هر چيزى . و بالش گرد . و ناف ارض و يا ناف خاك و يا ناف زمين و يا ناف عالم : مكه معظمه و خانه كعبه . و ناف زدن : بريدن بندسره . و ناف بر خوشى زدن : بريدن بندسره درصورتىكه ماماچه خوشحال باشد و بخوشى آن را ببرد و در ساعت نيك بريده شده باشد . و ناف برغم زدن : بريدن بند ناف در حالى كه ماماچه غمگين و بيدماغ باشد و يا در ساعت بد آن را بريده باشند . و ناف سپر : ميان سطح محدب سپر . و ناف شب : نصف شب . و ناف شهر :
ميان شهر . و ناف هفته : روز سهشنبه .
نافث
(
n fes
) ا . ع . جادوگر دمنده و افسون دهنده و آنكه بجادوگرى وردى مىخواند و سپس مىدمد . و شعبدهباز .
نافثات
(
n fes t
) ع . ج .
نافثة .
نافثة
(
n fesat
) ا . ع . زن نافث . ج :
نافثات و نوافث .
نافج
(
n fej
) ص . ع . صوت نافج : آواز درشت سخت .
نافجة
(
n fejat
) ا . ع . ابر بسيار باران . و استخوان خرد پهلو . و بادى كه نخست وزد . و دختر . ج : نوافج . و در ميان تازيان در ايام جاهليت معمول بود كه هرگاه كسى داراى دختر مىشد بوى مىگفتند : هنيئا لك النافجة : يعنى كسى كه بزرك مىكند مال ترا و افزون مىنمايد آن را زيرا مىگيرى مهر آن را و بر مال خود مىافزايى .
نافجة
(
n fejat
) ا . ع . مأخوذ از فارسى - نافه مشك .
نافخ
(
n fex
) ا - ص . ع .
آنكه مىدمد و پف مىكند و دمنده . و مابالدار نافخ ضرمة : يعنى نيست در خانه كسى . ر .
ضرمة .
نافذ
(
n noz
) ص . ع . نفوذ كننده . و درگذرنده . و راهى كه مسلك آن براى هر كس عام باشد . و رجل نافذ فى اموره : مرد رساى در هر كار . و امر نافذ : كارروان و رسا . و امر نافذ : امر او مطاع است . و طريق نافذ : راه مسلوك و روان . و نيز نافذ : هر سوراخى كه بدان نفس را سرور و يا هم و غم رسد مانند سوراخ گوش و بينى و دهن و سوراخ دبر . ج : نوافذ .
نافذ
(
n fez
) ص . پ . مأخوذ از تازى - نفوذكننده و فرو رونده و درگذرنده .
و هر حكم مطاعى كه در اجراى آن ناگزير باشند . و نافذ الامر : كسى كه حكم وى مطاع باشد .
نافذة
(
n fezat
) ص . ع . مؤنث نافذ .
نافر
(
n fer
) ص . ع . رمنده ، مذكر و مؤنث در وى يكسان است . ج : نفر .
و ترسنده و غالب . و چيره شونده و حاكم و فرمانروا . و شاة نافر : گوسپندان پراكنده .
نافرة
(
n ferat
) ا . ع . خويشان و نزديكان شخص .
نافرجام
(
n - farj m
) ص . پ .
بىاثر و ناكارساز و ناكارگر و بىنتيجه .
و ناتمام و بدعاقبت . و هر چيز بيهوده و بيفايده .
و عمل قبيح و خرد و كوچك . و سخن نافرجام و يا كلام نافرجام : سخن بيفايده و بيهوده و بىمعنى و بىنتيجه .
نافرجامى
(
n - farj mi
) ا .
پ . بيهودگى و بيفايدگى و ناتمامى و بد عاقبتى .
نافرمان
(
n - farm n
) ص . پ .
ياغى و طاغى و غير مطيع و سركش .
نافرمانى
(
n - farm ni
) ا . پ .
سركشى و طغيان و مخالفت و عدم اطاعت . و نافرمانى كردن : اطاعت نكردن .
نافرهخته
(
n - farhaxte
) ا - ص . پ . بىادب و گستاخ و بدخو و زشت . و بىادبى و بدخويى و زشتى .
نافس
(
n fes
) ص . ع . زن زچه .
نافس
(
n fes
) ا - ع . بدچشم .
و تير پنجم از تيرهاى قمار .
نافض
(
n fez
) ا - ص . ع . تب لرزه . يق : اخذته حمى بنافض و حمى نافض (
n fezen
) و حمى نافض : (
n fezon
) بالاضافة و الوصف .
نافطة
(
n fetat
) ص . ع . يد نافطة : دست آبله كرده و شوخ بسته . ج :
نوافط .
نافطة
(
n fetat
) ا . ع . هر بز ماده و گوسپندى كه دفعه بدفعه كميز اندازد .
و آبلهاى كه از كار كردن در دست پديد مىآيد .
و ما له عافطة و لا نافطة : نيست او را چيزى . ر . عافطة .
نافع
(
n fe '
) ص . ع . سودكننده و سودمند .
نافع
(
n fe '
) ا . ع . نام مولايى مرمر آن حضرت صلى اللّه عليه و آله را . و نام زندانى بنا كرده حضرت على بن ابي طالب عليه السلام . و نام روستايى در يمن . و از اعلام است .
نافع
(
n fe '
) ص . پ . مأخوذ از تازى - سودمند و موافق و خوب و نيك و مفيد و با فايده و به كار . و دارويى كه بيمارى را بر طرف كند و نابود سازد . و نافع شدن :
خوب كردن و به كردن و نفع كردن و فايده نمودن .
نافعة
(
n fe'at
) ا . ع . حجامت ميان دو كتف .