تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3813

مساهمون:

ص٣٨١٣
و خاطر و آنچه در دل گذرد .

واجستن

(
v - josatn
) ف م . پ . بازجستن و جستجو كردن چيزى را پس از غايب بودن و تفحص نمودن از چيز گم شده .

واجف

(
v jef
) ص . ع . دل با تپش و هراسان و مضطرب .

واجفة

(
v jefat
) ص . ع . مونث واجف .

واجل

(
v jel
) ص . ع . هراسان و سهمگين .

واجلة

(
v jelat
) ص . ع . مونث واجل .

واجم

(
v jem
) ص . ع . مرد ترش‌روى سر فروافگندهء از بسيارى اندوه . و قولهم : مالى اراك واجما : چه چيز است كه مىبينم ترا كه از روى كراهت دست از كار كشيده‌اى .

واچدا

(
v cad
) ا . پ . جزء و يك جزء .

واچسپيدن

(
v - caspidan
) ف ل م . پ . بازچسپيدن و بدست گرفتن و ملصق گشتن .

واچشا

(
v cac
) ا . پ . واچدا و يك جزء و جزيى .

واچيدن

(
v - cidan
) ف م . پ . چين از روى دور كردن . و بدست برچيدن چيزى . و بمنقار دانه برچيدن مرغ . و ريختن بساط شطرنج و جز آن . و پنبه واچيدن : پنبه دانه جدا كردن از پنبه .

واحد

(
v hed
) ا . ع . يكى يعنى نخستين عدد از اعداد . ج : واحدون . و يق : انتم حى واحد و حى واحدون كما يق شرذمة قليلون . و نيز واحد : متقدم در علم و در مردم . ج : وحدان واحدان . و يگانه . يق : فلان واحد دهره : فلان يگانه روزگارست . و نظير . يق : فلان لا واحد له : فلان نظير ندارد . و فلان واحد الاحدين : يعنى فلان بيهمتاست و اين كلمه را در نهايت مدح آرند . و كل واحد : يعنى هر يك . و فى موضع واحد : يعنى در يك جاى . و واحدا واحدا : يعنى يكى پس از ديگرى و جدا جدا .

واحد

(
v hed
) ا . پ . مأخوذ از تازى - يك عدد . و فرد و يگانه .

واحدا

(
v hedan
) م . ف . پ . ماخوذ از تازى - منفرد او تنها و جداگانه .

واحدا واحدا

(
v hedan - v hedan
) م ف . پ . مأخوذ از تازى - يكى يكى و جداگانه و جدا جدا . فردا فردا .

واحدون

(
v heduna
) ع . ج . واحد .

واحدى

(
v hedi
) ا . پ . مأخوذ از تازى - كسى .

واحديه

(
vahediyye
) ا . پ . مأخوذ از تازى - گروهى از مسلمانان .

واحرزى

(
v haraz
) ع . كلمهء تأسف . المثل : و احرزى و ابتغى النوافلا . ر . حرز .

واحسرتا

(
v - hasrat
) پ . كلمه افسوس مأخوذ از تازى - يعنى اى دريغ .

واحسرتاه

(
v - hasrat h
) ع . كلمه تاسف يعنى اى دريغ .

واحف

(
v hef
) ا . ع . بال بسيار پر . و گياه انبوه . و دول كلان كه دو دوال گوشه آن بريده شده و بدان آويزان باشد . و نام جايى .

واخ

(
v x
) ا . پ . راستى و صداقت و حقيقت و يقين و محقق و درست و راست و بىشبهه و قياس و گمان نزديك بيقين . و بامداد و صبح و مشرق و هنگام صبح و جاى صبح . و كمان مته .

واخ

(
v x
) پ . كلمه‌اى كه در تحسين و تعريف و خوش‌آيندى استعمال مىگردد .

واخانيدن

(
v - x nidan
) ف م . پ . برچيدن فرمودن و واخيدن كمانيدن .

و اختر

(
v xtar
) ا . پ . باختر و مشرق .

واخچى

(
v xci
) ا . پ . اسب پالانى . و خوار و ذليل‌كننده .

واخد

(
v xed
) ص . ع . شتر شتاب رونده .

واخريدن

(
v - xaridan
) ف م . پ . خريدارى كردن و باز خريدن و دوباره خريدن .

واخواندن

(
v - x ndan
) ف م . پ . واو دويم معدوله - كلامى كه بطور كنايه گفته شده تغيير داده و بجاى آن كلامى ديگر آوردن .

واخوردن

(
v - xordan
) ف م . پ . واو دويم معدوله - آگاه شدن و هوشيار گشتن در چيزى و دقت كردن در آن . و كردن كارى به زحمت و محنت . و ترحم كردن .

واخيدن

(
v - xidan
) ف م . پ . از هم جدا كردن و جدايى نمودن . و پنبه زدن و پاك كردن آن .

واخيده

(
v - xide
) ص . پ . از هم جدا كرده . و پشم و پنبه بر زده و حلاجى كرده .

واد

(
v d
) ا . پ . پسر مقابل دختر . و باد و ريح .

وأد

(
va'd
) ا . ع . آواز و آواز بلند درشت . و هدير شتر .

وأد

(
va'd
) م . ع . واد بنته وأدا ( از باب ضرب ) : زنده در گور كرد دختر خود را و اين كار در ايام جاهليت
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3813 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )