تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3823

مساهمون:

ص٣٨٢٣
و نام فندى در كشتىگيرى . و واگير داشتن : سرايت داشتن و مسرى بودن .

وال

(
v l
) ا . پ . نوعى از ماهى بزرك فلس‌دار كه بال نيز گويند . و نام رودخانه‌اى .

وأل

(
va'l
) ا . ع . جاى پناه و رهايى .

وأل

(
va'l
) م . ع . وال الى الله وألا و وؤلا و وئيلا ( از باب ضرب ) : بازگشت بسوى خدا . و وال فلان : پناه گرفت فلان و رهايى جست . و وال الى المكان : شتافت بسوى آن جاى .

و الا

(
v l
) ا - ص . پ . سرافراز در بلندى مرتبه و درجه و قدر و نيز در عقل و فراست و شعور و در حسب و نسب و نيز بزرگوار و عالى و بلند و رفيع و شريف و باوقار و با شوكت و باشكوه و توانا . و يار و دوست . و دوستى . و نوعى از بافته ابريشمى .

و الا

(
v - ell
) پ . كلمه استثناى مأخوذ از تازى - بمعنى و گرنه و اگر نشد و اگر نكرد و بدن و آن و ليكن و غير . و الا فلا : يعنى اگر نه پس هيچ .

والاجاه

(
v l - j h
) ص . پ . بلند مرتبه .

والاد

(
v l d
) ا . پ . پى ديوار و بنياد ديوار و اندود ديوار و گلى كه در عمارت كردن به كار مىبرند . و عمارت نقاشى كرده . و آجرهاى بزرگى كه در بناى عمارت به كار مىبرند . و ديوار ساخته شدهء از سنك و يا آجر . و هر رده‌اى از سنك كه در بناى عمارت به كار برده‌اند . و پايه و بنياد بنا و عمارت و نيز عمارت و پيشانى و پهلوى عمارت و سقف و پوشش خانه . و قالب و كالبد طاق و گنبد .

والادگر

(
v l d - gar
) ا . پ . كسى كه رده‌هاى آجر و يا سنك را در بناى ديوار روى هم گذشته ديوار را مىسازد و بنا .

والاديد

(
v l - did
) ص . پ . بلند نظر .

و الا سرير

(
v l - sarir
) ص . پ . پادشاه توانا .

والاشان

(
v l - c n
) ص . پ . بلند مرتبه .

والاقدر

(
v l - qadr
) ص . پ . بلند مرتبه .

و الا مناقب

(
v l - man qeb
) ص . پ . بزرگوار از جهة فضل و نيكى و خوبى .

و الا منزلت

(
v l - manzelat
) ص . پ . كسى كه جاى و مقام وى بلند و رفيع بود .

و الا منش

(
v l - manec
) ص . پ . كسى كه طبيعت وى عالى بود .

والان

(
v l n
) ا . پ . رازيانه و باديان . و خوىگير پالان . و دلير و دلاور .

والانه

(
v l ne
) ا . پ . ريش و جراحت .

والائى

(
v l 'i
) ا . پ . بلندى و رفعت و بزرگوارى و عظمت .

والب

(
v leb
) ص . ع . رونده و در آينده .

والبة

(
v lebat
) ا . ع . غله تازه در آمده و غله دوباره كشته شده . و فرزندان قوم . و بچگان گاو و شتر و گوسپند . و نام مردى .

وألة

(
va'lat
) ا . ع . پشكل و سرگين شتر و گوسپند روى هم جمع شده و بهم چسبيده و كميز و سرگين شتر . و سرگين جاى . و نام قبيله خيس .

والث

(
v les
) ص . ع . شر والث : بدى پيوسته . و دين والث : وام گران .

والج

(
v lej
) ص . ع . در آينده .

والجة

(
v lejat
) ا . ع . سختى . و درد دندان . و درد شكم . و ريش كمگيرك . و بيمارى سخت .

و الحاصل

(
va - al - h sel
) پ . كلمهء مأخوذ از تازى كه در اختصار كلام استعمال مىكنند .

والد

(
v led
) ا . ع . پدر . ج : و الدون .

والد

(
v led
) ص . ع . امرأة والد : زن زاييده و داراى بچه . و كذلك : شاة والد . ج : ولدة . و نيز شاة والد : گوسينه باردار كه باردارى آن آشكار باشد .

والد

(
v led
) ا . پ . مأخوذ از تازى - پدر .

والدات

(
v led t
) ع . ج . والدة .

والدان

(
v led ne
) ا . ع . به صيغه تثنيه : پدر و مادر .

والدة

(
v ledat
) ا . ع . مادر . ج : والدات .

والدة

(
v ledat
) ص . ع . امرأة والدة : زن زاييده بچه‌دار . و كذلك : شاة والدة .

و الدعا

(
va - d - do '
) پ . كلمه مأخوذ از تازى كه در وقت رفتن و خداحافظ كردن استعمال مىنمايند .

و الدون

(
v leduna
) ع . ج . والد .

والده

(
v lede
) ا . پ . مأخوذ از تازى - مادر .

والدين

(
v ledayn
) ا . پ . مأخوذ از تازى - پدر و مادر .

والدين

(
v ledayn
) ع . به صيغه تثنيه : پدر و مادر . قوله تعالى :
وَ قَضى رَبُّكَ