تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3519

مساهمون:

ص٣٥١٩
هفتم مرادف با مانند قوله تعالى :
يَنْظُرُونَ مِنْ طَرْفٍ خَفِيٍّ
. و مانند آنكه در سوگند مىگويند : ربى ما فعلت اى بربى . هشتم مرادف فى مانند قوله تعالى :
ما ذا خَلَقُوا مِنَ الْأَرْضِ *
. و قوله : و اذا نودى للصلوة من يوم الجمعة . نهم مرادف عند مانند قوله تعالى :
لَنْ تُغْنِيَ عَنْهُمْ أَمْوالُهُمْ وَ لا أَوْلادُهُمْ مِنَ اللَّهِ شَيْئاً *
. دهم مرادف على مانند قوله تعالى :
وَ نَصَرْناهُ مِنَ الْقَوْمِ
. يازدهم غايت مانند رايته من ذلك الموضع فجعلته غاية لرؤيتك اى محلا للابتداء و الانتهاء . دوازدهم تصيص بر عموم و درين صورت زائده باشد مانند : ما ما جاءنى من رجل . سيزدهم توكيد عموم و آن نيز زائده باشد مانند : ما جاءنى من احد . چهاردهم فصل و درين صورت داخل مىشود ميان دو چيز متضاد مانند قوله تعالى :
وَ اللَّهُ يَعْلَمُ الْمُفْسِدَ مِنَ الْمُصْلِحِ
. پانزدهم بمعنى منذ مانند : ما رايته من سنة اى منذ سنة . و گاه در اضافه بالف و لام نون من را حذف مىكنند مانند : ملكذب اى من الكذب .

من

(
mann
) ا . ع . تر انگبين و هر ترى از پشك كه بر درخت و سنك منعقد گردد . و هر شبنم كه از آسمان افتد و شيرين باشد همچو انگبين و خشك شود مانند صمغ از قبيل شير خشت و ترنجبين و جز آن و نوعا من آن چيزى را مىگويند كه بر درخت بلوط منعقد گردد . الحديث : الكمأة من المن انزله على بنى اسرائيل . و نيز من : آنكه كسى وى را دعوت نكند . و نيز پيمانه‌ايست معادل دو رطل . ج . امنان . و نيز نقص و نقصان و منت . قوله تعالى :
لا تُبْطِلُوا صَدَقاتِكُمْ بِالْمَنِّ وَ الْأَذى
. و قولهم : المن اخ المن : يعنى نيكويى درباره كسى كردن و بخشش نمودن و سپس منت گذاشتن مانند قطع كردن بخشش و نيكويى است .

من

(
mann
) م . ع . من عليه بالعتق و غيره و به منا ( از باب نصر ) : جوانمردى و جز آن كرد بر او و به او و نعمت داد او را . و من عليه منا و منة : شماره كرد نيكوييها را كه درباره وى كرده بود و منت نهاد بر وى . و مننت الشئ منا : قطع كردم آن چيز را و بريدم و كم كردم . و من عليه منا و منينى : نيكويى كرد با او . و من الناقة منا : مانده كرد ماده شتر را . و من السير فلانا : مانده گردانيد سير فلان را و برد توانايى وى را . و من الشئ : كم گرديد آن چيز .

مناء

(
man '
) م . ع . منا الاهاب منأ ( از باب فتح ) : پاكيزه كرد آن پوست را و خيساند آن را در دباغ .

منا

(
man
) ص . پ . بلغت زند و پازند : كشاد و فراخ و پهن .

منا

(
man
) ا . ع . پيمانه‌اى كه آن را من نيز گويند . و يا پيمانه‌اى كه بدان روغن پيمانه كنند . ج : امناء و امنى و منى (
maniyy
) و (
moniyy
) . و دو كفه ترازو . و اندازه . و مرك . و آهنك . و تقدير خداى تعالى . و مقابل و روباروى . يق : دارى منا داره : خانه من مقابل و روباروى خانهء اوست و در شعر لبيد مراد از منا منازل مىباشد .

مناءة

(
man 'at
) ا . ع . موضعى در حجاز . و نام بتى كه مناة نيز گويند .

مناب

(
man b
) ا . ع . راه بسوى آب .

مناب

(
man b
) م . ع . ناب نوبا و منابا . ر . نوب .

مناب

(
mon b
) ص . ع . وكيل و قايم مقام . و مناب فيه : كارى كه در آن كسى را وكيل كرده باشند .

منابأة

(
mon ba'at
) م . ع . ناباهم منابأة و نباء : ترك كرد همسايگى ايشان را و دورى كرد از ايشان . و نيز منابأة : همديگر را خبر دادن .

منابت

(
man bet
) ع . ج . منبت (
manbat
) و (
manbet
) .

منابذة

(
mon bazat
) م . ع . نابذ الفريقان فى الحرب منابذة : بر هم پيچيدند آن دو گروه در جنك . و منابذة در خريد و فروخت كه در شريعت اسلام منهى است عبارت از آنست كه كه بگويى : اذا نبذت متاعك و نبذت متاعى فقد وجب البيع بكذا و كذا و يا آنكه بسوى يكديگر بيندازند جامه را و يا بگويد هرگاه سنك انداختم بيع واجب مىشود .

منابر

(
man ber
) ع . ج . منبر .

منابر

(
man ber
) ا . پ . مأخوذ از تازى - منبرها .

منابزة

(
mon bazat
) م . ع . بر همديگر لقب نهادن و ناميدن يكديگر را .

منابض

(
man bez
) ع . ج . منبض .

منابع

(
man be '
) ع . ج . منبع .

منابلة

(
mon balat
) م . ع . نبرد كردن در تيراندازى و در فضل و آگاهى .

مناة

(
man t
) ا . ع . نام موضعى در حجاز . و نام بتى كه مناءة نيز گويند .

مناة

(
mon t
) ع . ج . مانى .

منات

(
man t
) ع . ج . منة . و من .

منات

(
mon t
) ا . پ . مأخوذ . از روسى - يك نوع پولى كه معادل يك‌صد