تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3799

مساهمون:

ص٣٧٩٩
آوردن در عيد نوروز .

نيرزد

(
na - yarzad
) پ . كلمه فعل يعنى نمىارزد و ارزش و لياقت و سزاوارى ندارد .

نيرك

(
nirak
) ا . پ . افسون و جادو و حيله و مكر و طلسم .

نيرم

(
nayram
) ا . پ . نريمان پدر سام و جد رستم .

نيرنج

(
niranj
) ا . پ . مأخوذ از فارسى - افسونى مانند سحر . ج : نيرنجات .

نيرنج

(
niranj
) ا . پ . مأخوذ از تازى - مكر و حيله و سحر و افسون و طلسم و جادويى .

نيرنجات

(
niranj t
) ع . ج . نيرنج .

نيرنك

(
nayrang
) و (
neyrang
) ا . پ . سحر و ساحرى و افسون و افسونگرى و طلسم . و مكر و حيله و فسون . و هيولاى هر چيز . و اصل و ريشهء و بيخ و بنياد . و آنچه نقاش در مرتبه اول با زغال و انگشت طرح كند و بكشد . و اعجاز و كرامت . و شعبده . و هر چيز تازه و نو .

نيرنك‌ساز

(
nayrang - s z
) ا - ص . پ . جادوگر و شعبده‌باز .

نيرنك‌سازى

(
navrang - s zi
) ا . پ . مكر و حيله و حيله‌بازى .

نيرنگى

(
nayrangi
) ا . پ . جادوگرى و حيله‌بازى .

نيرنود

(
nirnud
) ا . پ . فكر و نظر و انديشه و يافتن حقيقت چيزى بفكر و خيال .

نيرنودى

(
nirnudi
) ا . پ . آنكه حقيقت چيزى را بفكر و انديشه دريابد .

نيرنوديان

(
nirnudiy n
) ا . پ . گروهى از حكما كه بفكر و انديشه حقيقت اشيا را معلوم مىكنند . ج . نيرنودى .

نيرو

(
neyru
) و (
niru
) ا . پ . واو مجهول - زور و قوت و توانايى و امكان و احتمال . و قابليت . و كود و سرگين . و نيرو دادن بسرگين : كود دادن به زمين با سرگين . و نيرو گرفتن : قوت گرفتن و ترقى كردن كشت . و نيروى بازو : قوت بازو . و نيروى پنداره : قوه واهمه كه بدان انسان ادراك معانى جزيبه نمايد .

نيرورام

(
nirur m
) ا . پ . قول و سخنى كه با دليل همراه باشد و داراى برهان بود .

نيروز

(
nayruz
) ا . ع . مأخوذ از نوروز فارسى و بمعنى آن .

نيروفر

(
nirufar
) ا . پ . نيلوفر .

نيرومند

(
niru - mand
) ص . پ . زورمند و توانا و خداوند قوت و قدرت . و دولتمند و سعادتمند .

نيرومندى

(
niru - mandi
) ا . پ . قوت و قدرت و توانايى .

نيرويش

(
nirueyc
) ا . پ . قضا و قدر و تقدير الهى .

نيره

(
nire
) ا . پ . ظروف سفالين كه در آن دوغ را جهة مسكه برآوردن مىزنند . و چوبى كه بدان مسكه بر مىآورند .

نيريز

(
niriz
) و (
neyriz
) ا . پ . هر دو يا مجهول - نام شهرى مشهور از توابع فارس . و نام نوايى از موسيقى .

نيريز

(
nayriz
) ا . ع . شهر نيريز .

نيرين

(
nirayne
) ا . ع . به صيغه تثنيه يعنى دو پود . و ناقة ذات نيرين : ماده شتر كلانسال كه در وى بقيه‌اى از توانايى باشد . و رجل ذو النيرين : مردى كه قوت وى دو چند قوت يار او باشد .

نيرين

(
nayyerayn
) ا . پ . مأخوذ از تازى - آفتاب و ماه .

نيز

(
niz
) پ . كلمهء ارتباط بمعنى ايضا و بازو هم و ديگر و بار ديگر و بعد ازين و پس ازين .

نيزار

(
nay - z r
) ا . پ . جايى كه در آن نى فراوان روييده باشد و نيستان .

نيزب

(
nayzab
) ا . ع . آهوى نر . و گاو نر .

نيزج

(
nayzaj
) ا . ع . كس باريك دراز تلاق .

نيزك

(
nayzak
) ا . ع . ماخوذ از فارسى - نيزه كوتاه . ج : نيازك .

نيزن

(
nay - zan
) ا . پ . كسى كه نى مىنوازد .

نيزه

(
neyze
) ا . پ . ياى مجهول - نوعى از سلاح كه بتازى رمح گويند و عبارت از چوبيست باريك استوانه‌اى شكل مانند نى كه در سر آن پيكانى نصب كرده‌اند . و نيز علم و رايت . و نيزه آتشين : اشعه آفتاب در وقت طلوع و غروب . و نيزه دادن : بازى كردن با نيزه پيش از اشتغال بجنك و نبرد . و نيزه دوانيدن : نيزه انداختن . و نيزه زدن : نيزه انداختن به كسى و فرو بردن آن . و نيزه قلم : نى قلم . و نيزه خطى : نيزه راست .

نيزه‌باز

(
neyze - b z
) ا . پ . ياى مجهول - كسى كه نيزه مىاندازد و در نيزه زدن ماهرست .

نيزه‌بازى

(
neyze - b zi
) ا . پ . ياى اول مجهول - نيزه اندازى و مشخ كردن در انداختن نيزه و جنك با آن .

نيزه بالا

(
neyze - b l
) ص . پ . هر چيز بلند شبيه بنيزه .

نيزه‌بردار

(
neyze - bar - d r
) ا . پ . ياى مجهول - كسى كه نيزه برميدارد و داراى نيزه است .