نيازومند
(
niy zu - mand
) ص .
پ . نيازمند و حاجتمند .
نيازى
(
niy zi
) ا . پ . محبوب و معشوق و دوست . و نام طايفهاى از افغانان .
نيازيان
(
niy zi n
) ا . پ . محتاجان و معشوقان . ج . نيازى .
نيازيدن
(
nay zidan
) ف ل .
م . پ . قصد و آهنك نكردن . و دست بسوى چيزى دراز ننمودن و طمع نكردن و نيفگندن و نينداختن . و ناله نكردن و نناليدن .
نيازيدن
(
niy zidan
) ف م . پ .
خواستن و درخواست كردن چيز لازم و ضرور .
و نگريستن .
نيازيده
(
nay zide
) ص . پ .
چيزى كه بسوى وى دست دراز نكرده و در وى طمع نكرده باشند .
نيازيده
(
ney zide
) ص . پ .
تير بد رها داده و خطا شده . و آواز بىآهنك و نادمساز و ناموافق . و حكايتى كه ببدى گفته شود .
نياصة
(
ney sat
) م . ع . ناص نوصا و نياصة . ر . نوص .
نياط
(
ney t
) ع . ج . نوط .
نياط
(
ney t
) ا . ع . فؤاد و دل .
و دشت و بيابانى كه راه وى دور باشد كه گويا بدشت ديگرى پيوسته است . و هر چيزى كه بدان چيزى آويزند . و آنچه بكمان و مشك آويزند .
و رگى كلفت و ستبر كه بدان دل در رك و تين آويخته است . و رك مستبطن صلب در زير پشت .
ج : انوطة و انواط و نوط . و نام دو ستارهاى كه در ميان آنها قلب عقرب واقع شده . و مقطعة النياط : خرگوش .
نياطل
(
nay tel
) ع . ج . ناطل (
n tal
) و (
n tel
) .
نياع
(
ney '
) ع . ج . نائع . و قولهم : قوم جياع نياع : يعنى گروه گرسنه و تشنه .
نياف
(
ney f
) ص . ع . قصر نياف :
قصر بلند . و جمل نياف : شتر دراز و بلند قد . و كذلك : ناقة نياف .
نياف
(
nayy f
) ص . ع . جمل نياف : شتر بلند كوهان .
نياق
(
ney q
) ع . ج . ناقة . و ج .
نيق .
نياق
(
ney q
) م . ع . آنقنى ايناقا و نياقا و نيقا : در شگفت انداخت من را .
نياقات
(
ney q t
) ع . ج . نياق .
و ج ج . ناقة .
نياك
(
nayy k
) ا - ص . ع . بسيار گاينده . و نره خر . و نياك الهواء : نوعى از قوش شكارى .
نياگان
(
ney g n
) ا . پ . اجداد پدرى و مادرى . ج . نيا .
نيام
(
ney m
) ا . پ . غلاف شمشير و جز آن . و رحم و زهدان . و پى و عصب . و بند و رفادهاى كه بر عضو شكسته مىبندند . و چوب و دستهء خيش كه بدان شيار مىكنند . و ميان و وسط تيغ و هر چيز ديگرى . و تعويذ كه براى دفع سحر و جادو استعمال مىكنند .
و نيام چشم : جفن .
نيام
(
ney m
) ا . ع . نوم و خواب .
نيام
(
ney m
) م . ع . نام نوما و نياما . ر . نوم .
نيام
(
ney m
) و (
noyy m
) ع .
ج . نائم .
نىانبا
(
nay - anb
) ا . پ . خانهء ساخته شدهء از نى .
نىانبان
(
nay - anb n
) ا . پ .
نوعى از نى كه متصل است بانبانى پر از هوا و آن را مىنوازند .
نيايش
(
ney yec
) ا . پ . دعا و دعاى خير و دعاى از روى تضرع و زارى . و تحسين و آفرين . و دوستى و مهربانى .
نيايشگرى
(
ney yec - gari
) ا .
پ . دعا و تضرع .
نيب
(
nib
) م . ع . نبته نيبا ( از باب ضرب ) : زدم بر دندان وى . و نابه : رسيد دندان وى را .
نيب
(
nib
) ع . ج . ناب .
نيب
(
nib
) ا . پ . حرفى كه گاه بر بعضى كلمات مىافزايند بدون آنكه در معنى آنها تغييرى آورد .
نىبست
(
nay - bast
) ا . پ . جاى محصور شدهء از نى و حصار از نى .
نيپال
(
nip l
) ياى مجهول و (
nayp l
) ا . پ . نام ولايتى در شمال بنگاله كه مشك خوب از آنجا مىآورند .
نىپنج
(
nay - panj
) ا . ع . اسبى كه سال وى كمتر از پنج باشد .
نىپيچ
(
nay - pic
) ا . پ . ياى مجهول - نوعى از نى غليان كه پيچ پيچ و قابل انعطاف مىباشد .
نية
(
neyat
) م . ع . و نى و نيا و نى و نى و نية . ر . و نى (
vany
) و (
van
) .
نية
(
niyyat
) و (
neyat
) م . ع .
نوى الشئ نية و نية و نواة ( از باب ضرب ) : آهنك آن چيز كرد و قصد آن نمود . و نويت نية و نواة : عزم كردم من . و نوى الله فلانا : نگاهدارد خداى فلان را و صاحب وى باشد . و نواه بنواته :
برگردانيد او را بحاجت وى و روا كرد آن حاجت را . و در دعاى سفر گويند : نواك الله : يعنى درين سفر خداى همراه تو باشد و نگاهدارد ترا .