نية
(
niyyat
) ا . ع . قصد و آهنك .
و حاجت و نياز . و كارى كه كسى آهنك آن مىكند . و جهتى كه مسافر روى به آن مىرود و قصد آن مىكند خواه نزديك باشد و يا دور . و دورى و جدايى .
نيت
(
nayt
) م . ع . نات نيتا ( از باب ضرب ) : پيچ پيچان و خميده رفت از ضعف و سستى .
نيت
(
niyyat
) و (
niyat
) ا . پ .
مأخوذ از تازى - آهنك و قصد و ملچكا و اراده و عزم و آرزو و مراد و مقصود و غرض .
نيتون
(
naytun
) ا . ع . نام درختى بدبوى .
نيثران
(
naysor n
) ا . ع . بسيار سخن و پرگوى .
نيچه
(
nay - ce
) ا . پ . مصغر نى يعنى نى خرد و كوچك . و نى پيچ غليان .
نيچهبند
(
nay - ce - band
) ا . پ .
آنكه نيچه مىسازد و نىپيچ درست مىكند .
نيچهبندى
(
nay - ce - bandi
) ا .
پ . شغل نيچهبند .
نيح
(
nayh
) م . ع . ناح العظم نيحا ( از باب ضرب ) : درشت و سخت گرديد استخوان سپس رطوبت خواه آن استخوان خرد باشد و يا كلان .
نيح
(
nayyeh
) ص . ع . عظم نيح : استخوان سخت و قوى .
نيحان
(
nayah n
) م . ع . ناح الغصن نيحانا ( از باب ضرب ) : خميد آن شاخ درخت .
نيدر
(
naydar
) ا . ع . يكى از نامهاى مدينهء طيبه است .
نيدفه
(
naydafe
) ا . پ . نيفهء شلوار .
نئدل
(
ne'del
) ا . ع . بلا و رنج .
و كار سترك .
نيدل
(
nidol
) ا . ع . كابوس .
نيدلان
(
naydal n
) ا . پ .
كابوس . و صرع . و نى و ناى .
نئدلان
(
ne'dal n
) و (
ne'del n
) و (
ne'dol n
) و
نيدلان
(
nidal n
) و (
nidel n
) و (
nidol n
) ا . ع .
كابوس .
نيده
(
nideh
) ا . ع . يك نوع خارى هندى .
نير
(
nayr
) م . ع . نرت الثوب نيرا ( از باب ضرب ) : نگارين كردم جامه را . و نار الشئ نيرا ( از باب نصر ) :
روشن گرديد آن چيز .
نير
(
nir
) ا . ع . حاشيه و پود جامه كه رنگارنگ و نگارين باشد . ج : انيار .
و پرز جامه و ريشهء آن . و خطهاى جامه كه با هم مجتمع گردند . و پود جامه . و يوغ آماج . و چوب جولاهگان كه بر روى وى بافند . ج :
انيار و نيران . و كرانهء راه . و صدر راه .
و نشان روشن راه . و شكاف راه . و نام دهى .
و نام كوهى .
نير
(
nayyer
) ص . ع . روشن و تابدار . ج : نيرات .
نير
(
nayyer
) ا . پ . مأخوذ از تازى - نوردهنده و روشنكننده . و آفتاب و ماه . و نير اعظم : آفتاب . و نير اصغر :
ماه .
نيرا
(
nir
) ا . پ . بلغت زند و پازند : نار و آتش .
نيرات
(
nayyer t
) ع . ج . نير .
نيران
(
nir n
) ع . ج . نار .
و ج . نور . و ج . نير .
نيرب
(
nayrab
) ا - ص . ع . بدى و سخنچينى . و مرد چابك و چست . و نام دهى . و نام موضعى . و رجل نيرب : مرد بد و شرير . و كذلك : رجل ذو نيرب .
نيربة
(
nayrabat
) ا . ع . بدى و سخنچينى .
نيربة
(
nayrabat
) ص . ع . امراة نيربة : زن بد و شرير .
نيربة
(
nayrabat
) م . ع . نيرب نيربة : سخنچينى نمود و نمامى كرد . و نيرب الرجل : سخن آميخته گفت آن مرد .
و نيرب الكلام : بافت سخن را و آراست آن را و سر بسته گفت سخن را . و الريح تنيرب التراب فوقه : باد مىبافد خاك را يعنى موج مىاندازد به روى خاك و خط مىكشد روى آن . و كذلك : الريح تنيرب الماء فوقه .
نيربى
(
nayrab
) ا . ع . بلا و سختى .
نيرة
(
nirat
) ع . ج . نار .
نيرة
(
nayyerat
) ا . ع . يك ضرب و يك زخم از تير كه بر كسى پوشيده نباشد . يق : بغاه الله نيرة اى ضربة او رمية تنير فلا تخفى على احد .
نيرج
(
nayraj
) ا . ع . آهن آماج كه بدان زمين شيارند . و نمام و سخنچين .
و ماده شتر نيكوى تيزرو . و عدا عدوا نيرجا : شتابان و مترددانه دويد .
نيرج
(
neyraj
) و (
niraj
) ا .
پ . ياى مجهول . هر چيز پژمرده و خشك شده .
نيرجة
(
nayrajat
) ا . ع . اختلاف در پيش آمدن و پس رفتن . و اختلاف و تردد در كلام و در سخن . و بنمامى و غمازى تك و دو كردن .
نيرجة
(
nayrajat
) م . ع . نيرجها نيرجة : مجامعت كرد با آن زن .
نيرزة
(
nayrazat
) م . ع . هديه