تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3662

مساهمون:

ص٣٦٦٢
نابرابر شده و بىمقابل و بىمعادل .

ناهور

(
n hur
) ا . ع . ابر .

ناهوش

(
n - huc
) م ف . پ . واو مجهول - ناگاه و بىخبر و دفعة .

ناهون

(
n huna
) ع . ج . ناهى .

ناهى

(
n hi
) ا . پ . مأخوذ از تازى - نهىكننده و بازدارنده و منع‌كننده . ج : ناهيان .

ناهى

(
n hi
) ا . پ . ستاره زهره و ناهيد .

ناهى

(
n hi
) افا . ع . بازدارنده و نهىكننده . ج : ناهون و نهاة . و هذا رجل ناهيك من رجل : يعنى اين مرد بس است ترا از طلب مردى ديگر . و قولهم فى المعرفة : هذا عبد الله ناهيك فتنصب ناهيك علىالحال .

ناهيان

(
n hiy n
) ا . پ . ج . ناهى .

ناهية

(
n heyat
) ص . ع . مؤنث ناهى . و هذا امرأة ناهيتك من امرأة : اين زن بس است ترا از طلب زنى ديگر .

ناهيد

(
n hid
) ا . پ . مادر اسكندر مقدونيايى .

ناهيد

(
n hid
) و

ناهيده

(
n hide
) ا . پ . ستاره زهره كه و پاراى نيز گويند . و دختر نار پستان . و باغ مشجر و مثمر .

ناى

(
n y
) ا . پ . مزمار و نى كه مطربان نوازند . و گلو و حلقوم . و بوق درويشان و بوقى كه در روز جنك نوازند و نفير و كرنا . و فخر و مباهات . و نام قلعه‌اى كه محبس مسعود سعد سلمان بود . و ناى بينى : سوراخ بينى و پره بينى . و ناى تركى : سورناى و شيپور و نفير . و ناى رويين : بوقى كه در روز جنك نوازند . و ناى زدن و يا ناى دميدن : نواختن ناى . و ناى گلو : حلقوم . و ناى لوس و يا ناى لوش : يك نوع سازى كه موسيقار نيز گويند . و ناى و نوش : ساز و شراب .

نأى

(
na'y
) ا . ع . جويچه‌اى كه گرداگرد خرگاه و سراپرده و خيمه كنند تا سيل و آب باران بدان نرسد . ج : نؤوى و آناء و اناء . و نيز نأى : دورى .

نأى

(
na'y
) م . ع . نايته و عنه نأيا ( از باب فتح ) : دور گشتم از وى . و نايت النوى : كندم جويچه دور خيمه را . و قولهم : نا (
na
) نؤيك : يعنى اصلاح كن جويچه خود را . و در حالت وقف گويند : نه .

ناياب

(
n - y b
) ص . پ . نادر و كم‌ياب و چيزى كه يافت نشود و چيزى كه ميسر نگردد و موجود نشود و چيزى كه قابل يافتن نباشد .

نايابى

(
n - y bi
) ا . پ . قلت و كميابى .

ناى انبان

(
n y - anb n
) ا . پ . انبانى كه بر سر آن نيچه سوراخ سوراخى وصل كرده و آن را در زير بغل گذارند و بنوازند و برقصند .

نائب

(
n 'eb
) ص . ع . قايم مقام و آنكه بر جاى كسى ايستد و وكيل . ج : نواب و نوب . و خير نائب : خير و نيكويى بسيار .

نائب

(
n 'eb
) ا . ع . زنبور عسل . ج : نؤب .

نايب

(
n yeb
) ا . پ . مأخوذ از تازى - جانشين و قايم مقام و خليفه و گماشته و وكيل . و نايب تنگرى : قايم مقام خدا كه كنايه از پادشاه و خليفه باشد .

نايبان

(
n y - b n
) ا . پ . نوازنده ناى . و كبوتر .

نايبان

(
n yeb n
) پ . ج . نايب .

نائبة

(
n 'ebat
) ا - ص . ع . مصيبت و كار دشوار . ج : نوائب . و حمى النائبة : تب روزمره .

نايب مناب

(
n yeb - mon b
) ا . پ . مأخوذ از تازى - جانشين و خليفه و قايم‌مقام .

نائجات

(
n 'ej t
) ا . ع . نائجات الهوام : بانگهاى هوام .

نايچ

(
n yec
) ا . پ . نايى كه مطربان نوازند .

نايچه

(
n y - ce
) ا . پ . مصغر ناى يعنى ناى كوچك . و نيز نى كوچكى كه جولاه به كار مىبرد . و نوعى از مار .

نايچه‌بند

(
n y - ce - band
) ا . پ . سازنده نايچه .

نايچه‌بندى

(
n y - ce - bandi
) ا . پ . نايچه‌سازى و شغل نايچه‌بند .

نائح

(
na'eh
) ص . ع . زن نوحه كننده و زارىكنندهء بر شوى . ج : نوح (
novyah
) و (
nuh
) و (
navb
) . و ج . ج : انواح .

نائحات

(
n 'eh t
) ع . ج . نائحة .

نائحة

(
n 'ehat
) ص . ع . زن زارى كننده بر شوى . ج : نائحات و نوائح .

نائخة

(
n 'exat
) ا . ع . زمين دور .

نايد

(
n yed
) پ . كلمهء نفى از فعل آمدن يعنى نيايد .

ناير

(
n yer
) ا . پ . لوله خرد و ناى كوچك . و قسمى از شعر .

نائرة

(
n 'erat
) ص . ع . فتنة نايرة : فتنه حادث گشته و منتشر شده .

نائرة

(
n 'erat
) ا . ع . فتنه و