هويت
(
hoveyyat
) ا . پ . مأخوذ از تازى - مرتبه وحدت . و ذات و بارى تعالى و لاهوت . و هستى و وجود .
هويجة
(
hovayjat
) ا . ع .
مصغر حاجة يعنى غوك خرد .
هويد
(
havid
) ا . پ . كشور سمرقند .
هويد
(
havid
) و (
hovayd
) ا . پ . جهاز شتر و رخت شتر .
هويدا
(
hovayd
) ص . م ف .
پ . ظاهر و آشكار و روشن و واضح و بين و پديد و پيدا . و رنك پريده . و ظاهرا و آشكارا . و هويدا شدن : پديد آمدن و ظاهر شدن و آشكار گشتن . و هويدا كردن :
پديد كردن و ظاهر كردن و فاش كردن .
هويدا دين
(
hovayd - din
) ص . پ . كسى كه بطور آشكار اقرار بكيش و آيين خود مىكند . و آنكه اقامهء دليل و برهان بر حقانيت دين خود مىكند .
هويدا سخن
(
hovayd - soxan
) ص . پ . كسى كه كلام وى به خوبى فهميده مىشود و به آسانى ما فى الضمير خود را بيان مىكند .
هويدائى
(
hovayd 'i
) ا . پ .
پيدايى و روشنايى و ظهور .
هويدك
(
hovaydak
) ا . پ .
نام يكى از پيشوايان ملحدان .
هوير
(
hovir
) ص . پ . اميد دارنده و آنكه اميد دارد .
هويس
(
havis
) ا . ع . فكر و انديشه و آنچه در دل پنهان دارند .
هويشة
(
havicat
) ا . ع . گروه آميختهء از هر جنس مردم .
هويه
(
huye
) ا . پ . دوش و كتف . و پشتى و حمايت .
هه
(
hah
) ا . پ . آواز و صداى نفس . و هه كردن : نفس زدن به صورت ديگرى .
هه
(
hah
) ع . كلمهايست كه در تذكره و وعيد استعمال مىكنند .
هه
(
hahh
) و
ههة
(
hahhat
) م . ع . هه هها و ههة ( از باب فتح ) :
گرفتگى در زبان وى پيدا شد و بند آمد زبان وى در سخن گفتن .
هاهنا
(
h hon
) ع . يعنى اينجا .
هى
(
hay
) پ . كلمهء تنبيه و آگاهانيدن و خبردار كردن كه در مقام تهديد و تخويف و زجر و استهزا گويند و گاه در مقام تحسين .
هى
(
hay
) پ . كلمهء فعل يعنى هست و موجودست .
هى
(
heya
) و (
heyya
) ع .
ضمير مؤنث يعنى آن زن .
هى
(
hayy
) ع . اسم است مر فعل امر را و در مفرد گويند هيك : يعنى بشتاب در آنچه در وى هستى و در تثنيه هيا و در جمع هيوا و قولهم : يا هى ما لى :
كلمهء تعجب است و لغتى است در مهموز . ر .
يا هيئ ما لى . و هى بن بى : كسى را گويند كه نه خودش و نه پدرش معروف نباشد و كسى آنها را نشناسد و گفتهاند هى نام يكى از پسران آدم بود كه نسلش منقطع گرديد .
و يق : ما ادرى اى هى بن بى هو :
يعنى نمىدانم كدام خلق است آنكس .
هى
(
hayy
) ع . كلمهايست كه در زجر استعمال مىكنند و گاه آن را مكرر كنند و هى هى گويند .
هئ
(
hay'a
) ع . يق : يا هئ مالى : كلمهايست كه در تعجب و يا تلهف و تأسف استعمال مىكنند يعنى آگاه باش .
هئ
(
hay '
) و (
hi '
) ا . ع .
خواندن بطعام و شراب . و خواندن شتر را بر آب .
هئ
(
hayye '
) ص . ع . رجل هئ : مرد نيكو پيكر .
هيا
(
hay
) ع . يكى از حروف ندا بمعنى ايا .
هيأات
(
haya ' t
) ع . ج . هيأة .
هياءة
(
hay 'at
) م . ع . هيوء هياءة . ر . هيأة .
هياب
(
hayy b
) و
هيابة
(
hayy bat
) ص . ع . جبان و ترسو و بددل . و آنكه از وى ترسند .
هيأة
(
hay'at
) م . ع . هاء هيأة ( از باب نصر و ضرب ) و هيوء هياءة ( از باب كرم ) : نيكو پيكر و خوش هيئت گرديد . و هاء للامر هيأة ( از باب نصر و ضرب ) : آماده گرديد جهة آن كار و ساخت آن كار را . و قرا بعضهم قوله تعالى :
وَ قالَتْ هَيْتَ لَكَ
.
هيأة
(
hay'at
) و (
hey'at
) ا .
ع . پيكر و نهاد و حال چيزى و كيفيت آن .
ج : هيأات . يق : فلان حسن الهيأة .
و كذلك : حسن الهيأة .
هيأة
(
hey'at
) م . ع . هاء اليه هيأة ( از باب ضرب ) : آرزومند وى گرديد .
هياة
(
hayy t
) ا . ع . كار و شغل .
هياتله
(
hay tele
) ا . پ .
مردم ختلان و بدخشان . ر . هيتال .
هياج
(
hey j
) م . ع . هاج هيجا و هياجا و هيجانا . ر . هج .
و هايج مهايجة و هياجا . ر .
مهايجة .