تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3896

مساهمون:

ص٣٨٩٦
وهواه : اسب شادمان تيزرو .

وهواهة

(
vahv hat
) ص . ع . مؤنث وهواه .

وهوب

(
vahub
) ص . ع . بخشنده .

وهوم

(
vohum
) ع . ج . وهم .

وهوه

(
vahvah
) ص . ع . فرس وهوه : اسب شادمان تيزرو .

وهوهة

(
vahvahat
) م . ع . وهوه الاسد فى زئيره وهوهة : غريد آن شير . و وهوه الحمار : بانك كرد آن نره خر در نزد ماده خر و اظهار مهربانى به آن نمود . و وهوهت المراة : ناله و فرياد كرد آن زن در اندوه . و وهوه الكلب : برگردانيد آن سك آواز را در گلو از ترس و بيم . و وهوه الفرس : آواز وهوهة كرد آن اسب .

وهوهة

(
vahvahat
) ا . ع . آواز گلوى اسب كه بعد از صهيل آيد .

وهى

(
vahy
) ا . ع . شكاف چيزى و دريدگى آن . ج : وهى و اوهية . و فى السقاء وهى : يعنى در مشك شكاف و شكافتگى است . و يق : اوهيت وهيا فارقعه : يعنى دريدى تو دريدنى پس وصله كن آن را .

وهى

(
vahy
) م . ع . وهى الحائط ( از باب فتح ) و وهى يهى ( از باب سمع ) وهيا : منشق شد آن ديوار و در كار افتادن گرديد . و وهى الثوب : پاره گرديد آن جامه و شكافته شد . و وهى الحبل كذلك . و وهى الشئ : سست و ضعيف شد آن چيز . و وهى السقاء : سست و فروهشته شد بند آن مشك و نيز پاره گرديد آن مشك . و وهى السحاب : ريخته شد باران آن ابر . و وهى الرجل : گول گرديد آن مرد و افتاد . المثل : خل سبيل من وهى سقاؤه و من هريق بالغلاة ماؤه : اين مثل را دربارهء كسى گويند كه كار وى راست نيايد .

وهى

(
vohiyy
) ع . ج . وهى .

وهية

(
vahyat
) ا . ع . شكافتگى و كشيدگى . و رخنه و شكاف . يق : غادر وهية لا ترقع : اى فتقا لا تقدر على رتقه .

وهية

(
vahiyyat
) ا . ع . مرواريد بزرك . و شتر كشتنى ستبر فربه .

وهية

(
vohayyat
) ا . ع . مصغر وهى يعنى دريدگى اندك .

وهيج

(
vahij
) ا . ع . افروختگى . يق : لها وهيج : اى توقد .

وهيدة

(
vohaydat
) ا . ع . كاواك خرد .

وهيسة

(
vahisat
) ا . ع . ملخ بريان كرده كوفته با روغن و يا پيه آميخته .

وهيف

(
vahif
) م . ع . وهف وهفا و وهيفا . ر . وهف .

و هين

(
vahin
) ص . ع . سست در كار و در عمل .

و هين

(
vahin
) ا . ع . آنكه مواظب كار كسى باشد كه آن را اجير كرده‌اند و بر مىانگيزاند وى را در كار كردن .

وى

(
vay
) پ . مخفف واى كه كلمه افسوس است . ر . واى .

وى

(
vay
) پ . ضمير منفصل مفرد بمعنى او و آن . و ويرا يعنى آن را و او را .

وى

(
vay
) ا . پ . جزء و پاره و مقدار و اندازه . و برابر و مساوى . و ده وى : يعنى ده برابر . و صد وى : يعنى صد برابر .

وى

(
vay
) ع . كلمه تعجب . يق : و يك و وى لزيد . و گاه بر كان مشدده و كان مخففه داخل مىگردد . و نيز وى : بمعنى ويل مىآيد . و و يك : يعنى ويلك . و بعضى از علماى لغت مىگويند كه وى گاه ب و گاه ح و گاه س و گاه ل به آخر آن متصل مىگردد و ويب و ويح و ويس و ويل مىگويند كه همه آنها كلمه عذاب مىباشند .

وى

(
vi
) پ . حرف نفى بمعنى بى . و وى عيب : يعنى بىعيب .

وى

(
vi
) ا . پ . اصل و ريشه و بيخ و بنياد .

وياك

(
veyy ka
) ع . لغة فى اياك .

وئال

(
ve ' l
) م . ع . وال مواءلة و وئالا . ر . مواءلة .

ويب

(
vayb
) ا . ع . بمعنى ويل . يق : ويبك و ويب لك و ويب لزيد و ويب له و ويبه و ويب غيره و ويب زيد و ويب فلان ( بكسر ويب و رفع فلان ) در همه اين كلمات بمعنى الزمه اللّه ويلا مىباشد . و ويبا لهذا : اى عجبا .

ويبة

(
vaybat
) ا . ع . پيمانه‌اى معادل بيست و دو يا بيست و چهار مد .

ويثر

(
vaysar
) و (
vayser
) ا . ع . گل سفيد خواه پنج پر باشد و يا صد پر .

ويج

(
vayj
) ا . ع . چوب فدان .

ويجك

(
vijak
) ص . پ . صاف و پاك و زلال .

ويح

(
vayh
) ا . ع . كلمه ترحم است بر خلاف ويل كه كلمه عذاب است . و يق : ويح لزيد و ويحا لزيد و ويح زيد و ويحه و ويحما زيد . و ويحك : كلمه‌ايست كه در ترحم و زجر هر دو مىگويند يعنى افسوس بر تو و خوشا بر تو . ر . ويخ .

ويخ

(
vayx
) ا . ع . كلمه زجر