تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3722

مساهمون:

ص٣٧٢٢
باقى مانده از آب و جز آن . و نضاضة الولد : پسين فرزند ، مذكر و مؤنث و واحد و جمع در وى يكسان است .

نضاضة

(
nazz zat
) ص . ع . حية نضاضة : مار بسيار مضطرب كه در يك جاى قرار نگيرد و هر كه را بگزد در حال هلاك گردد .

نضاف

(
nazz f
) ص . ع . بسيار خدمت كننده . و تيز دهنده و ضرطه زننده .

نضال

(
nez l
) م . ع . ناضل مناضلة و نضالا . ر . مناضلة .

نضال

(
nozz l
) ع . ج . ناضل .

نضائد

(
naz 'ed
) ع . ج . نضيدة .

نضائض

(
nez 'ez
) ع . ج . نضيض . و ج . نضيضة . و ابل ذات نضائض : شتران تشنه .

نضب

(
nazb
) م . ع . نضب نضبا ( از باب نصر ) : روان شد و جارى گشت .

نضة

(
nazzat
) ا . ع . پول طلا و يا نقره .

نضج

(
nazj
) و (
nozj
) ا . ع . رسيدگى و پختگى .

نضج

(
nazj
) و (
nozj
) م . ع . نضج اللحم و التمر و الفاكهة نضجا و نضجا ( از باب سمع ) : پخته شد گوشت و رسيد خرما و ميوه و آماده گشت براى خوردن . و نضجت المادة و الجراحة : پخته شد ماده و جراحت . و نضجت الناقة بولدها ( از باب ضرب ) : يك سال گذشت و باردار نشد آن ماده شتر .

نضج

(
nozj
) ا . پ . مأخوذ از تازى - پختگى و رسيدگى . و نضج گرفتن و يا نضج يافتن : پخته شدن و رسيده شدن . و آماده شدن ماده براى دفع .

نضج‌يافته

(
nozj - y fte
) ص . پ . پخته شده و رسيده شده .

نضح

(
nazh
) م . ع . نضح البيت نضحا و نضوحا ( از باب ضرب ) : آب پاشيد در آن خانه . و نضح العطش : فرو نشاند تشنگى را . و نضح الرجل : به اندازه سيرى و يا كم از سيرى آب آشاميد آن مرد . و نضح النخل : با شتر آب داد خرمابن را . و نضح فلانا بالنبل : تير انداخت بر فلان . و نضح الشجر : شكافته شد آن درخت براى برك برآوردن . و نضح الزرع : مغز و آرد پديد آمد در دانه آن كشت . و نضح الطفل بالبول على فخذيه : كميز آلود ساخت آن كودك را نهاى خود را . و نضح الرجل عن نفسه : بحجة دور كرد آن مرد از نفس خود . و نضح فلان عن فلان : دور كرد فلان را از فلان و راند آن را . و نضحت الجلة : پراكنده شد آنچه در آن جلت خرما بود . و نضحت القربة نضحا و تنضاحا ( از باب فتح ) : تراويد آن مشك . و نضحت العين : اشك ريخت آن چشم .

نضح

(
nazah
) ا . ع . حوض و آبگير . ج : انضاح .

نضح

(
nozoh
) ع . ج . نضيح .

نضحية

(
nozahiyyat
) ص . ع . قوس نضحية : كمان تير دور انداز .

نضخ

(
nazx
) ا . ع . داغ و نشان خوش‌بو كه در جامه باقى ماند . يق : اصابه نضخ .

نضخ

(
nazx
) ا . ع . نضخه نضخا و نضخانا ( از باب فتح ) : آب پاشيد آن را . و نضخ الماء : جوشيد آب از چشمه و يا از زير به بالا رفت آب . و نضخ النبل فى العدو : پراكنده افگند تير را در دشمن . و نيز نضخ : نيم سير شدن از آب ، و به اين معنى اخير از آن نه فعل و نه اسم فاعل صرف نمىشود .

نضخان

(
nazax n
) م . ع . نضخ نضخا و نضخانا . ر . نضخ .

نضخة

(
nazxat
) ا . ع . يك بار باريدن .

نضد

(
nazd
) م . ع . نضد المتاع نضدا ( از باب ضرب ) : برهم نهاد رخت را .

نضد

(
nazad
) ا . ع . رخت برهم نهاده . و درخت برگزيده . و تخت جامه و رخت . و شرف و بزرگى آبايى . و شريف و بزرك . و ماده شتر فربه . ج : انضاد . و انضاد القوم : جماعت و عدد مردم . و انضاد الرجل : عموها و خالوهاى مرد كه در شرف و بزرگى مقدم باشند . و انضاد الجبال : سنگهاى به روى هم نهاده شده . و انضاد السحاب : ابرهاى برهم نشسته و به روى هم در آمده .

نضر

(
nazr
) ا . ع . زر و سيم . ج : نضار و انضر . و نضر بن كنانة : پدر قبيله‌اى از قريش .

نضر

(
nezr
) ا . ع . نضر الرجل : زن مرد .

نضر

(
nazar
) م . ع . نضر الوجه نضرا ( از باب فتح ) و نضر نضارة ( از باب كرم ) و نضر نضورا و نضرة ( از باب نصر ) : نيكو شد آن روى و داراى رونق و بهجت گرديد . و نضره الله ( از باب نصر ) : نيكو گردانيد آن را خداى و كذلك الشجر و اللون .

نضر

(
nazar
) ا . ع . خوبى و تازه‌رويى .

نضرة

(
nazrat
) ا . ع . نعمت .