تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3632

مساهمون:

ص٣٦٣٢

نابدان

(
n bed n
) ا . پ . ناودان و ميزاب .

نابرجا

(
n - bar - j
) ص - م ف . پ . بيرون از جا و بىهنگام و بىجا و نامناسب . و نالايق . و عبث و بيهوده . و نادان و بىوقوف .

نابردار

(
n - bord r
) ص . پ . ناشكيبا و بىصبر و ناچار .

نابردارى

(
n - bord ri
) ا . پ . بىصبرى و شكيبايى . و ناچارى و لا علاجى .

نابردبار

(
n - bord - b r
) ص . پ . ناشكيبا و بىصبر و بىتحمل و بىمروت .

نابر هندسه

(
n - bar - hendase
) ص . پ . بر خلاف قانون هندسه .

نابريد

(
n - borid
) و

نابريده

(
n - boride
) ا . پ . ختنه ناكرده و غير مختون . و پارچه‌اى كه به اندازه لباس گرفته و هنوز نبريده باشند .

نابسامان

(
n - be - s m n
) ص . پ . بىساز و برك و بىسامان و بىسرانجام و بدون ترتيب و نظم و آراستگى .

نابستگى

(
n - bastagi
) ا . پ . عدم رفادهء جراحت كه هنوز به روى آن مرهم نگذاشته و آن را نبسته باشند .

نابسته

(
n - baste
) ص . پ . زخمى كه آن را نبسته و مرهم به روى وى نگذاشته باشند .

نابسود

(
n besud
) و

نابسوده

(
n - besude
) ص . پ . هر چيزى نو كه دست بدان نزده و دست خورده نشده باشد .

نابسى

(
n basi
) ا . پ . عدم مقابل وجود .

نابشسته

(
n - becoste
) ص . پ . ناشسته .

نابض

(
n bez
) ا . ع . غضب و خشم . يق : نبض نابضه : برانگيخت خشم و غضب او .

نابض

(
n bez
) ص . ع . رگ جنبنده . و اندازنده و تيرانداز .

نابع

(
n be '
) و

نابعة

(
n be'at
) ص . ع . آبى كه از چشمه بيرون آيد . ج : نوابع .

نابغة

(
n beqat
) ا . ع . مرد بزرك شأن و بزرك مرتبه . و شاعرى كه از شعر ارثى نداشته باشد و شعر نيكو گويد . ج : نوابغ .

نابك

(
n bek
) ص . ع . مكان نابك : جاى بلند و مرتفع . ج : نوابك .

نابكار

(
n - bak r
) ص . پ . بىفايده و بيحاصل و ناسودمند و بىكار . و اوباش و آواره و هرزه‌گرد . و تنبل و بىعار و رفيق و مصاحب ناكس و بىقدر و كسى كه صنعت و پيشه‌اى ندارد . و بىدين و بىآيين و شرير و بدكار و بدعمل و بدكردار و بدانديش .

نابكارى

(
n - ba - k ri
) ا . پ . شرارت و فساد و بدانديشى .

نابكة

(
n bekat
) ص . ع . زمين بلند .

نابل

(
n bei
) ا . پ . مأخوذ از تازى - تركش و تيردان .

نابل

(
n bel
) ا - ص . ع . تيرساز و صاحب تير و تير انداز . ج : نبل . و زيرك و ماهر در تيراندازى و در كار . و هو نابل و ابن نابل : او زيرك است و پسر زيرك . و قولهم : ثار حابلهم على نابلهم : يعنى آتش بلا افروختند بر خودشان .

نابل

(
n bol
) ا . ع . نام مردى . و نام موضعى در افريقا .

نابلد

(
n - balad
) ص . پ . بىخبر از راه و از وضع و رسم جايى و بىاطلاع از كارى و نادان و جاهل از وضع خانه و آنچه در وى مىباشد .

نابلس

(
n bolos
) ا . ع . نام شهرى در فلسطين .

نابنوا

(
n - be - nav
) ص . پ . هر چيز ضايع شده كه به هيچ كار نيايد .

نابود

(
n - bud
) ص . پ . معدوم و نيست و ناپيدا و آنكه هرگز موجود نمىشود و ويران شده . و نادار و مفلس و پريشان شده . و نابود شدن : نيست شدن و ناپيدا شدن . و نابود كردن : نيست كردن و معدوم كردن و ناپيدا كردن .

نابودمند

(
n - bud - mand
) ص . پ . صاحب پريشانى و افلاس و بىبرك و نوا .

نابه

(
n beh
) ص . ع . رجل نابه : مرد نام‌آور و گرامى . ج : نبه . و امر نابه : كار بزرك .

نابه

(
n beh
) ا . ع . از اعلام است .

نابهره

(
n - bahre
) ص . پ . بزرك و عظيم . و فرومايه و دون و خسيس . و زر قلب ناسره كه نبهره نيز گويند . و پوشيده و پنهان .

نابهنجار

(
n - ba - hanj r
) ص . پ . بىترتيب و بىنظم و بىدستور و بدعمل و بدكردار . و كار نابهنجار : كار بد .

نابى

(
n bi
) ص . پ . كور و نابينا .

نابى

(
n bi
) ص . ع . سيف ناب : شمشيرى كه كارگر نگردد .

نابى

(
n bi
) ا . ع . زمين مرتفع و پشته . ج : نبى .

نابئ

(
n be '
) ا - ص . ع . جاى بلند و خميده و آيندهء از جاى ديگر . يق : رجل نابئ و سيل نابئ .

نابية

(
n beyat
) ا . ع . كمانى كه