تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3801

مساهمون:

ص٣٨٠١
و تحرير كردن .

نيش‌زن

(
nic - zan
) ا - ص . پ . ياى مجهول - آنكه نيش مىزند . و مفسد و فتنه‌انگيز . و كسى كه برميانگيزاند نزاع و خصومت را . و قصه‌خوان .

نيش‌زنى

(
nic - zani
) ا . پ . ياى اول مجهول - برانگيختن نزاع و خصومت .

نيشك

(
nicak
) ا . پ . ياى مجهول - وام‌دار و قرض‌دار .

نيشكر

(
nay - cakar
) ا . پ . قسمى از نى كه از عصير آن شكر مىسازند . و نيشكرخد : نخستين پديدارى ريش و آن را نيشكر خط هم گويند .

نيشكرقد

(
nay - cakar - qad
) ص . پ . معشوقى كه قد وى مانند نىشكر راست و موزون بود .

نيشمن

(
nicman
) ا . پ . بلغت زند و پازند : زن در مقابل مرد .

نيشو

(
nicu
) ا . پ . نوعى از آلو كه آلوى طبرى نيز گويند . و نيشتر . و ناى نواختنى .

نيشه

(
nay - ce
) ا . پ . نيچه و نى خرد و كوچك و ناى نواختنى و ناى انبان .

نيشه

(
nice
) ا . پ . نوعى از آلو كه نيشو نيز گويند .

نيص

(
nays
) ا . ع . خارپشت . و حركت سست و ضعيف .

نيض

(
nayz
) م . ع . جنبيدن رك ، و الفعل من ضرب .

نيضال

(
niz l
) م . ع . ناضل مناضلة و نضالا و نيضالا . ر . مناضلة .

نئضل

(
ne'zel
) ا . ع . بلا و سختى . و فال بد .

نيط

(
nayt
) ا . ع . نفس آخر و مرك و اجل . و مرده و جنازه . و رماه الله بالنيط : بكشد خداى او را .

نيط

(
nayt
) م . ع . ناط نيطا ( از باب ضرب ) : دور شد .

نيط

(
nayyet
) ا . ع . چاهى كه از كناره‌هاى آن آب برآيد و از تك آن آب نزهد .

نيطة

(
nayyetat
) ا . ع . شترى كه با خواربار آورندگان فرستند تا خواربار آورد .

نئطر

(
ne'ter
) ا . ع . آفت و آسيب و سختى . و مرد نيك زيرك تيزفهم .

نيطرون

(
naytarun
) ا . ع . نطرون و بورهء ارمنى .

نيطل

(
naytal
) ا . ع . دول و كوزه‌اى كه بدان شراب پيمايند . و شراب . و مرد نيك زيرك . و مرد دراز نره .

نيطل

(
naytal
) و (
nital
) ا . ع . بلا و سختى .

نيطل

(
nital
) و (
neytal
) ا . پ . پيمانه شراب . و وزن هفت درم .

نئطل

(
ne'tel
) ا . ع . آفت سخت . و مصاحب زيرك .

نيع

(
nay '
) م . ع . ناع نيعا ( از باب ضرب ) : خميد و مايل شد .

نيف

(
nayyef
) و (
nayf
) ا . ع . افزونى و زيادت چيزى . يق : عشرة و نيف . و كذلك : عشرة و نيف . و هر چه بر عقدى افزايند چندانكه به عقد ثانى رسد . و نيز فضل و احسان . و از يك تا سه .

نيفا

(
nif
) ا . پ . ياى مجهول - نيفه و ميان‌بند شلوار .

نيفق

(
nayfaq
) و (
nifaq
) ا . ع . مأخوذ از نيفه فارسى - جاى بند ازار و شلوار و مانند آن .

نيفه

(
nife
) ا . پ . ياى مجهول - بند ازار و شلوار و آن جاى از شلوار كه بند را در آن عبور مىدهند و چزه نيز گويند . و بقچه يعنى پارچه چهار گوشه‌اى كه لباس در آن بندند . و پارچهء سفيد و كتان اعلا . و پوست شكم حيوانات . و پوستين حيوانات و روباه . و نيفه سست كردن : آماده شدن براى آرميدن و استراحت كردن .

نيق

(
niq
) م . ع . آنقنى الشئ ايناقا و نيقا : در شگفت آورد مرا آن چيز .

نيق

(
niq
) ا . ع . بلندترين جاى از كوه . ج : نياق و انياق و نيوق . و نام دهى . و نيق العقاب : موضعى ميان حرمين شريفين .

نيق

(
nayyeq
) ص . ع . مرد خوش خوراك و خوش لباس .

نيقة

(
niqat
) ا . ع . آراستگى و افزونى در كار و لباس و طعام و خورش . المثل : خرقاء ذات نيقة : در حق جاهلى گويند كه با وجود نادانى و جهل دعوى معرفت و دانش كند .

نيك

(
nayk
) م . ع . ناك المراة نيكا ( از باب ضرب ) : گاييد آن زن را .

نيك

(
nik
) ص . پ . ياى مجهول - خوب و خوش و زيبا و بسيار خوب . و بختيار . و بسى و بسيار و فراوان و بىنهايت . و نيك و بد : خوب و بد .

نيك

(
nik
) ا . پ . ياى مجهول - مردم خوب . ج : نيكان .

نيكا

(
nik
) ص . پ . ياى مجهول - خوب و خوش و زيبا و ظريف .

نيك آثار

(
nik - s r
) ص . پ . ياى مجهول - خوش‌بخت و خوش طالع . و آنكه اثرهاى نيكو از وى مىماند .

نيك اختر

(
nik - axtar
) ص . پ . ياى مجهول - بختيار و خوش طالع و با سعادت .