تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3643

مساهمون:

ص٣٦٤٣
(
n zenin
) ص . پ . ظريف و زيبا و لطيف و نفيس و دلپسند و محبوب و دوست داشتن و مطبوع و پسنديده . و معشوق و ناز كننده و نازنده . ر . ناز . و اوقات نازنين : ساعات گرانمايه و باقدر . و زن نازنين : زن دوست داشتنى و مطبوع و زن معشوقه و شاهد و نگار . و محبوب نازنين : هر چيز دوست داشتنى .

نازو

(
n zu
) ا . پ . گربه . و نام مرغى خوش‌الحان . و قمرى . و ماه و قمر .

نازور

(
n - zur
) ص . پ . واو مجهول - سست و ضعيف و كم‌زور و كم‌قوت .

نازورى

(
n - zuri
) ا . پ . واو مجهول - ضعف و سستى .

نازون

(
n zun
) ا . پ . يك نوع درختى صلب و سخت .

نازه

(
n zeh
) ص . ع . پاك و پارسا و پاك‌دامن . ج : نزهاء . و نازه النفس : پارسا و پرهيزگار كه تنها باشد و نه خود و نه مال او داخل در خانه ديگران نشود و مال و خانهء خود را از لوث ديگران نيالايد .

نازيب

(
n - zib
) و (
n - zeyb
) ص . پ . ياى مجهول - زشت و بدشكل و بىظرافت و نزاكت .

نازيبا

(
n - zibe
) و (
n - zeyb
) ص . پ . ياى مجهول - زشت و بدشكل و ناپسند . و ناشايسته . و ناسپاس و بىوفا و نالايق و قبيح و بىزينت و بىآرايش .

نازيبايش

(
n - zib yec
) و

نا زيبائى

(
n - zib 'i
) ا . پ . ياى اول هر دو مجهول - زشتى و بىزينتى .

نازية

(
n zeyat
) ا . ع . گرمى و سردى . و تندى و تيزى و خشم . و كاسهء پهن دورتك . و نام چشمه‌اى .

نازيدن

(
n zidan
) ف ل . م . پ . ناز كردن معشوق بعاشق و كودك بمادر و پدر . ر . ناز . و حيله كردن و مغشوش كردن و تزوير كردن . و كرشمه و غمزه كردن و دل‌فريبى نمودن . و مغرور بودن از زيبايى خود و خودمنشى كردن و تكبر نمودن و لافيدن بر دولت و ثروت خود . و رشك بردن و رقابت كردن . و نوازش نمودن و نيكويى كردن و ملايمت و نرمى كردن . و چشم پوشيدن از خطاى ديگرى . و خوشحال بودن از آسايش و از فراخى زندگانى . و بطور دلخواه زندگانى كردن و هميشه كامران و دلخوش بودن و پيوسته در خيالات خوش بودن و عيش و تفرج كردن .

ناژ

(
n j
) ا . پ . درخت كاج و صنوبر و شمشاد و جانيده .

ناژو

(
n ju
) ا . پ . ناجور و درخت صنوبر .

ناژون

(
n jun
) ا . پ . درخت عرعر .

ناژه

(
n je
) ا . پ . زبانهء ترازو و زبانه قپان .

ناژين

(
n jn
) ا . پ . درخت پشه‌غال .

ناس

(
n s
) ا . ع . آنچه به آسمان خانه آويزان باشد . و نام پدر گروهى از تازيان . و الناس : مردمان .

ناس

(
n s
) ا . پ . مأخوذ از تازى - مردمان . و عامهء ناس : همه مردمان . و مقتداى ناس : امام مردم و پيشواى مردم .

ناس

(
n ss
) ص . ع . آنكه بانك مىزند مر شتران را . و مرغ تشنه .

ناس

(
n ss
) ا . ع . قسمى از بوزينه .

ناساخته

(
n - s xte
) ص . پ . غافل و بىفكر و انديشه و بىپروا .

ناساز

(
n - s z
) ص . پ . بىاصول و مخالف و خارج از آهنك . و درشت و بىادب و بدخلق . و بد وضع و ناتندرست . و آهنگ ناساز : آواز و نغمه مخالف و بىاصول .

ناسازكار

(
n - s z - k r
) و

نا سازگار

(
n - s z - g r
) ص . پ . آنكه بيهوده مىكند و خارج از اصول ادا مىكند . و بدبخت و بىطالع . و هر آنچه سازگارى و موافقت ندارد .

ناسازكارى

(
n - s z - k ri
) و

ناسازگارى

(
n - s z - g ri
) ا . پ . مخالفت و عدم موافقت و بىاصولى . و ناسازكارى و يا ناسازگارى كردن : مخالفت كردن و ناموافق و مخالف شدن .

ناسازنده

(
n - s zande
) ص . پ . چيزى كه مؤثر و كارگر نباشد .

ناسازوار

(
n - s z - v r
) ص . پ . سركش و هر آنچه مطيع و رام نباشد و مخالف و غير موافق و آنكه سازش ندارد .

ناسازوارى

(
n - s z - v ri
) ا . پ . مخالفت و عدم موافقت و اختلاف و منازعت و سركشى و عدم اطاعت . و نا سازوارى نمودن : اطاعت نكردن و گردنكشى كردن .

ناسازى

(
n - s zi
) ا . پ . مخالفت و بىاصولى و بىآهنگى و تناقض و عدم موافقت . و بىادبى و گستاخى و بد وضعى و تزوير . و بهانه‌گيرى .

ناسامانى

(
n - s m ni
) ا . پ . بىترتيبى و بىنظمى و بىقانونى .

ناسپاس

(
n - sep s
) ص . پ . ناشكر و حق‌ناشناس و نمك به حرام و بىوفا و ناپسند و بىتميز .

ناسپاسى

(
n - sep si
) ا . پ . ناشكرى و نمك بحرامى و بىوفايى .