تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3796

مساهمون:

ص٣٧٩٦

نهيرة

(
nahirat
) ا . ع . ماده شتر بسيار شير .

نهيق

(
nahiq
) م . ع . نهق نهيقا و نهاقا . ر . نهاق .

نهيك

(
nahik
) ا - ص . ع . مبالغه كنندهء در هر چيزى . و شجاع و دلير . و شتر قوى و تواناى حمله‌آور بر مردم . و تيغ بران درگذرندهء در ضريبه . و نيكوخوى . و شير بيشه . و نام مردى .

نهيك

(
nahik
) و (
nohayk
) ا . ع . يك نوع جانورى شبيه بكيك كه نيش وى بنيش زنبور ماند و آن را حرقوص نيز گويند .

نهيك

(
noh - yak
) ا . پ . يك جزء از نه جزء چيزى و تسع .

نهيم

(
nahim
) ا - ص . ع . نيك آزمند خوردن و حريص بر خوردن و گرسنه چشم كه سير نشود . و آوازى و توعدى و زجرى . و بانك شير و فيل .

نهيم

(
nahim
) م . ع . نهم نهما و نهيما . ر . نهم .

نهيو

(
nahiv
) ا . پ . ترس و خوف و بيم و نهيب .

نى

(
nay
) ا . پ . گياهى آبى و داراى ساقهء ميان كاواك و راست كه بتازى قصب گويند . و ناى و مزمار . و حلقوم . و قلم و كلك . و هر لوله مانندى كه ميان كاواك باشد . و نىشكر . ر . نيشكر . و نى غليان : آن جزء از غليان كه يك سر آن را بميانه و يا به خود غليان نصب كرده و سر ديگر آن را در دهان گذاشته مىكشند . و نى نهاوندى : گياهى دوايى و سياه رنك و تلخ . و نى هندى : خيزران .

نى

(
nay
) و (
ney
) پ . ياى مجهول - كلمهء نفى .

نى

(
nayy
) ا . ع . پيه .

نى

(
nayy
) م . ع . نوت الناقة نيا و نواية (
nav yatan
) و (
nev yatan
) ( از باب ضرب ) : فربه گرديد آن ماده شتر .

نى

(
niyy
) ا . ع . فربهى .

نى

(
niyy
) ص . ع . گوشت نيم پخته .

نئ

(
nay '
) م . ع . ناء اللحم نيأ ( از باب ضرب و سمع ) : نيم‌پخته شد گوشت . و ناء فلان : دور شد فلان ، لغة فى ناى .

نئ

(
ni '
) ص . ع . لحم نئ : گوشت نيم‌پخته .

نيا

(
ney
) ا . پ . جد و پدر پدر و پدر مادر . و خالو و برادر مادر . ج : نياگان . و برادر بزرگتر . و نيام و غلاف . و قدر و عظمت . و توانايى .

نياب

(
niy b
) ا . پ . نيام و غلاف . و آوند و ظرف .

نيابة

(
ney bat
) ا . ع . بار و پاس و نوبت . يق : جاءت نيابتك .

نيابة

(
ney bat
) م . ع . ناب نوبا و منابا و نيابة . ر . نوب .

نيابة

(
ney batan
) م ف . پ . مأخوذ از تازى - بجاى ديگرى و بعوض از ديگرى و وكالة ضد اصالة . و على العجاله و عجالة .

نيابت

(
ney bat
) ا . پ . مأخوذ از تازى - وكالت و خلافت و جانشينى و برقرارى در جاى كسى و بعوض از كسى .

نيابت‌دار

(
ney bat - d r
) ا . پ . گماشته و وكيل و نايب و قايم مقام .

نيابت‌گر

(
ney bat - gar
) ا . پ . خليفه و جانشين و وكيل .

نيابه

(
nay be
) ا . پ . مأخوذ از تازى - بار و نوبت .

نيات

(
niyy t
) ع . ج . نية .

نياح

(
ney h
) و

نياحة

(
ney hat
) م . ع . ناح نوحا و نياحا و نياحة . ر . نوح .

نيار

(
ney r
) ع . ج . نار .

نيارست

(
nay rast
) پ . ح م . نيارستن يعنى نتوان آرست .

نيارستن

(
ney rastan
) ف ل . پ . نتوانستن و ممكن نشدن و از دست برنيامدن . و آراسته نكردن .

نيارى

(
nay ri
) ا . پ . معشوقى كه شخص در عشق وى بسيار گرفتار باشد .

نياز

(
niy z
) ا . پ . حاجت و احتياج و بىنوايى و گدايى و تنگدستى . و درخواست و استدعا و التماس و نماز . و ميل و خواهش و شره و حرص بطعام و آز و حرص . و قحط و غلا . و دوستى و محبت . و انعام و عطيه و تحفه و هر چيز تحفه . و محتاج و حاجتمند و آرزومند و درخواست‌كننده . و درست و بىعيب . و درشت و ناهموار . و نياز كردن : درخواست كردن و التماس نمودن . و نياز گذاشتن : عطا كردن و دادن و بخشيدن . و بىنياز : بىاحتياج و بىمعين و خشنود و خرسند .

نيازارم

(
nay z ram
) پ . كلمهء فعل يعنى آزرده نشوم و به خود آزار ندهم .

نيازآميز

(
ni z - miz
) ص . پ . ياى دويم مجهول - دادخواه و درخواست‌كننده و التماس نماينده .

نيازك

(
nay zak
) ع . ج . نيزك .

نيازگار

(
niy z - g r
) ا . پ . دادخواه و درخواست‌كننده .

نيازمند

(
niy z - mand
) ص . پ . محتاج و حاجتمند و بىنوا . و نيازمند شدن : محتاج شدن و احتياج بهم رسانيدن و استدعا نمودن و درخواست كردن و التماس نمودن .

نيازمندى

(
niy z - mandi
) ا . پ . احتياج و بىنوايى و تهىدستى .