تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3661

مساهمون:

ص٣٦٦١

ناوى

(
n vi
) و

ناوية

(
n veyat
) ص . ع . فربه . يق : جمل ناو و ناقة ناوية . ج : نواء .

ناويدن

(
n vidan
) ف ل . پ . ميان‌تهى كردن و كاواك نمودن سنك و يا قطعهء چوبى را . ( ف ل ) : غنودن و چرت زدن و گريستن و ناليدن و ناله كردن و خراميدن و با ناز و تبختر رفتن و خميدن و خم شدن و مانده گرديدن .

ناويژه

(
n - vije
) ص . پ . كثيف و هنگفت و كدر و ناپاك و عيبناك و آميخته و مغشوش .

ناه

(
n h
) ا . پ . بوى نمناك و بوى بدى كه از زمين نمناك متصاعد مىگردد .

ناهار

(
n - h r
) ص . پ . مجهول و نامعلوم و نكره و بيگانه و اجنبى . و ناآهار و روزه‌دار . و چيز ناخورده و گرسنه .

ناهارى

(
n - h ri
) ا . پ . ناشتايى اندك و چاشت كم . و ناهارى كردن : ناشتايى شكستن و چاشت خوردن .

ناهب

(
n heb
) ص . ع . گيرنده و به زور گيرنده . و غارت‌كننده .

ناهة

(
n hat
) ص . ع . نفس ناهة : نفس باز ايستادهء از هر چيزى .

ناهت

(
n het
) ا . ع . گلو .

ناهج

(
n hej
) ص . ع . يابنده راه و راه نماينده .

ناهد

(
n hed
) ا . پ . ستاره زهره . و باغ آباد و مشجر .

ناهد

(
n hed
) ا . پ . مأخوذ از تازى - دختر نار پستان .

ناهد

(
n hed
) ص . ع . برخيزندهء بسوى دشمن . ج : نهاد . و امرأة ناهد : زن برآمده پستان . ج : نواهد .

ناهد

(
n hed
) ا . ع . شير بيشه .

ناهدة

(
n hedat
) ص . ع . امرأة ناهدة : زن برآمده پستان . ج : نواهد .

ناهده

(
n hede
) ا . پ . ستارهء زهره . و نام مادر اسكندر مقدونيايى .

ناهده

(
n hede
) ا . پ . مأخوذ از تازى - دختر نار پستان .

ناهر

(
n her
) ا . ع . انگور سپيد .

ناهز

(
n hez
) ا . ع . آنكه نزديك مىآيد و نزديك مىكشد .

ناهز

(
n hez
) ا . ع . از اعلام است .

ناهض

(
n hez
) ا . ع . از اعلام است .

ناهض

(
n hez
) ا . ع . چوزه مرغ بال تمام راست كرده و آمادهء پريدن گشته . و گوشت بالاى بازوى اسب . و مفرد نوامض .

ناهض

(
n hez
) ص . ع . طريق ناهض : راه صاعد در كوه .

ناهضة

(
n hezat
) ا . ع . ناهضة الرجل : فرزندان پدر مرد كه با وى قيام نمايند و جهة آن غضب كنند بر كسى . و ما لفلان ناهضة : يعنى فلان خدمتگارانى كه به كارهاى وى رسيدگى كنند ندارد . و نيز ناهضة : واحد نواهض .

ناهق

(
n heq
) ا . ع . جاى بر آمدن نهاق از گلوى خر . و تندى در رخسار اسب و خر و جز آن كه مجراى اشك در آن است . ج : نواهق .

ناهقان

(
n heq ne
) ا . ع . به صيغه تثنيه : دو تندى در رخسار اسب و خر و جز آن كه مجراى اشك در آنهاست .

ناهك

(
n hek
) ا . ع . فزونى نهنده و مبالغه‌كننده در هر چيزى .

ناهل

(
n hel
) ص . ع . بعير ناهل : شتر نخست آب خورنده . ج : نهال و نواهل و نهل و نهول و نهلة و نهلى . و نيز شتر تشنه . و هر يك از ستور كه سيراب شوند نيز ناهل گويند .

ناهل

(
n hel
) ا . ع . شتر گرسنه . ج : نواهل .

ناهلة

(
n helat
) ص . ع . ناقة ناهلة : ماده شتر نخست آب‌خورنده . ج : نهال و نواهل .

ناهلة

(
n helat
) ا . ع . گروه آينده و روندهء در آب‌خور .

ناهمال

(
n - ham l
) و

ناهمتا

(
n - hamt
) ص . پ . بىمانند و بىنظير و بىبرابر و بىهمسر و مخالف و مقابل .

ناهموار

(
n - hamv r
) و

ناهمواره

(
n - hamv re
) ص . پ . نابرابر و نا مساوى و غير مسطح و درشت و داراى پستى و بلندى . و بىنظام و بىترتيب . و خودراى و خودسر و گم‌راه و منافق و نادرست و ناشايسته و نامعقول و نامناسب . و اطوار ناهموار : كردارهاى نامناسب و ناسزا و بىادبانه . و روزگار ناهموار : روزگار نامساعد و ناپايدار .

ناهموارى

(
n - hamv ri
) ا . پ . نامسطحى و ناصافى و عدم برابرى و عدم تساوى و عدم لياقت و شايستگى .

ناهنجار

(
n - hanj r
) ص . پ . درشت و ناهموار و بىراه و نامناسب .

ناهنجارى

(
n - hanj ri
) ا . پ . بىمناسبتى و بدكردارى و انحراف از راستى و گستاخى و خودرايى و سركشى و نافرمانى .

ناهوا

(
n - hav
) ص . پ .