تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3789

مساهمون:

ص٣٧٨٩
در ايام عيد و در ميهمانيهاى بزرك پوشند و در غير آن نپوشند و لباس رسمى . و يك قسمى از نان .

نهادن

(
neh dan
) ف م . پ . نشاندن و نصب كردن و قرار دادن و وضع كردن و گذاشتن و مقرر كردن و نمودن و فرمودن و بنا كردن و پيوند كردن . و گام نهادن : رفتن و قدم گذاشتن و سير كردن و روان شدن . و گردن نهادن : سر فرو آوردن و اطاعت كردن . و خود را بمستى نهادن : خود را مست وانمودن .

نهاده

(
neh de
) ص . پ . نصب كرده و نشانده و گذاشته و مقرر كرده .

نهاديدن

(
nah didan
) ف ل - م . پ . ترسيدن و هراسيدن .

نهار

(
nah r
) ا . پ بسيار و فراوان . و كاست و كم و كاهش . و ناهار و چيزى نخوردن از بامداد تا مدتى .

نهار

(
nah r
) ا . پ . مأخوذ از تازى - از وقت طلوع صبح صادق تا برآمدن آفتاب .

نهار

(
nah r
) ا . ع . روز ضد ليل كه بمعنى شب باشد . و روشنى ما بين طلوع فجر تا غروب آفتاب . و يا از طلوع آفتاب تا غروب آن . و انتشار ضوء بصر و افتراق آن ، و مانند كلمهء عذاب و سراب جمع و تثنيه ندارد اگرچه در جمع قلت انهر و در جمع كثرت نهر گاه مىگويند . و جغد نر و شوات نر و مادهء آن را ليل خوانند . و چوزهء مرغ سنگخوار . و بچهء چوبينه . ج : انهرة و نهر . و در مبالغه گويند : نهار انهر : يعنى روز نيك روشن . و كذلك : نهار نهر .

نهار

(
neh r
) ا . پ . بت و صنم . و نقصان و زيان و خسارت .

نهار

(
neh r
) و (
nah r
) ا . پ . بيم و ترس و هول و وحشت . و خرج بىجا و اتلاف و كاهش . و گدازش تن و بدن .

نهاره

(
nah re
) ا . پ . ناهار و طعامى اندك كه بدان ناشتا كنند .

نهارى

(
nah ri
) ا . پ . بسيار و فراوان و چاشت و ناشتا . و قسمى از دهنهء لگام .

نهاريدن

(
nah ridan
) ف ل - پ . چاشت خوردن و ناهار خوردن و چيزى اندك در بامداد خوردن .

نهاريدن

(
nah ridan
) و (
neh ridan
) ف ل - م . پ . اتلاف كردن و بىجا خرج كردن . و كاستن و لاغر شدن و كاستن بدن و ترسيدن و بيم و واهمه كردن و ترسيده شدن و ترسان گشتن و ترسيدن كودك از استاد .

نهاز

(
neh z
) ا . پ . ترس و بيم و واهمه .

نهاز

(
nah z
) و (
noh z
) ا . پ . بز اخته و يا گوسپند اخته بزرك كه داراى شاخهاى گسترده و پاهاى بلند باشد و در پيشاپيش گله راه رود . و هر انسانى و يا حيوانى كه ديگران با وى مصاحبت كنند .

نهاز

(
noh z
) و (
neh z
) ا . ع . قدر و اندازه . يق : هذا نهاز ماة اى قدر ماة . و كذا : نهاز ماة .

نهاز

(
nahh z
) ص . ع . حمار نهاز : خرى كه در رفتن به سينه برخيزد .

نهاز

(
nahh z
) ا . ع . از اعلام است .

نهازيدن

(
neh zidan
) ف ل - م . پ . ترسيدن و واهمه كردن و بيم بردن .

نهاس

(
nahh s
) ا . ع . شير بيشه . و شكار كنندهء گنجشك . و از اعلام است .

نهاض

(
neh z
) و (
noh z
) ا . ع . نهاض الطريق : بلنديهاى راه و عقبه‌هاى آن . و كذلك : نهاض الطريق .

نهاض

(
nahh z
) ا . ع . از اعلام است .

نهاق

(
noh q
) م . ع . نهق الحمار نهيقا و نهاقا ( از باب ضرب و سمع ) : بانك كرد آن خر .

نهاكة

(
nah kat
) م . ع . نهك نهاكة ( از باب كرم ) : دلير گرديد . و نهك نهكا و نهاكة و نهك نهكا و نهاكة . ر . نهك (
nahk
) و (
nahak
) . و نهكه نهاكة ( از باب فتح ) : چيره شد بر وى .

نهال

(
neh l
) ا . پ . شاخهء تر و تازه از هر درختى كه ببرند و در جاى ديگرى بنشانند . و نيز گياهى كه از جايى بكنند و در جاى ديگر كشت كنند . و درخت موزون نورسته و نو نشانده . و بساط و بستر و بالش و توشك و جامه خواب . و شكار و صيد .

نهال

(
neh l
) ع . ج . ناهل و ناهلة .

نهالچه

(
neh l - ce
) ا . پ . لحاف و بالاپوش و شمد .

نهال‌گاه

(
neh l - g h
) و

نهالگه

(
neh l - gah
) ا . پ . كمينگاه صياد و شكارگاه .

نهاله

(
neh le
) ا . ا . كمينگاه صياد و شكارگاه . و صيد و شكار . و مترسى كه صياد در جايى نصب كند تا جانوران از آن رم كرده بجانب دام آيند . و درخت موزون نورسته .

نهاله‌گاه

(
neh le - g h
) و نهاله‌گه (
neh le - gah
) ا . پ . شكارگاه و كمينگاه صياد .

نهالى

(
neh li
) ا . پ . ياى مجهول . يك نهال نامعين .

نهالى

(
nah li
) و

نهالين

(
nah lin
) ا . پ . قسمى از بساط كوتاه قد و توشك و بسترى كه به روى آن مىخوابند .
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3789 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )