تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3635

مساهمون:

ص٣٦٣٥
نجل و نسل و فرزند . و فرس ناجل : اسب گرامى نسل .

ناجلين

(
n jelayne
) ا . ع . به صيغه تثنيه : پدر و مادر . يق : قبح الله ناجليه اى ابويه .

ناجنبان

(
n - jonb n
) ص . پ . ساكن و غير متحرك و بىحركت .

ناجنس

(
n - jens
) ص . پ . بدسرشت و بدنژاد . و بىتربيت و بىادب .

ناجو

(
n ju
) ا . پ . درخت كاج و صنوبر .

ناجوان‌مرد

(
n - jav n - mard
) ص . پ . بدخواه و بدسرشت و فرومايه و كمينه و دون همت .

ناجود

(
n jud
) ا . پ . كاسه خواه پر باشد و يا خالى . و كاسهء بزرك .

ناجود

(
n jud
) ا - ع . مى . و خنورمى . و زعفران . و خون .

ناجور

(
n - jur
) ص . ع . چيزى كه جفت و جور با ديگرى نباشد و هر دو چيز و يا چند چيز كه باهم مختلف باشند و به يكديگر شباهتى نداشته باشند .

ناجه

(
n jeh
) ص . ع . آنكه داخل شود در شهرى كه خوش‌آيند وى نباشد و داراى سلامتى نبود .

ناجى

(
n ji
) ص . ع . رهنده و خلاص شونده . ج : ناجيون و ناجين . و پوست باز كنندهء از شتر . و تغوطكننده . و بعير ناج : شتر تيز رونده . ج : نواجى .

ناجى

(
n ji
) ا . ع . از القاب حضرت نوح . و نام چند نفر محدث .

ناجى

(
n ji
) ص . پ . مأخوذ از تازى - رستگار از عقوبت و نجات يابنده .

ناجى

(
n jyy
) ص . ع . منسوب ببنو ناجية .

ناجيات

(
n jey t
) ع . ج . ناجية .

ناجية

(
n jeyat
) ص . ع . مؤنث ناجى : رهنده و خلاص شونده . ج : ناجيات . و ناقة ناجية : ماده شتر تيزرو . ج : نواجى .

ناجية

(
n jeyat
) ا . ع . بنو ناجية : نام گروهى از تازيان .

ناجين

(
n jina
) و

ناجيون

(
n jeyuna
) ع . ج . ناجى .

ناچار

(
n - c r
) ص . م ف . پ . بىچاره و لاعلاج و درمانده و عاجز و پريشان . و بىياور و ياور و بىنوا و بىكس و مفلس و گدا و فقير و خوار و ذليل . و لابد و مجبور و بالضروره و ناگزير . و واجب و لازم . و بر خلاف ميل و رغبت . و ناچار شدن : مجبور شدن و ناگزير شدن و لاعلاج شدن .

ناچارى

(
n - c ri
) ا . پ . بىچارگى و لاعلاجى و درماندگى .

ناچاق

(
n - c q
) ص . پ . ناخوش و بيمار و لاغر .

ناچاويده

(
n - c vide
) ص . پ . نجويده و مضغ ناشده .

ناچخ

(
n cax
) ا . پ . تبرزين و پيكان دو شاخه و نيزه كوچك .

ناچخ زن

(
n cax - zan
) ا . پ . آنكه با ناچخ پيكار مىكند .

ناچران

(
n - car n
) ص . پ . چرا ناكرده و علف ناخورده .

ناچسب

(
n - cas
) و

ناچسپان

(
n - casp n
) ص . پ . نامناسب و نالايق و ناشايسته و بىلياقت .

ناچشيده

(
n - cacide
) ص . پ . شراب بىمزه .

ناچمان

(
n - cam n
) ص . پ . عاجز و ناتوان در حركت .

ناچيده

(
n - cide
) ص . پ . چيده ناشده و فراهم ناشده .

ناچيز

(
n - ciz
) ص . پ . بيهوده و كار بيهوده و بىنتيجه و بىفايده . و خراب شده و ويران شده . و نيست و نابود . و بىقدر و بىمقدار .

ناچيزى

(
n - cizi
) ا . پ . خردى و كوچكى و بىقدرى و بىمقدارى و نابودى و نيستى .

ناحات

(
n h t
) ع . ج . ناحة .

ناحة

(
n hat
) ا . ع . ناحيه و كرانه . ج : ناحات .

ناحرات

(
n her t
) ع . ج . ناحرة .

ناحران

(
n her ne
) و

ناحرتان

(
n herat ne
) ا . ع . در هر دو بصيغهء تثنيه : نام دورك در زنخ و يا در سينه اسب . و دو استخوان چنبر گردن .

ناحرة

(
n herat
) ا . ع . آخرين روز از ماه . و يا آخرين شب و روز آن . ج : نواحر و ناحرات .

ناحز

(
n hez
) ص . ع . بعير ناحز : شتر سرفه‌كننده و مبتلا ببيمارى نحاز .

ناحز

(
n hez
) ا . ع . برخورد كردن سپل پنجم شترمرغ آرنج آن را . يق : به ناحز .

ناحس

(
n hes
) ص . ع . عام ناحس : سال قحط .

ناحص

(
n hes
) ا . ع . ماده خر وحشى نازاينده .

ناحط

(
n het
) ص . ع . زفير بر آورنده .

ناحط

(
n het
) ا . ع . كسى كه سرفه مىكند .

ناحفاظ

(
n - hef z
) ص . پ . بىحفاظ و بىپوشش . و بىشرم و بىحيا .

ناحق

(
n - haq
) و (
n - haqq
) ا - ص . پ . ناراست و شهاد و باطل و دروغ . و بىداد و ناروا و نامشروع و خلاف