تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3814

مساهمون:

ص٣٨١٤
معمول طايفه كندة بود .

واد

(
v den
) ا . ع . وادى . ر . وادى .

واداد

(
v - d d
) پ . ح م . وا دادن - ا . وادار و حفظ و منع .

وادادن

(
v - d dan
) ف م . پ . باز دادن و دوباره دادن و پس دادن و پس فرستادن .

وادار

(
v - d r
) ا . پ . بازداشت و حفظ و منع و نهى . و وادار كردن : واداشتن و نگاهداشتن .

وادارنك

(
v d rang
) ا . پ . بادرنك و بالنك .

واداشتن

(
v - d ctan
) ف م . پ . باز نگاهداشتن و دوباره نگاهداشتن و باز داشتن و ضبط كردن و حفظ كردن و منع كردن و نهى نمودن و مانع شدن و دفع كردن . و پنهان كردن و مخفى نمودن .

وادخ

(
v dex
) ا . پ . جوانه درخت رز كه شاخه انگور از آن بر مىآيد .

وادس

(
v des
) ص . ع . گياه نخست برآمده .

وادع

(
v de '
) ا - ص . ع . تن آسان و آرميده و آسوده . و رجل وادع : مرد تن‌آسان و فراخ زندگانى و راحت . و نال فلان المكارم وادعا : نايل گرديد فلان بمكارم و به آسانى و بدون زحمت و كلفت . و نيز وادع : از اعلام است .

وادق

(
v deq
) ا . ع . شمشير تيز و بران . و هر تيغ تيزى .

وادك

(
v dek
) ا . ع . از اعلام است .

وادك

(
v dek
) ص . ع . رجل وادك : مرد فربه پيه‌ناك .

وادوختن

(
v - duxtan
) ف م . پ . واو دويم مجهول - با هم دوختن .

وادوسيدن

(
v - dusidan
) ف . م . پ . واو دوم مجهول - چسبيدن و مصلق گشتن .

واده

(
v de
) ا . پ . اصل و بنا و بنياد . و مادهء هر چيزى و مبدء آن . و خروش در خودستايى .

وادى

(
v di
)

واد

(
v den
) ا . ع . رود . و گشادگى ميان دو كوه و دو پشته و جز آن ، و گاه يا را حذف كرده و بعوض آن كسره آورند و واد (
v den
) گويند . ج : اودية و اوداء و اوداة و اوداية . و وادى القرى : نام موضعى نزديك مدينه طيبه .

وادى

(
v di
) ا . ع . مأخوذ از تازى - بيابان و صحرا و دشت . و وادى ايمن : بيابانى كه در آنجا نداى حق تعالى بموسى رسيد . و وادى الحشر : صحراى قيامت : و وادى خاموشان : گورستان . و وادى عروس : بيابانى در راه مكه معظمه .

وادياب

(
v dey b
) ص . پ . كشته شده و باطل گشته و ناچيز شده .

واديان

(
v diy n
) ا . پ . باديان و رازيانه .

واديج

(
v dij
) ا . پ . باديج و شلوار مانندى الوان و آجيده كرده شده كه شاطران و پياده روان بر پاى كشند . و چفته و چوب‌بندى كه تاك انگور را بالاى آن اندازند . و آنجاى از درخت تاك كه انگور از آن برآيد و وادخ و هر جايى كه انگور از آن آويزند . و خمى كه براى سركه در آن انگور ريزند .

واديخ

(
v dix
) ا . پ . وادخ و آن جاى از درخت تاك كه خوشه انگور از آن مىرويد .

واديدن

(
v - didan
) ف م . پ . نگريستن چيزى و دوباره ديدن و باز نگريستن .

وادى سپر

(
v di - separ
) ص . پ . آنكه بر بالاى دره مىرود .

وادى نورد

(
v di - navard
) ص . پ . كسى كه در دشت و بيابان سفر مىكند .

واذارنك

(
v z rang
) ا . پ . وادارنك و بادرنك .

واذر

(
v zer
) ص . ع . آنكه مىگذارد و ترك مىكند .

وآر

(
ve ' r
) ا . ع . بيل‌هاى گل كنى .

وآر

(
vo ' r
) ع . ج . وؤرة .

وار

(
v r
) پ . يكى از حروفيست كه هميشه ملحق باسم مىگردد و استعمال مىشود يا در لياقت و سزاوارى مانند شاهوار و گوشوار يعنى لايق شاه و سزاوار گوش و يا بمعنى صاحب و خداوندى مانند اميدوار يعنى صاحب اميد و سوكوار يعنى خداوند سوك و يا بمعنى شبه و و مانند و نظير مثل بيخودوار و خواجه وار و ذره وار يعنى شبه بىخود و نظير خواجه و مانند ذره و يا بمعنى اندازه و مقدار مانند جامه وار و كلاه‌وار يعنى باندازهء يك جامه و مقدار يك كلاه .

وار

(
v r
) ا . پ . كرت و مرتبه و بار . ج : وارها . و يك‌وار و دووار يعنى يك مرتبه و يك بار و دو مرتبه و دو بار . و نيز بار حيوان و حمل و يك خروار گندم و يك شتروار جو يعنى يك بار خر از گندم و يك بار شتر از جو . و نيز عادت و خوى و رسم و طريقه . و ترتيب و انتظام . و بسيار و مكرر . و مهر و محبت .

وأر

(
va'r
) م . ع . واره وأرا ( از باب ضرب ) : ترسانيد او را . و وار فلانا : در بدى افگند فلان را . و وار النار