تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3952

مساهمون:

ص٣٩٥٢
فلان فما يدرى اين سكع و اين هكع : رفت فلان و معلوم نشد كه كجا رفت و كجا اقامت كرد .

هكوك

(
hakuk
) ا . ع . مرد شوخ بىباك شتاب‌زده .

هكوك

(
hakavvak
) ا . ع . مرد جاى درشت سخت . و جاى آسان نرم . و فربه . و مرد شوخ بىباك شتاب‌زده .

هكوى

(
hakvi
) ص . پ . سرگشته و حيران و پريشان .

هكوى

(
hakovi
) ا . پ . شراب انگورى . و تردد و بىثباتى و بىقرارى .

هكه

(
heke
) ا . پ . قسمى از فلاخن .

هكه

(
hokke
) ا . پ . فزاق و هكك .

هكهاك

(
hakh k
) ا . ع . بسيار جماع .

هكهك

(
hokhok
) و (
hekhek
) ا . پ . فواق . و آواز گريه كه در گلو افتد .

هكهكة

(
hakhakat
) ا . ع . بسيارى جماع .

هكيك

(
hakik
) ا . ع . مخنث .

هكيك

(
hakik
) ص . ع . ساييده شده و مهكوك .

هكيك

(
hakik
) م . ع . هك هكا و هكيكا . ر . هك .

هگاه

(
hag h
) پ . كلمهء استفهام يعنى آيا هست و خواه هست .

هگرز

(
hagerz
) م ف . پ . مقلوب هرگز و بمعنى آن . ر . هرگز .

هگل

(
hagal
) ا . پ . غارچ و سماروغ .

هل

(
hal
) ع . يكى از حروف است كه در استفهام استعمال مىشود بمعنى آيا و بمنزله ام و بل مىباشد و گاهى به روى ال در مىآيد يعنى چون آن را اسم قرار دهند و لام را مشدد مىكنند چنان كه اكر گويند : هل لك فى زبد و تمر : يعنى آيا مسكه و خرما مىخواهى جواب مىدهى : اشد الهل . و اگر گويند هل لك فى كذا و كذا : آيا درين و آن ترا حاجتى هست جواب مىدهى : لى فيه اوان لى فيه او مالى فيه : يعنى به آن حاجت دارم و يا به آن حاجتى ندارم . و گاهى هل بمعنى جزا و جحد و امر استعمال مىشود . و گاهى بمعنى قد . قوله تعالى :
هَلْ أَتى عَلَى الْإِنْسانِ
اى قداتى . و گاه بمعنى ما مانند : هل هى الا كذا : اى ما هى الا كذا . و قوله تعالى :
هَلْ مِنْ خالِقٍ غَيْرُ اللَّهِ
: اى ما من خالق .

هل

(
hel
) پ . كلمهء امر يعنى بگذار و فروگذار .

هل

(
hel
) ا . پ . هيل و قاقلة .

هل

(
hol
) ا . پ . آغوش و بغل .

هل

(
hala
) ع . كلمه‌ايست كه هميشه پس از كلمه حى در آمده و با آن مركب شده در حكم اسم واحد مىباشد مانند كلمه خمسة عشر و آن را در استعجال و ور غلانيدن استعمال مىكنند چنان كه گويند : حيهل الثريد : يعنى بشتاب و يا بشتابيد بسوى تريد و واحد و جمع و مؤنث و مذكر در وى مساوى است . و كذلك : حيهل الصلاة : يعنى بشتاب و يا بشتابيد بسوى نماز و چون بر آن وقف كنند حيهلا مىگويند و گاه حيهلك .

هل

(
hall
) ا . ع . تنك و نرم از موى و جامه .

هل

(
hall
) م . ع . هل المطر هلا ( از باب ضرب ) : ريزان شد باران . و هل الشهر : ظاهر گرديد هلال آن ماه . و هل الرجل : شادمان گرديد آن مرد و بانك كرد از شادى .

هل

(
hell
) ا . ع . نمودارى ماه نو . يق : اتيته فى هل الشهر .

هل

(
hell
) ص . ع . امراة هل : زن يك جامه پوشيدهء براى كار .

هلا

(
hal
) پ . كلمه ندا از براى آگاهانيدن و متنبه كردن و حذر كردن .

هلا

(
hal
) ا . ع . كلمه‌ايست كه بدان اسب را زجر كنند و ماديان را تسكين دهند در وقت ضراب .

هلا

(
hall
) پ . كلمه‌ايست مركب از هل و لا . يق : هلا قلت : يعنى چرا نگفتى .

هلاب

(
hall b
) ا - ص . ع . سال بسيار باران . و نام چند روز بسيار سرد در كانون دويم . و يوم هلاب : روز باد و باران‌ناك .

هلاب

(
hall b
) و

هلابة

(
hall bat
) ا . ع . باد سرد با باران .

هلابة

(
hall bat
) ص . ع . ليلة هلابة : شب باد و باران‌ناك .

هلابة

(
hol bat
) ا . ع . آب شسته يارك بچه نوزاده را .

هلابج

(
hol bej
) ا . ع . شير دفزك .

هلابع

(
hol be '
) ا . ع . مرد ناكس تناور خبيث و آزمند خوردن . و گرك . و از اعلام است .

هلاتة

(
hol tat
) ا . ع . آب شسته برهء نوزاده و بزغاله نوزادهء سياه .

هلاث

(
hol s
) ا . ع . فروهشتگى كه بمردم عارض شود .