تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3705

مساهمون:

ص٣٧٠٥
حكيمى ترسا كه معاصر با مأمون عباسى بود .

نسطورى

(
nasturiyy
) ص . ع . منسوب بنسطور .

نسطورية

(
nasturiyyat
) و (
nosturiyyat
) ا . ع . گروه پيرو نسطور .

نسع

(
nas '
) م . ع . نسعت الاسنان نسعا و نسوعا ( از باب فتح ) : در وا شد گوشت بن دندان از دندان و سست و فروهشته گرديد . و نسعت ثنيتاه : بيرون افتاد و برآمد دندانها ثناياى او . و نسع فى الارض : رفت در زمين . و نسعت المرأة : خميد پشت آن زن و يا دندان آن و يا تلاق آن و مايل گرديد . و نسع الشئ نسوعا : دراز گرديد آن چيز .

نسع

(
nes '
) ا . ع . نوار و تنگ ستور كه از دوال پهن سازند بر شكل شراك كفش . ج : انساع و نسوع . و بند ميان كف و رش دست . و نام باد شمال . و نام شهرى . و نام كوهى سياه .

نسع

(
nes '
) و (
nesa '
) و (
nosa '
) ع . ج . نسعة .

نسعة

(
nes'at
) ا . ع . پاره‌اى از نوار . و تنك ستور كه از دوال پهن سازند . ج : نسع (
nes '
) و (
nesa '
) و (
nosa '
) .

نسعية

(
nas'iyyat
) ص . ع . ريح نسعية : باد شمال .

نسغ

(
nasq
) م . ع . نسغه بسوط نسغا ( از باب فتح ) : درخست آن را بتازيانه . و نسعه بكلمة : بسخن درخست آن را و طعنه زد و متهم كرد آن را به چيزى . و نسغت الواشمة : سوزن در خلانيد آن خال‌كوب در دست . و نسغ فى الارض : رفت . و نسغ اللبن بالماء : آميخت شير را با آب . و نسغت اسنانه : فروهشته و نرم گرديد بن دندانهاى آن . و نسغ من ابله : برگرفت و برآورد از شتران خود چيزى .

نسغ

(
nosq
) ا . ع . آبى كه از درخت هنگام بريدن برآيد .

نسف

(
nasf
) م . ع . نسف نسفا و نسوفا ( از باب نصر ) : گزيد . و نسف فلان البناء نسفا ( از باب ضرب ) : از بركند فلان آن بنا را . و نسف البعير النبت : از بيخ بركند شتر آن گياه را . و نسفت الريح التراب : بركند باد خاك را و پراكنده نمود آن را . و نسف الجبال : كوفت كوهها را و هموار كرد و پرانيد آنها را . قوله تعالى :
يَسْئَلُونَكَ عَنِ الْجِبالِ فَقُلْ يَنْسِفُها رَبِّي نَسْفاً فَيَذَرُها قاعاً صَفْصَفاً
. و نسف الحب : برباد داد دانه را تا از خاك و كاه جدا گردد .

نسف

(
nasaf
) ا . ع . معرب نخشب و بمعنى آن .

نسف

(
nesaf
) و (
nesaf
) ع . ج . نسفة (
nasfat
) و (
nesfat
) و (
nosfat
) .

نسفان

(
nasf n
) ص . ع . اناء نسفان : آوند پر لب‌ريز .

نسفان

(
nasaf n
) ا . ع . نام روستايى .

نسفة

(
nasfat
) و (
nesfat
) و (
nosfat
) و (
nasafat
) ا . ع . سنك‌پاى يعنى سنك سياه سوخته‌اى كه بدان كف پاى را پاك كنند . ج : نسف (
nesaf
) و (
nosaf
) و نساف .

نسفى

(
nasafiyy
) ص . ع . منسوب بنسف كه نخشب باشد .

نسق

(
nasq
) م . ع . نسقت الكلام نسقا ( از باب نصر ) : بر يك روش و سياق راندم كلام را و ترتيب دادم آن را و عطف كردم بعض آن را بر بعضى . و نسقت الدر : برشته كشيدم مرواريدها را و منظم و مرتب كردم آنها را .

نسق

(
nasaq
) م . ع . در نسق : مرواريدهاى منظوم . و نيز نسق : سخن ترتيب داده و بر يك روش آورده . و رسته دندان راست و برابر . و شبه در رسته كشيده و هر چيز كه بر يك طريقه و نظام باشد . و حروف النسق : حروف عطف كه عبارت از واو و فاء و ثم و او و ام و حتى و بل و لا و اما و ليكن باشد .

نسق

(
nasaq
) و (
nosoq
) ا . ع . ستارگان برج جوزا .

نسق

(
nasaq
) ا . پ . مأخوذ از تازى - نظم و ترتيب و دهناد و رسم و روش و طريقه و دستور و وضع . و يكسان و مانند و برابر . و نسق شدن : برقرار شدن و مقرر شدن و فتوى داده شدن . و نسق كردن : سياست كردن ببريدن گوش و بينى و يا قطع كردن ديگرى از اعضاى گناهكار را . و ترتيب دادن و منظم كردن .

نسقان

(
nasq ne
) ا . ع . به صيغه تثنيه : در ستاره كه در نزديك فكته ظاهر شوند يكى يمانى و ديگرى شامى .

نسق‌بند

(
nasaq - band
) ا . پ . آنكه نظم مىدهد و مرتب مىكند اساس و بنيان كارى را .

نسق‌بندى

(
nasaq - bandi
) ا . پ . نظم و ترتيب بنيان و اساس كارها .

نسق‌چى

(
nasaq - ci
) ا . پ . پاسبان و محافظى كه از جانب پادشاه مقرر شده باشد بخصوص در نظم سپاه و اردو .

نسك

(
nask
) ا . پ . عدس . و نوعى از گياه خاردار كه خار خسك نيز گويند .

نسك

(
nask
) م . ع . نسك الثوب و غيره نسكا ( از باب نصر ) : به آب شست