تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3806

مساهمون:

ص٣٨٠٦
گنبد و قبه . و قبه آسمان .

نيم خند

(
nim - xand
) ا . پ . تبسم و خنده‌اى كه در آن لبها چندان از هم باز نشوند .

نيم خواب

(
nim - x b
) ا . پ . واو معدوله - غنودگى و چرت .

نيم خورد

(
nim - xord
) و

نيم خورده

(
nim - xorde
) ا - ص . پ . در هر دو واو معدوله - خاييده شده . و آنچه از غذا در ظرف بماند و باقيماندهء غذا . و گندم برشته شده .

نيم‌خيز

(
nim - xiz
) ص - م ف . پ . ياى دويم مجهول - نيم راست و درست راست نشده . و نيم خيز كردن : نيمه بدن را از زمين بلند كردن در تواضع و جز آن .

نيمدار

(
nim - d r
) ص . پ . جامهء مستعمل كه هنوز فرسوده و پاره نشده باشد .

نيمدست

(
nim - dast
) ا . پ . مسند كوچك .

نيم دينار

(
nim - din r
) ا . پ . لب معشوق .

نيم راست

(
nim - r st
) ص . پ . چيزى كه نيك راست و بلند نشده باشد .

نيم راست

(
nim - r st
) ا . پ . نام پرده‌اى از موسيقى .

نيم راضى

(
nim - r zi
) ص . پ . آنكه نيك راضى و خشنود نباشد .

نيم راه

(
nim - r h
) ا . پ . نصفه راه و ميان راه .

نيم رخ

(
nim - rox
) و

نيم رخساره

(
nim - roxs re
) ا - ص . پ . نصف صورت و كنار صورت . و تصوير يك چشمى .

نيم رس

(
nim - ras
) ص . پ . ميوه‌اى كه هنوز نرسيده و پخته نشده باشد . و مرغى كه پر و بال آن هنوز در نيامده باشد . و تيرى كه بنشانه رسد .

نيم رنك

(
nim - rang
) ص . پ . باخته رنك و كم رنك و رنك ناتمام و ناقص .

نيم‌رو

(
nim - ru
) ص . پ . جواهر و يا مرواريدى كه يك طرف آن مدور و طرف ديگرش پهن باشد .

نيم‌رو

(
nim - ru
) ا . پ . تخم مرغ نيم برشت .

نيم‌رو خاكى

(
nim - ru - x ki
) ص . پ . آنكه يك طرف روى آن بر زمين گذاشته شده باشد .

نيمروز

(
nim - ruz
) ا . پ . واو مجهول - ميان روز و وسط روز و هنگام زوال . و نام ايالتى از سيستان . و نوعى از پول . و نام پرده‌اى از موسيقى . و نام لحن بيست و نهم از سى لحن باربد . و پادشاه نيمروز : آفتاب و آن حضرت صلى اللّه عليه و آله . و سلطان نيمروز : آفتاب .

نيمروزه

(
nim - ruze
) ص . پ . واو مجهول - منسوب به نصف روز و نصف روزى .

نيم زال

(
nim - z l
) ص . پ . زن نصف عمر .

نيم زبان

(
nim - zab n
) ص . پ . كسى كه از خجالت و شرمسارى و يا حماقت و يا جهتى ديگر نمىتواند سخن گويد و حرف زند .

نيم سال

(
nim - s l
) ص . پ . مرد نصف عمر .

نيم سر

(
nim - sar
) ا . پ . مردم مملكت دامباك .

نيم سفته

(
nim - softe
) ص . پ . هنوز سوراخ ناشده . و سخن ناتمام و سربسته و پنهان و مخفى . و اندك ترشح شده .

نيم سوخت

(
nim - suxt
) و

نيم سوخته

(
nim - suxt
) ا . پ . در هر دو واو مجهول - قطعه‌اى از پارچهء سوخته .

نيم‌سوز

(
nim - suz
) ا - ص . پ . واو مجهول - چيزى كه همهء آن محترق نشده باشد . و نوعى از زغال كه كاملا زغال نشده و هنگام افروخته شدن دود كند .

نيم سير

(
nim - sir
) ص . پ . ياى دوم مجهول - آنكه به قدر كفايت خوراك نخورده و هنوز ميل به خوردن داشته باشد . و نيم راضى .

نيم شكرى

(
nim - cakari
) ا . پ . نوعى از حلوا .

نيم فسرده

(
nim - fasorde
) ص . پ . آنچه كاملا منجمد نشده و بسته و فسرده نشده باشد .

نيم كار

(
nim - k r
) ص . پ . فرسوده شده و كار كرده .

نيم‌كاره

(
nim - k re
) ا - ص . پ . شاگرد و مزدور . و هر چيز ناتمام .

نيم كاسه

(
nim - k se
) ا . پ . نوعى از ظرف چوبين نيم كروى .

نيم‌كت

(
nim - kat
) ا . پ . نيم تخت .

نيم كشت

(
nim - koct
) ص . پ . نيم بسمل .

نيم كشيده

(
nim - kacide
) ص . پ . شمشيرى كه نيمه آن از نيام در آمده باشد .

نيم كوز

(
nim - kuz
) ص . پ . مرد كوزپشت .

نيم گرم

(
nim - garm
) ص . پ . شير گرم و فاتر و هر مايعى كه گرمى آن مانند شير تازه دوشيده باشد .

نيم گنه

(
nim - gonah
) ا . پ . هاى ملفوظ - خطاى اندك و قصور .

نيملا توتيا

(
nim - l - tuti
) ا .