ن
ن
(
nun
) حرف بيست و نهم از الفباى فارسى و حرف بيست و پنجم از الفباى ابتثى و حرف چهاردهم از الفباى ابجدى و در حساب جمل پنجاه بشمار آيد و آن را نون گويند . و در زبان فارسى اين حرف گاه بلام بدل شود چون نيلوفر و ليلوفر و گاه بجاى ميم واقع گردد چون بام و بان و گاه بجاى لام چون چندل و چندن و گاه بجاى كلمه است واقع شود چون خوشن بجاى خوش است و نيكن بجاى نيك است و گاه براى نسبت آن را استعمال مىكنند مانند ريمن منسوب بريم و پاداش منسوب بپاداش . و در زبان تازى چون حرف ن قبل از حرف د و ل و م و و وى واقع شود در تلفظ آن را حذف كرده و حرف ما بعد وى را مشدد تلفظ مىكنند . مانند :
من رب و من ليل و من ما و من واحد و من يكن كه مرب و مليل و مما و مواحد و مىكن مىخوانند .
ن
(
nun
) ع . قوله تعالى :
ن وَ الْقَلَمِ
:
اسم نهرى است در بهشت . قال له عز و جل :
اجمد فجمد فصار مدادا و ملك يؤدى اى القلم و اسم محمد صلى اللّه عليه و آله فى القرآن . و ن :
از حروف هجاء است و بر چند وجه مىباشد :
يكى نون تاكيد كه بر دو قسم است : ثقيله و خفيفه . و ديگرى نونى كه در فعل مضارع براى متكلم مع الغير زياد مىكنند . و سيومى نون تثنيه كه هميشه مكسورست . و چهارمى نون جمع كه هميشه مفتوح است . و پنجمى نون بدل از واو در مثل صنعانى و بهرانى منصوب بصنعاء نام قريهاى و بهراء نام قبيلهاى كه قياس صنعا وى و بهرا - وى بوده .
ن
(
na
) ع . كلمه امر از نأى . ر . نأى .
نا
(
n
) پ . يكى از حروف است كه چون در اول كلمه درآيد آن را منفى مىسازد يعنى معناى صفت توصيفى را از آن سلب مىكند مانند ناپايدار يعنى چيزى كه پايدار نيست و نااصل يعنى آنكه اصل و نژاد ندارد و هر گاه در آخر كلمه درآيد محل و مكان را مىرساند مانند پهنا و تيز نار و درازنا يعنى محل پهنى و محل تيزى و محل درازى .
نا
(
n
) ا . پ . آب و ماء . و طعنه و سرزنش و ملامت . و سرزنشكننده و ملامت كننده . و ناونى و ناى و حلقوم .
نا
(
n
) ع . ضمير متكلم مع الغير بمعنى ما كه هم ملحق باسم مىگردد مانند كتابنا : يعنى كتاب ما و هم به آخر فعل ملحق مىگردد مانند ضربنا : يعنى زديم ما و ضربنا : يعنى زد ما را .
ناآباد
(
n - b d
) ص . پ .
ويران شده و خراب شده .
ناات
(
na'a t
) ص . ع . رجل نأات : مرد با ناله و فغان .
نأات
(
na'a t
) و
نأاج
(
na'a j
) ا . ع . شير بيشه .
ناآزاد
(
n - z d
) ص . پ بداصل و بدنژاد .
ناآزموده
(
n - zmude
) ص .
پ . بىتجربه و بىوقوف .
نااستاد
(
n - ost d
) ص . پ .
ناآزموده كار و بىوقوف .
نااستادى
(
n - ost di
) ا . پ .