تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3711

مساهمون:

ص٣٧١١

نشائى

(
nac 'iyy
) ا . ع . نشاسته ساز و نشاسته فروش .

نشب

(
nacab
) ا . ع . مال و عقار . و مال اصيل از صامت و ناطق . ج : نشوب . و درختى كه بدان كمان سازند . و نام مردى . المثل : لهم نسب و ما لهم نشب ان هم الاخشب .

نشب

(
nacab
) م . ع . نشب الشئ فى الشئ نشبا و نشوبا و نشبة ( از باب سمع ) : فرو رفت آن چيز در آن چيز و آويخته شد و نفوذ نكرد . و نشب منشب سوء : در بدى افتاد كه رهايى از آن ندارد . يق : نشبت الحرب بينهم . و نشبه الامر : لازم گرديد او را كار . و ما نشب فلان يفعل كذا : يعنى هميشه فلان چنين مىكند .

نشبة

(
nocbat
) ا . ع . آويزش . و گرك . و نام مردى . و قولهم : كنت نشبة فصرت عقبة : يعنى بودم من كه چون در مىآويختم به كسى از من بوى بدى مىرسيد و امروز برگشتم از آن حالت .

نشبة

(
nocbat
) م . ع . نشب نشبا و نشوبا و نشبة . ر . نشب .

نشبة

(
nacabat
) ا . ع . مال و عقار و آب و زمين . و مال اصيل از صامت و ناطق .

نشبة

(
nocabat
) ص . ع . رجل نشبة : مردى كه چون بكارى در آويزد از آن دست نكشد .

نشبره

(
necbare
) ا . پ . آن جزيى از خوراك كه ستور در دهان خود براى نشخوار كردن نگاه مىدارند . و سايه و ظل .

نشبل

(
nacbel
) ا . پ . دست زدگى بر چيزى . و درآويختگى . و چيزى را به چيزى ديگر دوختن و پيوند كردن .

نشپيل

(
nacpil
) و (
necpil
) ا . پ . شست و دام و قلاب ماهىگيرى . و هر قلابى كه بدان چيزى آويزند . و قلاب مانندى كه بدان خوشه ميوه را از درخت فرود آورند .

نشت

(
nact
) ص . پ . خراب و ضايع و ويران . و فانى . و پژمرده و سست . و زبون و ناتوان و نااستوار .

نشت

(
nect
) ص . پ . خوش و نيك و تندرست .

نشتر

(
nectar
) ا . پ . نيشتر و ابزارى كه بدان فصد مىكنند و نيش .

نشتر زده

(
nectar - zade
) ص . پ . فصد شده .

نشتن

(
nectan
) ف ل . پ . نشستن و ماندن و اقامت كردن . و نشتن چون خاك : به آرامى و هموارى و با كمال حلم نشستن و خوار و زار و سرافگنده نشستن .

نشتو

(
nactu
) ا . پ . نام مردى .

نشتى

(
nacti
) ا . پ . سستى و زبونى و ناتوانى و بىاستوارى .

نشتى

(
necti
) ا . پ . خوشى و نيكى .

نشتى

(
necti
) پ . كلمهء فعل يعنى چگونه هستى و چه حال دارى .

نشج

(
nacj
) م . ع . نشج نشجا و نشيجا . ر . نشيج .

نشج

(
nacaj
) ا . ع . راه‌گذر آب . ج : انشاج .

نشح

(
nach
) م . ع . نشح نشحا و نشوحا ( از باب فتح ) : آب خورد نه بقدرى كه سير آب شود . و آب خورد تا شكمش پر شد . و نشح الخيل : آب داد باسبان باندازه‌اى كه تشنگى آنها بر طرف شود .

نشح

(
nocoh
) ا . ع . مستان و مردمان مست .

نشخار

(
noc - x r
) و (
nec - x r
) ا . پ . چيزى كه حيوانات از قبيل اشتر و گاو و گوسپند و جز آن از معده خود به دهان آورند و بخايند و باز فرو برند . و آنچه از كاه و علف كه در آخور ستور بازماند و نخورند .

نشخوار

(
nec - x r
) و (
noc - x r
) و

نشخور

(
nec - xor
) و

نشخوره

(
nec - xore
) ا . پ . در هر چهار واو معدوله - نشخاركننده و نشخار . و نشخوار كردن : نشخار كردن و نيم خورده كردن كاه و علف را .

نشخوار زننده

(
nec - x r - zandnde
) ص . پ . واو معدوله - نشخاركننده .

نشد

(
nacd
) م . ع . نشد الضالة نشدا و نشدة و نشدانا ( از باب نصر ) : طلب كرد و جست گم شده را . و نشد فلان الضالة : تعريف كرد فلان گم شده را . و نشد فلانا : بشناخت فلان را . و نشد زيدا بالله : سوگند داد زيد را به خدا . و نشد فلانا نشدا : گفت بفلان : نشدتك الله اى سالتك باللّه كانك ذكرته اياه . و قولهم : نشدك الله ( مصدر منصوب بالفعل محذوف ) اى انشدك باللّه : يعنى سوگند مىدهم ترا بخداى . و نشدته فانشدنى : سؤال كردم او را پس جواب داد من را .

نشدان

(
necd n
) و

نشدة

(
necdat
) م . ع . نشد نشدا و نشدة و نشدانا . ر . نشد .

نشدة

(
necdat
) ا . ع . بانك و آواز .

نشر

(
nacr
) ا . ع . بوى خوش و هر بويى . و بوى دهن زن و بوى بغل زن پس از خفتن . و گر و خارش و جرب . و گياه خشك شده كه پس از باران آخر تابستان دوباره سبز شود .

نشر

(
nacr
) م . ع . نشر الموتى