تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3701

مساهمون:

ص٣٧٠١
پ . خاندان و اصل و نسب و گوهر اصيل .

نژاده

(
naj de
) و (
nej de
) ص . پ . اصيل و نجيب .

نژاد

(
nejd
) ص . پ . اندوهگين و حزين .

نژد

(
nejd
) ا . پ . مرد بزرك و استاد . و خداوند . و نگهبان و حارس .

نژغار

(
najq r
) ا . پ . بانك و فرياد و نعره .

نژم

(
nejm
) و (
nojm
) ا . پ . ابر و بخار و دود و ميغ و بخارى ملاصق زمين كه هوا را تاريك كند . و تاريكى . و بانك و بانك و فرياد . و برهم زدن دستها . و آزار و اندوه و ملال . و سيلاب و طوفان .

نژمند

(
nej - mand
) ص . پ . محترم و بزرگوار . و پريشان و دل‌تنك و غمگين .

نژمودن

(
najmudan
) ف ل . پ . كف گرفتن و صاف نمودن و تصفيه كردن .

نژند

(
najand
) و (
nejand
) ا - ص . پ . مهيب و سهمگين و هولناك . و محترم و معزز و بزرگوار . و غمگين و حيران و آشفته و متعجب . و نادان و ابله . و افسرده . و متغير شده از اندوه و يا از كبرسن . و سر فرو افكنده و پژمرده و خشمناك و قهرآلود . و تاجر معتبر . و عالم و دانا . و حارس و حامى ، و پير مرد موقر مجرب متدين و امين و با ديانت . و تيره و تاريك . و زشت . و لاغر و نحيف . و افسرده . و هراسان و سست و ناتوان . و بردبار و عاجز از دفع ظلم و تعدى . و مرد بيداد و بدكار و بد كردار . و گناهكار . و آنكه جور و تعدى مىكند . و مكروه و نفرت‌انگيز . و زمين پست . و باصطلاح هيئت : پست و حضيض مقابل بلند و اوج .

نژندى

(
nejandi
) ا . ب . اندوه و غمگينى و دل‌گرفتگى و ملالت و افسردگى .

نژنك

(
najnak
) ا . پ . دام و تله‌اى كه حيوانات را بدان گيرند .

نژه

(
najeh
) ا . پ . هاى ملفوظ - شاخه بسيار باريك از درخت . و تير صياد . و ورق طلا و نقره كه به شكل و هيئت برك و گل بريده و بر سر داماد نثار كنند . و چوبى كه سقف خانه را بدان پوشند . و نام يكى از ستارهاى ثابت .

نژه

(
nejah
) ص . پ . هاى ملفوظ - جبان و هراسان و پريشان و مضطرب . و معزز و محترم و بزرگوار .

نژيدن

(
najidan
) ف ل . پ . كشيدن و بيرون آوردن .

نژيم

(
nejim
) ا . پ . بخار و دود . و تاريكى .

نس

(
nas
) ا . پ . سايه . و درختستان و گلستان . و خانه .

نس

(
nas
) ا . پ . مأخوذ از تازى - برگ و پى و عصب .

نس

(
nos
) ا . پ . پوز و گرداگرد دهان . و هوش و شعور و عقل و فراست و راى و تدبير . و ريش و لحيه . و فرج زن . و جاى لغزان .

نس

(
nass
) م . ع . نس الناقة نسا ( از باب نصر ) : راند آن ماده شتر را و زجر كرد آن را با عصا . و نست الجمة : پراكنده گرديد موى سر . و نس بين القوم : سعايت كرد ميان آن گروه و نمامى نمود و تباهى افكند . و نس الرجل نسا و تنساسا : لازم گرفت آن مرد روايى هر كارى را . و رفت آن مرد و شتاب رفت . و نس القوم : فرود آمدند آن گروه بر آب ، خاصة . و نسى الشئ نسا و نسوسا : خشك گرديد آن چيز ، و به اين معنى اخير از ضرب نيز آيد .

نسء

(
nas '
) ا - ص . ع . مى مست كننده و بيهوش نماينده . و شير تنك بسيار آب . و پيه و فربهى و آغاز فربهى . و پشم شتر كه پس از افتادن برآيد . و امرأة نسء : زنى كه حيض آن درنك كند .

نسء

(
nas '
) م . ع . نساه نسء ( از باب فتح ) : راند آن را و زجر كرد و بانك برزد بر آن . و نسا الشئ نسء و منساة : تأخير كرد در آن چيز و زمان داد . و نساه الله فى اجله : درنگى كناد خداى تعالى در اجل او . و نسا فلانا : نگاهبانى نمود فلان را . و نسا الابل من الحوض : دور ساخت شتران را از حوض . و نسا الشئ : آميخت آن چيز را . و نسات الظبية ولدها : ليسيد آن ماده آهو بچه خود را و پاك كرد چرك و ريم آن را و پرورش داد آن را . و نسا فى ضمء الابل : افزود يك يا دو روز و زيادتر در ميان نوبت آب خوردن شتران . و نسات الماشية : فربه شدن گرفت آن ستور و برآمد پشم آن پس از افتادن . و نسا فلانا : مى مست كننده نوشانيد فلان را . و نساه البيع : مهلت داد او را در اداى بهاى بيع . و نسئت المرأة ( مجهولا ) : درنك كرده شد حيض آن زن از هنگام و اميدوار باردارى گرديد . و نيز نسء : پس انداختن حرمت محرم را تا صفر . و بعصا زدن شتر را .

نسء

(
nas '
) و (
nes '
) و (
nos '
) ص . ع . زنى كه به روى گمان باردارى رود و آنكه باردارى وى نمايان گردد .

نسء

(
nes '
) ص . ع . آميزنده و خوش‌گفتار و دوست‌دارندهء زنان . و هو نسء نساء : او هم سخن زنان و دوست دارنده آنهاست .

نسا

(
nas
) ا . پ . جايى كه در آن شعاع خورشيد هرگز نتابد . و مرده .