تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3879

مساهمون:

ص٣٨٧٩
مأخوذ از تازى - حفاظت و حراست و نگاهبانى و وقايت . و قسمى از چادر ابريشمين و يا پنبئين كه زنهاى محترم مشرق زمين بر روى سر مىاندازند و صورت و پايين‌تر از زانوها را نمىپوشاند .

وقب

(
vaqb
) ا . ع . مغاكى در كوه به اندازه يك قامت كه آب در وى گرد آيد . و چاه مانندى باندازهء يك يا دو قامت در زمين سخت كه نيز آب در وى باشد . و هر مغاكى در اندام مانند مغاك چشم و كتف و مغاكچه بالاى چشم اسب . و سوراخ چرخ چاه كه محور در وى در آيد . و مردم گول و فرومايه و ناكس . و قماش و رخت‌خانه . ج : اوقاب .

وقب

(
vaqb
) م . ع . وقبت الشمس وقبا و وقوبا ( از باب ضرب ) : غايب شد آفتاب و در موضع خود در آمد . و وقب فلان : در وقب داخل گرديد فلان . و وقب الظلام : فرود آمد تاريكى بر مردم . و وقب القمر : در خوف در آمد ماه . و ازين در معنى اخيرست قوله تعالى :
مِنْ شَرِّ غاسِقٍ إِذا وَقَبَ
.

وقباء

(
vaqb '
) ا . ع . نام موضعى .

وقبان

(
vaqb ne
) ا . ع . به صيغه تثنيه : مغاكچه‌هاى بالاى چشم اسب .

وقبة

(
vaqbat
) ا . ع . مغاكى در كوه به اندازه يك قامت كه آب در وى گرد آيد . و روزن بزرك كه پرتو آفتاب از آن آيد . و چاهك اشكنه كه در آن روغن گرد آيد .

وقبى

(
vaqb
) و (
vaqab
) ا . ع . نام آبى .

وقبى

(
voqbiyy
) ا . ع . آزمند بصحبت مردمان احمق .

وقت

(
vaqt
) ا . ع . هنگام و مقدارى از زمان كه جهة امرى مفروض شده و بيشتر در ماضى استعمال مىگردد . ج : اوقات . و وقت موقوت : هنگام معين .

وقت

(
vaqt
) م . ع . وقت الله الصلاة وقتا ( از باب ضرب ) : چاغ معين كرده است خدا از براى نماز .

وقت

(
vaqt
) ا - م ف . پ . مأخوذ از تازى - هنگام و چاغ و زمان و مدت و ساعت و هنگامى كه براى كردن كارى معين مىكنند و فرصت و موقع . و وقت روز : هنگام كارزار . و وقت معلوم : هنگام معين و ساعت مرك . و وقت نازك : هنگام با صفا . و بىوقت : بىهنگام و بىموقع . و در وقت : در هنگام و هنگام مساعد و فى الفور . و در وقت حاجت : هنگام لزوم . و يوم وقت معلوم : روز رستخيز . و خوش وقت : خوشحال .

وقت بوقت

(
vaqt - be - vaqt
) م ف . پ . گاه گاه .

وقت بينا

(
vaqt - bin
) ص . پ . نگران وقت و هنگام و منتظر .

وقت بيوقت

(
vaqt - bi - vaqt
) م . ف . پ . پيوسته و دايما و هميشه و على الدوام .

وقت‌شناس

(
vaqt - cen s
) ا . پ . منجم و ستاره‌شناس . و هيوى . و عالم بعلم ساعات و فصول و ازمنه .

وقت وقت

(
vaqt - vaqt
) م ف . پ . گاهى و گاه گاه و بعضى اوقات .

وقتها

(
vaqth
) م ف . پ . خيلى وقت و خيلى مدت و زمان بسيار .

وقتى

(
vaqti
) م ف . پ . هنگامى و زمانى و ما دامى .

وقتياب

(
vaqt - y b
) ص . پ . آنكه فرصت مىيابد و موقع بدست مىآورد .

وقتئذ

(
vaqta - ezen
) ع . كلمهء مركب از وقت و از اذا بمعنى درين وقت و يا در آن وقت .

وقتىكه

(
vaqti - ke
) م ف . پ . ياى مجهول - هنگامى كه . و تا وقتىكه : ما دامى كه .

وقح

(
voqh
) و (
voqoh
) م . ع . وقح وقاحة و وقحا و وقحا . ر . وقاحة .

وقح

(
vaqeh
) ص . ع . رجل وقح : مرد بىشرم و بىحيا .

وقح

(
voqoh
) ع . ج . وقاح .

وقد

(
vaqd
) و (
vaqad
) م . ع . وقدت النار وقدا و وقدا و وقدانا و وقدانا و وقودا وقدة ( از باب ضرب ) : افروخته شد آتش .

وقد

(
vaqad
) ا . ع . آتش .

وقدان

(
vaqd n
) و (
vaqad n
) م . ع . وقد وقدا و وقدا و وقدانا و وقدانا . ر . وقد (
vaqd
) و (
vaqad
) .

وقدة

(
vaqdat
) ا . ع . سخت‌ترين گرماى تابستان و آن ده يا پانزده روزست .

وقذ

(
vaqz
) ا . ع . ضرب سخت و كتك سخت .

وقذ

(
vaqz
) م . ع . وقذه وقذا ( از باب ضرب ) : سخت زد آن را به نحوى كه سست و بىحال شد و مشرف بر مرك گرديد . و وقذ فلانا : بر زمين افگند فلان را . و وقذ زيدا النعاس : چيره شد خواب بر زيد و انداخت آن را . و وقذ عمروا : ترك كرد عمرو را و گذاشت آن را درحالىكه بيمار بود . و وقذ فلانا الحلم و الورع : آرام داد فلان را ورع و بردبارى .

وقر

(
vaqr
) ا . ع . سنگينى و گرانى گوش و رفتگى شنوايى و بطلان آن . و شكافتگى در ساق . و مانند نقطه و خجك و شكاف در چشم
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3879 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )