تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3060

مساهمون:

ص٣٠٦٠
دور و بعيد .

متخايل

(
motax yel
) و

متخايلة

(
motax yelat
) ص . ع . گسترده شدهء از سبزى و گياه فراوان .

متخبر

(
motaxabber
) ص . ع . با خبر و آگاه از اخبار .

متخبس

(
motaxabbes
) ص . ع . گيرندهء غنيمت و يغما .

متخبط

(
motaxabbet
) ص . ع . مخرب و خراب كننده و مفسد . و ديوانه و احمق . و جن گرفته و جن‌دار و سرگشته .

متخبق

(
motaxabbeq
) ص . ع . بلند و رفيع .

متخبى

(
motaxabbi
) ص . ع . برپاكنندهء خرگاه و چادر .

متختر

(
motaxatter
) ص . ع . مست و بيهوش و مسترخى .

متختم

(
motaxattem
) ص . ع . انگشترى بر دست كننده . و عمامه بسر نهنده . و پنهان و نهفته و خاموش .

متخدب

(
motaxaddeb
) ص . ع . دراز و باريك . و احمق . و جلد و شتاب . و راه روندهء نه بشتاب و تعجيل و نه بدرنگى .

متخدد

(
motaxadded
) ص . ع . پوشيده و پنهان و مسدود . و لاغر .

متخذ

(
mottaxaz
) ص . ع . گرفته شده .

متخذ

(
mottaxaz
) ص . ع . گيرنده و اخذ كننده و گزيننده و پسنده . و اختيار كننده . و همراهى كننده . و آماده كننده . و طبخ كنندهء طعام . و آغاز كننده .

متخرج

(
motaxarrej
) ص . ع . بهره‌مند . و فراگرفتهء علم و ادب و برساخته شدهء در آن .

متخرد

(
motaxarred
) ص . ع . شرمگين و با حيا و شرمسار و خاموش .

متخرص

(
motaxarres
) ص . ع . افترا گوينده .

متخرق

(
motaxarreq
) ص . ع . دريده و پاره پاره شده و شكافته شده . و دروغگو . و فراخ دست در سخاوت و جوانمرد . و رجل متخرق السربال : مردى كه از درازى سفر جامهء وى پاره پاره شده باشد .

متخرقة

(
motaxarreqat
) ا . ع . زهدانى كه بواسطهء دريدن بچه نازاينده باشد .

متخرم

(
motaxarrem
) ص . ع . از بيخ بركننده و برنده . و بىباك بد عمل . و درز شكافته و بخيهء شكافته و دريده و چاك شده . و مرد معتقد بدين خرمى .

متخزب

(
motaxazzeb
) ص . ع . آماسيده و متورم و فربه .

متخزع

(
motaxazze '
) ص . ع . تخلف كرده . و مهجور ماندهء از دوستان . و گيرندهء بهرهء خود .

متخزل

(
motaxazzel
) ص . ع . منع كننده و بازدارنده . و ترك كنندهء كار . و ابر متراكم شده بعض از آن به روى بعضى . و روندهء بگرانبارى و سستى .

متخشب

(
motaxacceb
) ص . ع . شتر خورندهء چوب و يا گياه خشك .

متخشخش

(
motaxacxec
) ص . ع . سلاح آواز كننده . و كاغذ خشخش كننده . و پنهان شوندهء در ميان درخت .

متخشع

(
motaxaece '
) ص . ع . فروتن و متواضع . و مغلوب و زيردست .

متخشل

(
motaxaccel
) ص . ع . بر باد داده شده و برانداخته شده . و پست و خوار .

متخشم

(
motaxaccem
) ص . ع . لحم متخشم : گوشت ماندهء بوى گرفته . و رجل متخشم : مرد مست .

متخشن

(
motaxaccen
) ص . ع . درشت شده و ناهموار . و لباس درشت نااملس پوشيده . و گستاخ و درشت در تكلم . و بىادب .

متخشى

(
motaxacci
) ص . ع . هراسيده و ترسيده .

متخصر

(
motaxasser
) ا - ص . ع . دست بر تهيگاه نهنده . و مخصرة بدست گيرنده . و كسى كه بشب نماز مىخواند و چون مانده شود دست را بر تهيگاه مىنهد . ج : متخصرون .

متخصرون

(
motaxasserun
) ا . ع . ج . متخصر . الحديث : المتخصرون يوم القيمة على وجوههم النور اى المصلون بالليل .

متخصص

(
motaxasses
) ص . ع . تخصيص شده و براى خود قبول كرده شده . و مخصوص گشته . و علامت مخصوص نهاده شده .

متخضخض

(
motaxazxez
) ص . ع . جنبيده و جنبش داده و برانگيخته .

متخضد

(
motaxazzed
) ص . ع . خميده و دوتا شده .

متخضرع

(
motaxazre '
) ا . ع . بخيلى كه بتكلف سخاوت كند .

متخضرم

(
motaxazrem
) ص . ع . زبد متخضرم : مسكهء پراكنده كه از سرما مجتمع نشود .

متخضع

(
motaxazze '
) ص . ع . فروتنى كرده . و مغلوب و زيردست شده .

متخطر

(
motaxatter
) ص . ع . تير گذرنده و عبور كننده و يا از نشانه تجاوز كننده .

متخطرف

(
motaxatref
) ص . ع . آنكه گام فراخ مىنهد در رفتار .

متخطرف

(
motaxatref
) ا . ع . مرد خوش‌خوى و سخى و جوانمرد