اندوهناك و بى خود از اندوه و سرگشته و ترسناك .
ولهان
(
valh n
) ا . ع . نام شيطانى كه بر مىانگيزاند مردم را بر بسيار ريختن آب در وضو گرفتن .
ولهان
(
valah n
) م . ع . وله ولها و ولهانا . ر . وله .
ولهزده
(
valah - zade
) ص .
پ . هاى اول ملفوظ و هاى دويم غير ملفوظ - عاشق و ديوانه خشم ديده و قهر كشيده .
ولهزده
(
vale - zade
) ص .
پ . هر دو ها غير ملفوظ - خشمگين و قهرآلود .
ولهى
(
valh
) ص . ع . مؤنث ولهان : زن اندوهناك و بى خود از اندوه و سرگشته و ترسناك .
ولى
(
valy
) ا . ع . قرب و نزديكى . و باران بعد باران وسمى .
ولى
(
valy
) م . ع . وليه يليه وليا ( از باب حسب ) : نزديك او شد و از باب ضرب لغتى است قليل الاستعمال . و جلس مما يليه اى مما يقاربه . و نيز ولى : حصول ثانى بعد از اول بدون فصل .
يق : و ما يليه يعنى آن چيزى كه بلافاصله پس از آن در مىآيد . و نيز ولى : باريدن باران پس از باران وسمى . يق : وليت الارض ( مجهولا ) . و نيز باريدن باران پس از باران .
ولى
(
vol
) ع . ج . وليا .
ولى
(
vali
) پ . ياى مجهول كلمه استثنا . ر . وليك و و ليكن .
ولى
(
valiyy
) ا . ع . باران دويم بهارى و باران بعد باران وسمى . ج : اولية .
و دوست ضد عدو و صديق و يار و مددگار .
و نگهبان . و متصرف در امور كسى . و كل من ولى امر احد فهو وليه . ج : اولياء و گاه ولى اطلاق مىگردد بر معتق و عتيق و پسر عم .
و ناصر و حافظ نسب . و صهر و صديق خواه مذكر باشد و يا مؤنث . و نيز ولى : نزديك .
يق : داره ولى دارى : خانه او نزديك خانه من است .
ولى
(
valiyy
) و (
vali
) ا . پ .
مأخوذ از تازى - درست صديق و يارىدهنده .
و صاحب و خداوند . و آنكه از جانب كسى توليت در كارى داشته باشد . و بنده نيك قرب درگاه بارىتعالى جل شانه . و ولى خدا :
بنده نيك خدا و مرد پارسا . و ولى دم :
خويشاوند نزديكى كه نامزد مىشود براى انتقام خون . و ولى عهد : كسى كه براى جانشينى و خلافت منتخب شده باشد . و ولى كامل : آنكه در بندگى خداوند تبارك و تعالى به حد كمال رسيده باشد .
وليا
(
voly
) ص . ع . مؤنث اولى .
ج : ولى و ولييات .
وليات
(
valiyyat
) ع . ج .
ولية .
وليان
(
vely n
) ا . پ .
نام قصبهاى از توابع قزوين .
ولية
(
valiyyat
) ا . ع . توشهاى كه زن جهة مهمانى فرود آيندگان فراهم مىكند . و پشماگند و آنچه زپر پشماگند گسترند .
ج : ولايا . و قولهم : كالبلايا رؤسها فى الولايا : يعنى الناقة التى كانت تعكس على قبر صاحبها ثم تطرح الولية على راسها الى ان تموت . و نيز ولية : حكومت و قضاوت و قدرت . و قرابت و دوستى . يق :
انه لبين الولية . و نيز ولية : مؤنث ولى :
زن صديق . ج : وليات . يقال : هن وليات الله و عدوات الله .
ولية
(
valiyyat
) ص . ع .
دار ولية : خانه نزديك .
وليج
(
valij
) ا . ع . كرانه . و كوه .
و كوچه . و كفليز انگبين . ج : لج .
وليجة
(
valijat
) ا . ع . وليجة الرجل : خاصه و برگزيده مرد و نهانى آن .
و آنكه از اهل كسى نباشد ولى طرف اعتماد وى بود . و كسى كه در قومى درآمده باشد .
يقال : هو وليجتهم اى لصيق بهم . ج : ولائج .
وليح
(
valih
) ع . ج . وليحة .
وليحة
(
valihat
) ا . ع . جوال و جلت و زنبيل . ج : وليح و ولائح .
وليخ
(
valix
) ا . ع . جامهاى از كتان .
وليخة
(
valixat
) ا . ع . شير دفزك . و گل تنك .
وليخة
(
valixat
) ص . ع .
ارض وليخة : زمين درهم پيچيده گياه .
وليد
(
valid
) ا . ع . زاده و مولود . و كودك . و بنده . ج : ولدان و ولدة . و ام الوليد : ماكيان . و نيز وليد :
از اعلام است . المثل : امر لا ينادى وليده : اين مثل را در خير و شر هر دو مىگويند يعنى به حدى مشغولاند در آن كار كه اگر كودكى به چيزى گرانمايه دست درازى كند وى را منع نمىكنند .
وليدات
(
volayd t
) ع . ج .
مصغر ولدة كه بمعنى همزاد باشد .
وليدة
(
validat
) ا . ع . مؤنث وليد . و كودك مادينه . و پرستار . ج : ولائد .
و زن زاييده شدهء ميان عرب .
وليدون
(
volayduna
) ع . ج .
مصغر لدة كه بمعنى همزاد باشد .
وليس
(
valis
) و
وليسه
(
valise
) ص . پ . خوب و خوش و زيبا و خوش صورت و خوشنما .