تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3859

مساهمون:

ص٣٨٥٩

وسق

(
vasq
) م . ع . وسق الشئ وسقا ( از باب ضرب ) : جمع نمود آن چيز را و گرد كرد و بار نمود آن چيز را . قوله تعالى :
وَ اللَّيْلِ وَ ما وَسَقَ
. و چون بپوشاند شب كوهها و درختها و درياها را و فرا گيرد زمين را فقد وسقها . و وسقت البعير : بار كردم آن شتر را . و وسقت الناقة : بار دار شد آن ماده شتر و گرفت آب گشن را در رحم خود . و وسق فلانا وسقا و وسيقا : راند و طرد نمود فلان را . و لا افعله ما وسقت عينى الماء . اى حملته : نمىكنم آن كار را ما دام كه چشم من آب دارد يعنى هرگز نمىكنم .

وسق

(
vasq
) و (
vesq
) ا . ع . بار شتر . و شست صاع . ج : وسوق و اوسق و اوساق . و نيز بار كشتى .

وسك

(
vask
) و (
vosk
) ا . ع . شتابى و تعجيل .

وسكرده

(
vaskarde
) و (
veskarde
) ص . پ . چست و چالاك و جاهد و كار كن و آنكه كارى را بتندى و جلدى مىكند . و قوى و با قدرت و توانا .

وسم

(
vasm
) ا . ع . داغ و نشان و علامت و داغى كه با آهن تافته كنند . ج : و سوم . و باران بهارى . و نام و اسم .

وسم

(
vasm
) م . ع . وسمه وسما و سمة ( از باب ضرب ) : نشان كرد و داغ نمود آن را . و اسمه فى الحسن مواسمة فوسمه : نبرد كرد با وى در زيبايى پس چيره شد برو و غالب آمد .

وسم

(
vasm
) ا . پ . مأخوذ از تازى - داغ و نشان . و وسم دادن : داغ كردن و داغ نهادن و نشان كردن .

وسماء

(
vosam '
) ع . ج . وسيم .

وسمة

(
vasmat
) و (
vasemat
) ا . ع . گياهى كه با برك آن موى را خضاب كنند .

وسمه

(
vasme
) ا . پ . مأخوذ از تازى - گياهى كه آن را رنك و بشكول و خطر و كتم (
katm
) و (
katam
) نيز گويند و با برك آن جامه را رنك مىكنند و مويها را سياه مىنمايند و زنان ابروهاى خود را رنك مىنمايند و آن را برك نيل نيز گويند چه نيل را ازين برك مىسازند . و وسمه كشيدن : ابروها را با مطبوخ وسمه رنك كردن و بشكوليدن .

وسمه‌پوش

(
vasme - puc
) ص . پ . واو دويم مجهول - آنكه جامه رنك شدهء با وسمه و يا لكه‌دار از وسمه پوشيده باشد .

وسمه‌دار

(
vasme - d r
) ص . پ . لكه شدهء با وسمه .

وسمى

(
vsamiyy
) ا . ع . باران نخستين بهار .

وسن

(
vasan
) ا . ص . پ . چركين و آلوده و آلايش و آلودگى و ناپاكى .

وسن

(
vasan
) ا . پ . مأخوذ از تازى - خواب و مقدمهء خواب .

وسن

(
vasan
) ا . ع . گرانى خواب و اول خواب و پينكى و غنودگى . و بيدارى . و نيز وسن : حاجت و نياز . ج . اوسان . يق : ما هو من همى و من وسنى . و قضيت الابل اوسانها من الماء اى حاجاتها .

وسن

(
vasan
) م . ع . وسن يوسن وسنا ( از باب سمع ) : گران خواب گرديد و غنود و پينكى زد . و وسن فلان : بيهوش شد فلان از بوى بد چاه و جز آن .

وسن

(
vasen
) ص . ع . غنوده و خوابناك و بيهوش شدهء از بوى بد چاه .

وسنا

(
vasn
) و

وسناد

(
vasn d
) ص . پ . بسيار و فراوان و پر و سرشار .

وسنان

(
vasn n
) ص . ع . غنوده و خوابناك . يق : رجل وسنان .

وسنة

(
vasnat
) و (
vasanat
) ا . ع . غنودگى و خوابناكى و گرانى خواب و پينكى و اول خواب .

وسنة

(
vasenat
) ص . ع . امراة وسنة : زن غنوده و خوابناك .

وسنج

(
vasanj
) ا . ع . مأخوذ از و سنك فارسى و بمعنى آن .

و سنگ

(
vasang
) ا . پ . گياهى كوهى كه از درزهاى سنك رويد و گل آن بوى ليمو كند و ليمو دارو نيز گويند .

وسنى

(
vasn
) ص . ع . امراة وسنى : زن سست كسل‌مند . و زن غنوده پينكى رسيده .

وسنى

(
vasni
) و (
vosni
) ا . پ . دو زن داراى يك شوهر كه هر يك مر ديگرى را وسنى مىباشد .

وسو

(
vosu
) ا . پ . تكيه‌كننده و آنكه بر خودش اعتماد مىكند . و گرداگرد دهن .

وسواس

(
vasv s
) ا . ع . انديشهء بد . و آنچه در دل گذرد . و آواز نرم صياد . و آواز نرم سك . و آواز زيور و پيرايه . و آوازى كه از ماليدن ابريشم بهم پديد آيد . و آواز نرم درخت از حركت باد . و الوسواس : شيطان .

وسواس

(
vasv s
) ا . پ . مأخوذ از تازى - انديشهء بد و نااستوارى و سرگردانى و دودلى در كارها و شك و شبهه در عبادات و در اوامر مذهبى خصوصا در پاكى و ناپاكى و طهارت و نجاست و آنچه شيطان در دل افگند .