تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3081

مساهمون:

ص٣٠٨١
آنكه بفال بد مىنگرد .

متطين

(
motatayyen
) ص . ع . آلوده شدهء به گل .

متظالم

(
motaz lem
) ص . ع . ظلم و ستم‌كنندهء يكى مر ديگرى را . و اظهار ظلم كنندهء از يكديگر .

متظاهر

(
motaz her
) ص . ع . پشت به پشت پيوسته و يكديگر را معاونت و يارى كرده . و كسى كه ديگرى را بر پشت مىاندازد .

متظبظب

(
motazabzeb
) ص . ع . اندك متأثر شده .

متظرف

(
motazarref
) ص . ع . به تكلف زيركى كننده .

متطرمطة

(
motazarmetat
) ص . ع . ارض متظرمطة : زمين سخت گلناك .

متظفر

(
motazaffer
) ص . ع . فيروز و ظفرياب و مظفر و منصور .

متظلل

(
motazallel
) ص . ع . سايه‌دار و سايه گسترده .

متظلم

(
motazallem
) ص . ع . تاريك شده و تاريك . و مظلوم و ستم ديده و آزرده شده . و ظلم كننده . و شكايت‌كنندهء از ظلم .

متظلم

(
motazallem
) ا . ص . پ . مأخوذ از تازى - و دادخواه و شكايت كننده از ظلم و ستم . و درخواست نماينده رفع ظلم و ستم را . و متظلم بودن : دادخواهى كردن . و متظلم شدن : درخواست رفع ظلم و ستم نمودن .

متظلمين

(
motazallemin
) ا . پ . مأخوذ از تازى - مردمان دادخواه .

متظنن

(
motazannen
) و

متظنى

(
motazanni
) ص . ع . كسى كه مىپندارد و گمان مىكند و شك مىكند و توهم مىنمايد .

متظهر

(
motazahher
) ص . ع . كسى كه بزن خود گويد : انت على كظهر امى . و حمايت كرده و پشتى داده و پشت داده . و كسى كه در نيم روز به جائى رود .

متع

(
mat '
) م . ع . متع بالشئ متعا و متعة ( از باب فتح ) : ربود آن چيز را و برد آن را . و متع به متعا : منفعت گرفت از آن . و نيز متع : برآمدن روز و دراز شدن آن پيش از زوال . و بپايان رسيدن چاشت و برآمدن و بلند شدن روز و بنهايت رسيدن بلندى آن ، متوع مثله . و چربيدن ترازو به وزن .

متع

(
mat '
) و (
mot '
) ص . ع . متع بفلان متعا و متعا ( از باب فتح ) : دروغ گفت فلان را . و يا نزديك شد به او . و منع السراب : بلند شد سراب . و متع الحبل : درشت و محكم گرديد آن ريسمان . و متع - النبيذ : نيك سرخ گشت آن نبيذ . و متع الرجل نيكو و زيرك شد آن مرد .

متع

(
meta '
) و (
mota '
) ع . ج . متعة (
met'at
) متعة (
mot'at
) .

متع

(
matta '
) ع . كلمهء فعل يعنى باقى دارد و به انتها و كمال رساند .

متعاتب

(
mota ' teb
) ص . ع . همديگر را ملامت كننده و خشم نماينده .

متعاد

(
mota ' dd
) ا . ع . عدد زياده از ده هزار .

متعادل

(
mota ' del
) ص . ع . برابر يكديگر .

متعادى

(
mota ' di
) ص . ع . مخالف يكديگر . و مكان متعاد : جاى متفاوت و ناهموار .

متعادية

(
mota ' deyat
) ص . ع . ارض متعادية : زمين مختلف سنگناك داراى دره و زمين با سنك و كلوخ .

متعار

(
mota ' rr
) ص . ع . كسى كه در بستر بيدار مىماند و پهلو پهلو مىگردد و بانك و آواز مىكند .

متعارض

(
mota ' rez
) ص . ع . بر خلاف يكديگر . و تقليدكننده و چيزى را شبيه و مانند چيز ديگر كننده . و برعكس و مخالف و متضاد .

متعارف

(
mota ' ref
) ص . ع . نيك معروف يكديگر .

متعارف

(
mota ' ref
) ص . پ . مأخوذ از تازى - معمول و رايج و كثير الاستعمال و مستعمل . و مردم با خضوع و خشوع و مبادى آداب و خوش‌آمد گوى .

متعارفى

(
mota ' refi
) ص . پ . مأخوذ از تازى - معمولى و مستعمل و شايع و كثير الاستعمال .

متعارفيت

(
mota ' refiyyat
) ا . پ . مأخوذ از تازى - شهرت .

متعازل

(
mota ' zel
) ا . ع . دور و رحلت كرده . و بيك سو شده و عزلت گزيده و گوشه گرفته . و برگشتهء يكى از ديگرى .

متعازى

(
mota ' zi
) ص . ع . يكديگر را تسلى دهنده و امر به صبر و شكيبائى نماينده .

متعاسر

(
mota ' ser
) ص . ع . دشوار و مشكل . و سخت و استوار . و با هم دشوارى و سختى كرده .

متعاشر

(
mota ' ccer
) ص . ع . همدم و مصاحب . و آميخته بهمديگر .

متعاشى

(
mota ' ci
) ص . ع . كسى كه خود را كور و نابينا و نادان مىنماياند . و آنكه بر خود شبكورى مىبندد .

متعاطف

(
mota ' tef
) ص . ع . بر همديگر مهربانى كرده .