تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3785

مساهمون:

ص٣٧٨٥
ا . پ . خدمتگار و فرمان‌بردار و چاكر و ملازم .

نوكر

(
nukar
) ا . پ . نام پادشاهى .

نو كرده

(
nav - karde
) ا . پ . نبيره و نواده .

نوكرى

(
navkari
) ا . پ . چاكرى و ملازمت و خدمت و فرمان‌بردارى و فروتنى .

نوكرى پيشه

(
navkari - pice
) ا . پ . ياى دويم مجهول - آنكه به خدمت و چاكرى كسى زندگانى مىكند و خدمتگار .

نوك‌ريز

(
navk - riz
) ا . پ . ياى مجهول - قلم فرو رفتهء در مركب و سياهى .

نوكى

(
navk
) ع . ج . انوك .

نوكيلا

(
nukil
) ا . پ . واو مجهول - سلاح تيز و نوكدار .

نوگان

(
nug n
) و (
nevg n
) ا . پ . جشنى كه براى يادگارى امر مهم و بزرگى مىگيرند و آن را عيد نوگان نيز گويند .

نوگفار

(
nav - gof r
) و

نوگفاره

(
nav - gof re
) ا . پ . پرحرف و پرگوى و هرزه‌گوى .

نوگند

(
nav - gand
) و

نوگنده

(
nav - gande
) ص . پ . نورسته و نوخاسته .

نوگواره

(
nav - gov re
) ا . پ . يار و مصاحب پرگوى و هرزه‌گوى .

نوگيوش

(
nu - geyuc
) ا . پ . نام پادشاه جزيرهء طرطانيوش كه عذرا در آن جزيره افتاده و نجات يافت .

نول

(
navl
) ا . ع . نورد جولاه . ج : انوال . و مزد كشتى و كرايهء جهاز . و انعام و عطيه . و طريقه . و وادى روان . و رود بار پر از آب . و خدمت و آنكه سزاوار خدمت بود . يق : نولك ان تفعل كذا : يعنى سزاوارست كه چنين كنى . و ما نولك : يعنى سزاوار تو نيست .

نول

(
nul
) م . ع . نلته و له و به نولا ( از باب نصر ) : عطا دادم او را . و نالت المرأة بالحديث و الحاجة : جوانمردى كرد آن زن بسخن و حاجت و يا آهنك و قصد نمود در آن . و نلته العطية : انعام و عطيه دادم او را . و نيز نول : نورديدن . و نال نائلا و نيلا و نولا . ر . نائل .

نول

(
nul
) ا . ع . گروهى از زنگيان .

نول

(
nul
) ا . پ . واو مجهول - گرداگرد دهان . و منقار مرغ . و لوله و نايژهء صراحى و مشربه و جز آن . و گردن صراحى . و هر چيز كه بر آن تكيه مىكنند و بدان پشت مىدهند . و ورطه و گرداب . و نول مرغ : منقار هر مرغى بخصوص غاز .

نولة

(
navlat
) ا . ع . بوسه . و انعام و دهش و عطيه . يق : ما اصاب منه نولة اى نيلا . و نام قلعه‌اى . و از اعلام است .

نولة

(
nulat
) ا . ع . دهش و انعام و عطيه .

نولون

(
navlun
) ا . پ . مأخوذ از يونانى - كرايهء كشتى و جهاز .

نوله

(
nule
) ا . پ . سخن و كلام و كلمه و قول مقابل فعل .

نوم

(
navm
) ع . ج . نائم .

نوم

(
navm
) ا . ع . خواب .

نوم

(
navm
) م . ع . نام فلان نوما و نياما ( از باب سمع ) : بخواب شد فلان . و نمت : خوابيدم . و نم : كلمهء امر يعنى بخواب . و نام الرجل عن حاجته نوما ( از باب نصر ) : اهتمام نكرد آن مرد در حاجت خود . و نام الخلخال : بىآواز شد پاى برنجن از پر گوشتى ساق . و نامت السوق : كساد شد بازار . و نامت الريح : ايستاد باد . و نام البحر : آرميد دريا . و نامت النار : فرو مرد آتش . و نام الثوب : كهنه گرديد آن جامه . و نام الرجل : فروتنى كرد آن مرد بخداى تعالى . و نامت الشاة : مرد آن گوسپند . و نام اليه : آرميد و قرار گرفت بسوى آن . و نمته نوما : چيره شد بر وى در نبرد خواب .

نوم

(
navm
) ا . پ . مأخوذ از تازى - خواب و غنودگى . و نوم دائم : خواب هميشگى .

نوم

(
novam
) ص . ع . مرد بسيار خواب .

نؤم

(
na'um
) ص . ع . خوابنده ، مذكر و مؤنث در وى يكسانست .

نوم

(
novvam
) ص . ع . ج . نائم . و ج . نائمة .

نومان

(
navm n
) ا . ع . نام گياهى . و مرد بسيار خواب . يق : يا نومان و لايق : رجل نومان .

نومبر

(
navambr
) ا . پ . نام ماه يازدهم از سال مردم فرنك .

نومة

(
numat
) و (
novamat
) ص . ع . رجل نومة : مرد بىاعتبار گمنام . و مرد كند خاطر نادان . و كذلك : رجل نومة .

نومة

(
novamat
) ا . ع . كسى كه مردم نمىدانند چه در دل دارد .

نومة

(
novamat
) ص . ع . رجل نومة : مرد بسيار خواب .

نومسلمان

(
nav - mosolm n
) ص . پ . كسى كه بمناسبت و لياقت به چيزى شروع مىكند . و مردم تازه مسلمان .
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3785 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )