نفى يعنى بدون هر شكلى و بدون هر طريقى .
هيچمدان
(
hic - ma - d n
) ص .
پ . ياى مجهول - كاملا نادان و بىعلم .
هيچمرد
(
hic - mard
) ص .
پ . ياى مجهول - كمينه و فرومايه و حقير .
هيچ وجه
(
hic - vajh
) پ .
ياى مجهول - كلمهء نفى يعنى نه در همه حال .
هيختن
(
hixtan
) ف م . پ .
ياى مجهول - بركشيدن و از نيام بيرون بيرون كشيدن شمشير را .
هيخته
(
hixte
) ص . پ . ياى مجهول - شمشير كشيده شده .
هيد
(
hayd
) ا . پ . ابزارى كه بسان خرمن كوفته را بباد مىدهند و آن را هيد خرمن : نيز گويند .
هيد
(
hayd
) ا . ع . مضطرب و پريشان . و جنبش . و چون از حال كسى استفسار كنند مىگويند : هيد مالك :
يعنى چسان است حال تو . و يق : ضربته فما قال لى هيد مالك : يعنى زدم آن را و متغير نشد . و اتى فلان القوم فما قالوا له هيد مالك : آمد فلان در نزد آن قوم و بوى نگفتند چگونه است حال تو . و ايام هيد : در جاهليت روزهاى مرگامرگى را مىگفتند . و ما له هيد و هاد : يعنى نيست مر او را حركت و جنبشى و يا نه حركت مىكند و نه از چيزى منع مىكند و نه از چيزى منزجر مىگردد .
هيد
(
hayd
) م . ع . هاده هيدا و هادا ( از باب ضرب ) : ترسانيد آن را و رنج رسانيد آن را . و هاد الشئ :
حركت داد و جنبانيد آن چيز را . و اصلاح كرد آن چيز را پس از خرابى . و نيز هاد الشئ :
ازاله كرد آن چيز را و از جاى بركند و بر گردانيد . و زجر كرد . و يق : ما يهيدنى ذلك : بىآرام نمىكند من را اين و باك ندارم ازين . و هدت الرجل : منع نكردم و زجر ننمودم آن مرد را . و نيز هيد : بانك بر زدن بر شتر .
هيد
(
hayd
) و (
hid
) ا . ع .
كلمهايست كه بدان زجر مىكنند شتر را .
هيدان
(
hayd n
) ا . ع . مرد ترسو و جبان . و فلان يعطى الهيدان و الريدان : فلان مىبخشد و عطا مىكند مردم شناخته و ناشناخته را .
هيدب
(
haydab
) ا . ع . ابر فرو هشته دامن . و ريشهء جامه . و كس فروهشتهء زن . و اشك پى هم ريزان . و مرد كندخاطر و عاجز و گرانسنك . و نام اسبى .
هيدبى
(
haydab
) ا . ع .
نوعى از رفتار با كوشش اسب و جز آن . و ابن الهيدبى : نام شاعرى .
هيدبى
(
haydabiyy
) ص . ع .
رجل هيدبى الكلام : مرد بسيار سخن .
هيدج
(
haydaj
) و
هيدخ
(
haydax
) ا . پ . اسب جوان تيز و تند و جهنده كه به زحمت و صعوبت رام گردد خصوصا در سه سالگى . و لگام اسب تيز و تند .
هيدكر
(
haydakor
) ا . ع .
زن بسيار گوشت .
هيدكور
(
haydakur
) ا . ع .
پنهان شونده جهة فريفتن . و زن بسيار گوشت .
و زن جوان شگرف اندام نيكو كرشمه . و شير دفزك .
هيدكور
(
haydakur
) ص .
ع . بيت هيدكور الاساطين : خانهاى كه ستونهاى آن ثابت و برقرار باشد .
هيدكورة
(
haydakurat
) ا .
ع . رن بسيار گوشت .
هيدلة
(
haydalat
) ا . ع .
غليواج . و راندن شتر بسرود .
هيده
(
hayde
) ا . پ . هيد يعنى ابزارى كه بدان خرمن كوفته را بباد دهند و هيدهء خرمن نيز گويند .
هيذار
(
hayz r
) و
هيذارة
(
hayz rat
) ص . ع . رجل هيذار :
مرد بيهودهگوى بسيار سخن . و كذلك رجل هيذارة .
هيذام
(
hayz m
) ا . ع . اكول و پرخوار . و دلير و شجاع .
هيذبى
(
hayzab
) ا . ع .
نوعى از رفتار با كوشش اسب .
هيذ خرمن
(
hayze - xarman
) ا . پ . هيده خرمن .
هيذم
(
hayzam
) ا . ع . شتاب رو و سريع .
هير
(
hayr
) و (
hir
) ا . ع .
نصف اول از شب . و باد شمال .
هير
(
hir
) ا . پ . ياى مجهول - آتش . و طاعت و عبادت .
هير
(
hir
) ا . پ . مأخوذ از سنسكريت - طلا و زر .
هير
(
hayyer
) ص . ع . آنكه بىباكانه در چيزى مىافتد .
هير
(
hayyer
) ا . ع . نصف اول از شب . و باد شمال .
هيراب
(
hir b
) ا . پ . نام فرشتهاى كه بر باد حكم مىكند .
هيرآباد
(
hir - b d
) ا . پ .
ياى مجهول - نام شهر حاكمنشين خلخال .
هيراد
(
hir d
) ا . پ . خود را تازهروى و خوشحال بمردم وانمود كردن .
هيربد
(
hir - bod
) ا . پ .