تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3649

مساهمون:

ص٣٦٤٩
كننده . و حاكم و فرمان‌روا . و شاعر . و ناظم اشعار : شاعر .

ناظمى

(
n zemi
) ا . پ . مأخوذ از تازى - نظم‌دهندگى .

ناظور

(
n zur
) ا . ع . ناطور و باغبان . و ابن الناظور : لغة فى الطاء المهمله .

ناظورة

(
n zurat
) ص . ع . مهترى كه در همه كارها منتظر وى باشند ، واحد و جمع و مذكر و مؤنث در وى يكسان است .

ناعبة

(
n 'ebat
) ص . ع . ناقة ناعبة : ماده شتر تيزرو . ج : نواعب و نعب .

ناعجات

(
n 'ej t
) ع . ج . ناعجة .

ناعجة

(
n 'ejat
) ا . ع . زمين نرم . و ماده شتر سپيد تيزرو . و ماده شترى كه بر آن سوار شده ميش وحشى را شكار كنند . ج : ناعجات .

ناعس

(
n 'es
) ص . ع . بخواب شونده و خواب‌آلود و چرت‌زننده . ج : نعس .

ناعسة

(
n 'esat
) ص . ع . زن خواب‌آلود و چرت‌زننده . ج : نواعس .

ناعصة

(
n 'esat
) م . ع . يارى گر . و اسد بن ناعصة : نام شاعرى نصرانى .

ناعط

(
n 'et
) ا . ع . مسافرى كه به سفر دور رود . و كسى كه لقمه را به دو نيمه كرده . نيمى را بخورد و نيمهء ديگرى به زمين اندازد از سوء ادب در طعام خوردن . ج : نعط . و نيز ناعط : نام روستايى در يمن . و كوهى نزديك صنعاء . و لقب پدر گروهى از طايفهء همدان .

ناعظ

(
n 'ez
) ص . ع . نره نعوظ كرده و برخاسته .

ناعظ

(
n 'ez
) ا . ع . از اعلام است . و بنو ناعظ : نام بطنى از تازيان .

ناعفة

(
n 'efat
) ا - ص . ع . اذن ناعفة : گوش فروهشته . و اخذ ناعفة القنة : راه سهل و آسان از سر كوه رفت .

ناعق

(
n 'eq
) ص . ع . كلاغ بانك‌كننده . ج : نعقة .

ناعقان

(
n 'eq ne
) ا . ع . به صيغه تثنيه : نام دو ستاره در برج جوزا .

ناعل

(
n 'el
) ا - ص . ع . بسيار نعل و با نعل . و حافر ناعل : سم درشت و سخت . و نيز ناعل : گورخر .

ناعم

(
n 'em
) ص . ع . نرم و لين . و فراخ عيش و نيكو زندگانى . و ثوب ناعم : جامه نرم و نازك . و نبت ناعم : گياه نرم و نازك .

ناعم

(
n 'em
) ا . ع . نام كوهى . و از اعلام است .

ناعمة

(
n 'emat
) ا . ع . مرغزار .

ناعمة

(
n 'emat
) ص . ع . مؤنث ناعم يعنى نرم و لين . و جارية ناعمة : دختر نيكو زندگانى و نيكو خورش . و شجرة ناعمة الورق : درختى كه برك آن نرم باشد .

ناعور

(
n 'ur
) ا . ع . رگى كه خون آن نايستد . و دولاب و پهلوى آسيا . و دولى كه بدان آب كشند . ج : نواعير .

ناعورة

(
n 'urat
) ا . ع . دولاب و دولى كه بدان آب كشند . و بينى و پره بينى . ج : نواعير .

ناعوظ

(
n 'uz
) ا . ع . آنكه سبب هيجان نعوظ گردد و نره را بنعوظ آورد .

ناعى

(
n 'i
) ص . ع . خبر مرك كسى را دهنده .

ناعية

(
n 'eyat
) ص . ع . مؤنث ناعى .

ناغ

(
n q
) ا . پ . درخت نارون .

ناغست

(
n qest
) ا . پ . يك نوع ميوه هندى شبيه بانار كه گلهايى خوش‌بو دارد .

ناغشت

(
n qect
) ا . پ . فلفل فرنگى .

ناغض

(
n qez
) ا . ع . غضروف كتف .

ناغض

(
n qez
) ص . ع . غيم ناغض : ابرهاى جنبنده كه به روى هم ديگر بغلتند .

ناغوش

(
n quc
) ا . پ . واو مجهول - غوطه‌ورى و فرورفتگى در آب و فرورفتگى سر در آب .

ناغول

(
n qul
) ا . پ . نردبان و زينه پايه . و راه زينهء سقف‌دار . و پوششى كه در بام خانه به روى راه زينه سازند تا برف و باران بر آن نبارد .

ناغه

(
n qe
) ا . پ . مأخوذ از هندى - خالى و تهى و صفر و غير مستعمل . و فرصت و مهلت . و ناغه‌نويس : بمعنى ناظر در سراى است . ر . ناظر .

ناغيست

(
n qist
) ا . پ . تخمى سرخ رنك كه نارمشك نيز گويند .

نأف

(
na'f
) م . ع . ناف نأفا ( از باب فتح ) : كوشيد و كوشش كرد و بختمند شد .

نأف

(
na'af
) م . ع . نئف من الطعام نأفا ( از باب سمع ) : خورد طعام را . و نئف فى الشرب : سير نوشيد . و نئف فلانا : ناپسند داشت فلان را .

ناف

(
n f
) ا . پ . سرة و گودى كوچكى در وسط شكم كه نشان داغ بندسره است و بلغت سنسكريت نافى گويند . و وسط و ميان