و ترسناك شدن و هراسان گشتن و آزار يافتن از حرفهاى كسى و خشمگين شدن .
نفرينكنا
(
nafrin - kon
) ص .
م ف . پ . نفرينكنان و در حالت نفرين كردن .
نفرينيدن
(
nafrinidan
) ف ل . پ .
گنديدن و بوى بد كردن .
نفز
(
nafz
) و
نفزان
(
nafaz n
) م .
ع . نفز الظبى نفزا و نفزانا ( از باب ضرب ) : برجست آن آهو .
نفس
(
nafs
) ا . ع . روح و جان .
يق : خرجت نفسه : بدر رفت جان او .
و خون . يق : سالت نفسه : سيلان كرد خون آن . الحديث : ما ليس له نفس سائلة فانه لا ينجس الماء اذا مات فيه .
و تن و جسد . و چشمزخم . يق : نفسته بنفس :
چشمزخم رسانيدم آن را . و نزد و نزديك .
يق : تعلم ما فى نفسى و لا اعلم ما فى نفسك : مىدانى آنچه در نزد منست و من نمىدانم آنچه در نزد تست . و عين هر چيزى و خود هر چيزى . يق : رايت فلانا نفسه :
ديدم خود فلان را . و جائنى بنفسه :
خودش آمد در نزد من . و اندازهء يك دباغت از بيخ و برك درخت سلم و جز آن . يق :
هب لى نفسا من دباغ . و اراده و قصد دل . و ننك و عار و عيب . و بزرگى و عظمت و جلالت . و همت و چيرگى و ارجمندى و عقوبت . و منه قوله تعالى :
وَ يُحَذِّرُكُمُ اللَّهُ نَفْسَهُ *
. ج : انفس و نفوس .
نفس
(
nafs
) م . ع . نفس نفسا و نفاسا و نفاسة . ر . نفاسة .
نفس
(
nafs
) ا . پ . مأخوذ از تازى - جان و روان و روح و شخص و ذات و حقيقت و خود هر كسى و خود هر چيزى و هستى و عين چيزى . و نره و آلت مردى و ذكر .
و نفس الامر : حقيقت كار . و نفس اماره :
روحى كه امر مىكند شخص را بلذايذ شهوانى و چيزهاى بد و مذموم . و نفس سبعى و يا نفس لوامه : هوا و هوسى كه از روى سركشى باشد . و نفس سائله : خونى كه سيلان داشته باشد . و نفس قدسيه : ذات پاك . و نفس كل كه پس از عقل كل باشد :
ما نستار و ما نيستار . و نفس مطمئنه و يا نفس ملكى : روحى كه متصف بصفات حميده بوده . و نفس ناطقه : روحى كه فهم و ادراك معانى كند . و نفس نفيس :
روح گرانمايه و نيكو و با قدر و قيمت . و بنفسه :
خودش . و حليم النفس : نرم دل . و هواى نفس : شهوت و مستى و هوس و ميل و خواهش بيقاعده و خيال باطل .
نفس
(
nafas
) ا . ع . نسيم هوا . و دم . ج : انفاس . و جرعه . يق : اكرع فى الاناء نفسا او نفسين : آب خوردم از ظرف يك و يا در جرعه . ج : انفاس .
و كلام طويل . يق : كتب كتابا نفسا اى طويلا . و سيرابى و فراخى و گشادى كار .
يق : انت فى نفس من امرك . و شراب ذو نفس : شرابى كه در آن فراخى و سيرابى باشد . و شراب غير ذى نفس : شراب بد و برگرديده بوى و رنك كه چون كسى بياشامد دم در نزند .
نفس
(
nafas
) م . ع . نفس نفسا و نفاسة . ر . نفاسة .
نفس
(
nafas
) ا . پ . مأخوذ از تازى - دم و نسيمى كه حيوان از راه دهن و بينى بدرون خود كشيده و سپس آن را بيرون مىفرستد و رمق و لحظه و تنفس . و نفس زدن : دم زدن و نفس كشيدن . و نفس راست كردن : توقف كردن و آرام گرفتن . و نفس كشيدن : تنفس كردن .
و آخر نفس : دم واپسين .
نفس
(
nofos
) و (
nofs
) ع . ج .
نفساء .
نفسا
(
nafsan
) م ف . پ . مأخوذ از تازى - خودش و به خودى خود و شخصا و از روى ميل و ارادهء خود و بطور رغبت .
نفساء
(
nafs '
) و (
nafas '
) و (
nofas '
) ص . ع . زن زچه . ج :
نفساوات و نفاس (
nef s
) و (
nof s
) و نفس (
nofos
) و (
nofs
) و نوافس .
نفساباد
(
nafas b d
) ا . پ .
شش و ريه و سينه .
نفسانى
(
nafs ni
) ص . پ .
منسوب بنفس يعنى روحانى و حيوانى و شهوتى و شهوانى .
نفسانيت
(
nafs niyyat
) ا . پ .
ماخوذ از تازى - شهوت و مستى و عياشى و تكبر و بزركمنشى و خودپرستى و حشمت و شوكت .
نفسانيه
(
nafs niyye
) ص . پ .
منسوب بنفس چيزهاى روحانى و حيوانى و شهوانى .
نفساوان
(
nafs v ne
) ص . ع .
بصيغهء تثنيه . يق : امراتان نفساوان :
دو زن زچه .
نفسپرور
(
nafs - parvar
) ص .
پ . هوسى و شهوتى و مطيع نفس اماره .
نفسة
(
nofsat
) ا . ع . مهلت و زمان .
يق : لك فى هذا الامر نفسة .
نفس تنك
(
nafas - tang
) م . ف .
پ . يك لحظه و يك چشم بهم زدن .
نفس تنگى
(
nafas - tangi
) ا . پ .
بيمارى ضعف النفس .
نفسخاى
(
nafas - x y
) ص . پ .
آنكه باز مىدارد و قطع مىكند تنفس و