كه سلامتىبخش نباشد .
ناگوارد
(
n - gov red
) ص .
پ . ناگوار .
ناگوارندگى
(
n - gov randagi
) ا . پ . بد هضمى و تحليل نرفتگى غذا و نادل چسبى و طعامى كه سلامتى بخش نباشد .
ناگوراه
(
n - gov re
) ص . پ .
هضم ناشده و تحليل نرفته . و هر چيز كه زيان و رنج آورد . و آبى كه موافق نباشد .
ناگواريدگى
(
n - gov ? ridagi
) ا . پ . بد هضمى و نادل چسبى .
ناگواريدن
(
n - gov ridan
) و
ناگواليدن
(
n - gov lidan
) ف ل . پ .
شكافته شدن پوست از شدت سرما و يا گرما .
و تركيدن لب . و زرد شدن گياه از خشكى و نرسيدن آب .
ناگور
(
n - govar
)
ناگورد
(
n - govard
) ص . پ . هضم ناشده و تحليل نرفته . و غذاى نامناسب و غذايى كه زود هضم نشود و قابل هضم نباشد .
ناگوهر
(
n - gavhar
) ص . پ .
باصطلاح حكمت طبيعى عرض در مقابل جوهر .
ناگه
(
n - gah
) و
ناگهان
(
n - gah n
) و
ناگهانه
(
n - gah ne
) و
ناگهانى
(
n - gah ni
) ص . م ف .
پ . ناگاه و بىخبر و دفعة و فورا و بيك بار و غافل و بيوقت . و بلاى ناگهانه و يا بلاى ناگهانى : بلايى كه بىخبر و يك دفعه روى دهد . و مرك ناگهانه و يا مرك ناگهانى : مرك مفاجاة .
نأل
(
n 'l
) و (
na'al
) م . ع .
نأل نألا و نألا و نألانا و نئيلا ( از باب فتح ) : رفت و جستن كرد و سر خود را به بالا حركت داد . و نأل الفرس : سر را حركت داده و جنبانيد آن اسب در حين دويدن و كذلك الضبع . و نأل الرجل : رشك و حسد برد بر آن مرد . و نأل ان تفعل كذا :
سزاوارست چنين كنى .
نال
(
n l
) ا . ع . دهش و عطا .
نال
(
n l
) ص . ع . رجل نال :
مرد بسيار عطا و جوانمرد . ج : انوال .
نال
(
n l
) م . ع . نلت نيلا و نالا و نالة . ر . نيل .
نال
(
n l
) ا . پ . نى زرد باريك و قلم نويسندگى و نى ميانخالى و كاواك . و مزمار و ناى . و لوله . و نىشكر . و نى صلب و ميانپرى كه از آن تير مىسازند . و رگهاى باريكى كه از ميان قلم برميآيد . و نوك زبان .
و جوى خرد و آبگير خرد . و رود و جوى بزرك . و ناله . و نام مرغى كوچك و خوش آواز .
نال
(
n l
) ص . پ . نالهكننده و نالان .
نالان
(
n l n
) ا . پ . نام كوهى ما بين شيراز و كازرون .
نالان
(
n l n
) ص . پ . ناله كننده . و نالان كردن : سبب ناليدن شدن .
و نالان شدن : ناليدن .
نألان
(
na'al n
) م . ع . نأل نألا (
na'lan
) و (
na'alan
) و نألانا . ر . نأل (
na'l
) و (
na'al
) .
نالان
(
n l ne
) ص . ع . به صيغه تثنيه : دو مرد بسيار عطا و جوانمرد . يق :
رجلان نالان .
نالايق
(
n - l yeq
) ص . پ .
بىلياقت و بىمناسبت . و بىجا و ناشايسته و نادرست و نامستحق . و ناسزاوار و نامعقول .
نالايقانه
(
n - l yeq ne
) م ف .
پ . بطور عدم شايستگى و عدم سزاوارى .
نالة
(
n lat
) م . ع . نلت نيلا و نالا و نالة . ر . نيل .
نالة
(
n lat
) ا . ع . گرداگرد حرم و ميدان . و ساحت حرم .
نالش
(
n lec
) م ح . پ . ناليدن . ا .
زارى و آه و فغان و فرياد و گريه با بانك و شكوه و شكايت و گله . و نالش گردن :
ناليدن و آه و فغان و فرياد كردن .
نالكس
(
n lkes
) ا . پ . سر ديوار و كنگره .
نالكى
(
n leki
) ا . پ . مأخوذ از هندى - پالكى و قسمى از كجاوهء روباز .
نالندگى
(
n landagi
) ا . پ .
ناله و گريه و اندوه و الم و زارى و آه .
نالنده
(
n lande
) افا . پ . ناله كننده .
ناله
(
n le
) ا . پ . رود كوچك .
و مجراى آب . و آواز و صدايى كه از روى درد و زارى برآيد . و ناله سرد : آه سرد .
و ناله عندليب : فرياد بلبل . و ناله فرو خوردن : خود را از ناله بازداشتن و ضبط كردن . و ناله كردن : ناليدن و زاريدن و گريه كردن و گريستن . و نالهء كمان :
آواز كمان . و نالهء گرم : آه گرم و آه سوزناك . و نالهء ناى رويين : بانك و غريوناى رويين .
نالهانگيز
(
n le - angiz
) ص پ . ياى مجهول - برانگيزاننده ناله و شور و غوغا .
نالهپرداز
(
n le - pard z
) و
نالهسنج
(
n le - sanj
) ص . پ . فرياد و فغانكننده و زارىكننده .
نالهكنان
(
n le - kon n
) و
ناله گر
(
n le - gar
) و
نالهگير
(
n le - gir
) ص . پ . كسى كه ناله و فرياد و فغان مىكند .