تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3855

مساهمون:

ص٣٨٥٥

وزان

(
vez n
) وازن موازنة و وزانا . ر . موازنة .

وزان

(
vazz n
) ص . ع . آنكه مىسنگد و وزن مىكند .

وزانة

(
vaz nat
) م . ع . وزن فلان وزانة ( از باب كرم ) : خردمند و سنجيده عقل گرديد و محكم راى شد فلان . و وزن الشئ : سنگين گرديد آن چيز .

وزاوزة

(
voz vezat
) ا . ع . مرد سبك و چست و چالاك . و مردى كه در رفتن سرين خود را مىجنباند .

وزر

(
vazr
) م . ع . وزر الثلمة وزرا ( از باب ضرب ) : بند كرد رخنه را . و وزر الرجل فلانا : چيره شد آن مرد بر فلان و غالب آمد . و وزر ( مجهولا ) : بگناه گرفتار شد .

رزر

(
vazr
) و (
vezr
) م . ع . وزر وزرا و وزرا وزرة ( از باب ضرب و سمع ) : بزه‌مند گرديد . و وزر ( مجهولا ) كذلك .

وزر

(
vezr
) ا . ع . بزه و گناه . و گرانى و ثقل . و آنچه بر پشت بردارند . و سلاح و بار گران . و پشتواره جامه . ج : اوزار .

وزر

(
vezr
) م . ع . وزره وزرا ( از باب ضرب ) : بر پشت برداشت آن را .

وزر

(
vezr
) ا . پ . مأخوذ از تازى - بار گران و نكبت و و بال و گناه .

وزر

(
vazar
) ا . ع . كوه بلند . و پناه جاى و ملجأ و معقل .

وزرا

(
vozar
) ا . پ . مأخوذ از تازى - وزيران و دستوران .

وزراء

(
vozar '
) ع . ج . وزير .

وزرات

(
vezr t
) و (
vezer t
) و (
vezar t
) ع . ج . وزرة .

وزرانتن

(
vazr netan
) ف ل . پ . بلغت زند و پازند : رفتن .

وزرة

(
vezrat
) ا . ع . قسمى از كساء صغير . ج : وزرات (
vezr t
) و (
vezer t
) و (
vezar t
) . يق : فلان لبس الوزرة .

وزرك

(
vozorg
) ص . پ . بزرك .

وزش

(
vazec
) پ . ح م . وزيدن ا . جريان باد .

وزع

(
vaz '
) م . ع . وزعه عن الامر وزعا و وزوعا ( از باب فتح ) : بازداشت او را از آن كار و منع نمود . و وزعت الجيش : فراهم آوردم اول و آخر آن لشكر را و نگاهداشتم اول آن لشكر را بر آخر . قوله تعالى :
فَهُمْ يُوزَعُونَ *
. و نيز وزوع : ورغلانيدن .

وزعة

(
vaza'at
) ع . ج . وازع .

وزغ

(
vazq
) م . ع . وزغت الناقة ببولها وزغا ( از باب ضرب ) : كم‌كم كميز انداخت آن ماده شتر .

وزغ

(
vazaq
) ا . پ . غوك و بزغ و وزك و پزغ و غچموك و ضفدغ و قرباغه . و نوعى از چلپاسه كه عقرب را فرو مىبرد و گويند گوشت وى زهرست .

وزغ

(
vazaq
) ا . ع . سام ابرص و يا جمع وزغة مىباشد . و نيز وزغ : لرزه و رعشه . و مرد بيمار برجاى مانده . و مرد فاسد رذل . و مرد ضعيف . ج : اوزاغ .

وزغان

(
vezq n
) ع . ج . وزغة .

وزغة

(
vazaqat
) ا . ع . سام ابرص . ج : وزغ و اوزاغ و وزغان و وزاغ وازغان . و نيز وزغة : مونث وزغ يعنى سام ابرص ماده .

وزغشت

(
vazqact
) ا . پ . نام گياهى .

وزغه

(
vazaqe
) ا . پ . مأخوذ از تازى - نوعى از چلپاسه كه بتازى سام ابرص گويند .

وزف

(
vazf
) م . ع . وزف وزفا و وزيفا ( از باب ضرب ) : بشتافت . و قرى قوله تعالى :
فَأَقْبَلُوا إِلَيْهِ يَزِفُّونَ
. و وزف فلانا : شتابانيد فلان را ( لازم و متعدى ) .

وزق

(
vazaq
) ا . پ . غوك و قرباغه . و خوليجان و نى شيرين .

وزك

(
vazk
) م . ع . وزكت المراة وزكا ( از باب ضرب ) : شتافت آن زن و يا برفتار زشت رفت . و وزكت عند الجماع : نرمى و فروهشتگى كرد در مجامعت .

وزك

(
vazak
) ا . پ . وزغ و غوك و چلپاسه . و رومال . و يك قسم درختى كه هرگز بار ندهد و پده نيز گويند و بتازى غرب خوانند .

وزم

(
vazm
) ا . ع . دستهء سبزى . و مقدار و اندازه . و امرى كه در موقع و وقت خود آيد . و گوشتى كه عقاب در آشيانهء خود جمع مىكند .

وزم

(
vazm
) م . ع . گزاردن وام . و چيز اندك را به مثل خود جمع كردن . و رخنه كردن در چيزى . و در شبانه‌روزى يك بار خوردن . و الفعل من ضرب .

وزمة

(
vazmat
) ا . ع . اندازه و مقدار . و يك بار خوردن در شبانه روز . و يك دستهء سبزى .

وزمة

(
vazmat
) م . ع . وزم فلان فى ماله ( مجهولا ) وزمة : اندكى زيان رسيد در مال فلان . و نيز وزمة : به روى در افتادن در خوردن .
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3855 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )