وزمه
(
vazme
) ا . پ . زمستان .
و باد وزمه : بادى كه در آخر زمستان وزد .
وزمه باد
(
vazme - b d
) ا . پ .
بادى كه در آخر زمستان مىوزد .
وزن
(
vazn
) ا . ع . مثقال و اندازهء سنجيدگى و تعيين سنگينى و سبكى چيزى . ج :
آوزان . و آنقدر از خرما كه يك كس برداشتن نتواند و آن نصف جلة از جلتهاى هجرست و يا يك ثلث آن . ج : وزون . و ستارهاى كه پيش از سهيل برآيد و گمان برند كه سهيل است . و قدر و اندازه . و ما اقمت له و زنا :
كنايه است از اهمال و طرح . و منه قوله تعالى :
فَلا نُقِيمُ لَهُمْ يَوْمَ الْقِيامَةِ وَزْناً
. و ليس لفلان وزن اى قدر . و فلان راجح الوزن : فلان كامل خرد و تمام راى است .
و درهم و زنا : درم با سنك . و وزن سبعة : از القاب است . و نيز وزن : نام اسبى .
وزن
(
vazn
) ص . ع . درهم وزن : درم با سنك .
وزن
(
vazn
) م . ع . وزنت الشئ لزيد و زنا ( از باب ضرب ) :
اندازه كردم آن چيز را براى زيد . و وزنت زيدا حقه : اندازه كردم حق زيد را .
قوله تعالى :
وَ إِذا كالُوهُمْ أَوْ وَزَنُوهُمْ يُخْسِرُونَ
. و وزن المعطى و اتزن الاخذ : اندازه كرد دهنده و قبول اندازه نمود گيرنده . و وزن الشئ : سنگين گرديد آن چيز . و وزن نفسه على كذا :
نهاد دل خود را بر آن . و وزنت الشعر :
سنجيدم آن شعر را فاتزن : پس موافق يافتم آن را . و وزنه و زنا وزنة : سنجيد آن را .
وزن
(
vazn
) ا . پ . مأخوذ از تازى - سنگينى و ثقالت و گرانى . و مقدار و اندازه . و سنجيدگى و سنجه . و اندازهء شعر .
و عزت و وقار و تمكين . و قدر و قيمت .
وزن
(
vazn
) ا . ع . مقابل و ناحية چيزى . يقال : هو وزن الجبل . و برابر و محاذى . يقال : هو وزنه .
وزن
(
vazan
) ص . پ . كسى كه بتندى و چالاكى و شادمانى و خرمى مىرود .
وزن
(
vazan
) ا . پ . درختى كه از وى كمان مىسازند .
وزنة
(
vaznat
) ا . ع . زن خردمند سنجيدهء پست بالا .
وزنة
(
veznat
) ا . ع . سنجيدگى .
و نوع و هيئت وزن . يق : انه لحسن الوزنة .
وزندار
(
vazn - d r
) ص . پ .
سنگين و پول با سنك و تمام عيار .
وزن سنك
(
vazn - sang
) ا . پ .
وقار و تمكين و قدر و قيمت .
وزنك
(
vazang
) ا . پ . پاره و رقعه و تكهء كوچكى از پارچهء جامه .
وزنه
(
vazne
) ا . پ . مأخوذ از تازى سنگى كه بدان چيزى را در ترازو مىسنجند . و ظرف بلورى درجهدارى كه در آن مايعات را وزن مىكنند .
وزنهدار
(
vazne - d r
) ص . پ .
ظرف درجهدارى كه در آن هر چيز مايعى را بدقت مىسنجند .
وزنى
(
vazni
) ص . پ . مأخوذ از تازى - سنگين و گران و ثقيل .
وزواز
(
vazv z
) ا . ع . مرد سبك برجست كه بسبكى بر مىجهد . و مردى كه در رفتن سرينش پيچيده و دوتا گردد . و مرد كوتاه . و نام مرغى .
وزوب
(
vozub
) م . ع . وزب الماء وزوبا ( از باب ضرب ) : روان گرديد آب .
وزوز
(
vazvaz
) ا . ع . مرك .
و چوبى پهن كه بدان خاك را از فراز بنشيب كشند .
وزوزة
(
vazvazat
) ا . ع .
سبكى و شتابى در برجستن و نزديك گذاشتن گامها با جنبانيدن بدن .
وزوع
(
vazu '
) ا . ع . ورغلانيدگى .
وزوع
(
vazu '
) م . ع . وزع وزعا و وزوعا . ر . وزع .
وزون
(
vozun
) ع . ج . وزن .
وزى
(
vazy
) م . ع . وزى وزيا ( از باب ضرب ) : فراهم آمد و جمع گرديد .
وزى
(
vaz
) ا . ع . مرد سخت كوتاه گرد اندام درهم پيچيده . و خر تواناى شادمان درشت اندام .
وزيدن
(
vazidan
) ف ل . پ .
جنبيدن باد و باليدن و روييدن گياه و موى و جز آن .
وزيدنگاه
(
vazidan - g h
) ا .
پ . جاى وزيدن باد و هوا .
وزير
(
vazir
) ا . پ . مأخوذ از تازى - دستور .
وزير
(
vazir
) ا . پ . ياى مجهول - زردچوبه .
وزير
(
vazir
) ا . ع . همنشين خاص پادشاه كه مشير تدبير و ظهير سرير باشد و تحمل بار گران مملكت نمايد . ج : اوزار و وزراء . و همپشت و مددگار .
وزيرى
(
vaziri
) ا . پ . نوعى از انجير . و آوند پهنى كوچكتر از دورى .
وزيرى
(
vaziri
) ا . پ . مأخوذ از تازى - وزارت و شغل وزير . و وزيرى نمودن : وزارت كردن .
وزيف
(
vazif
) م . ع . وزف وزفا و وزيفا . ر . وزف .
وزيم
(
vazim
) ا . ع . دستهء سبزى گرد كرده . و شكوفهء خرماى لفافه شدهء از برك .