تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3051

مساهمون:

ص٣٠٥١

متبلغ

(
motaballeq
) ص . ع . كسى كه راضى باشد به هر چه دارد . و كسى كه به تكلف به منزل مىرسد . و هر بيمارى كه هذيان آورد .

متبلل

(
motaballel
) ا . ع . شير بيشه .

متبلل

(
motaballel
) ص . ع . تر شده و تر و نمدار .

متبله

(
motaballeh
) ص . ع . نادان و گول و احمق . و كسى كه ابله نباشد و خود را گول و ابله بنماياند . و آنكه از بيراهه رود بدون آنكه راهنما داشته باشد و يا از كسى استفسار كند .

متبن

(
matban
) ا . ع . كاهدان و انبار كاه .

متبن

(
mottaben
) ص . ع . كسى كه تبان مىپوشد يعنى شلوار كوتاهى كه عورت را مىپوشاند .

متبن

(
motabban
) ص . ع . رنك كرده شدهء برنك كاه .

متبن

(
motabben
) ص . ع . زيرك و هوشمند و عاقل . و آنكه ريزه‌كارى مىكند .

متبنة

(
matbanat
) ا . ع . كاهدان و انبار كاه .

متبنج

(
motabannej
) ص . ع . آنكه مىنازد به نجابت و اصالت خود .

متبنك

(
motabannek
) ص . ع . ثابت و برقرار و استوار .

متبنى

(
motabann
) ص . ع . پسر خوانده و بجاى پسر گرفته .

متبنى

(
motabanni
) ص . ع . آنكه كسى را بجاى پسر مىگيرد و پدر پسر خوانده .

متبوأ

(
motabavva '
) ا . ع . آنجاى از زهدان كه در آن جنين است . و جايى كه در آن گاو را نگاه مىدارند . و جاى باش ستور .

متبوب

(
motabavveb
) ص . ع . دربان‌دار و داراى دربان .

متبوب

(
motabavveb
) ص . ع . آنكه دربانى مىكند .

متبور

(
matbur
) ص . ع . هلاك شده .

متبوش

(
matabavvec
) ص . ع . گروه درهم آميخته .

متبوع

(
matbu '
) ا - ص . پ . - مأخوذ از تازى - پيروى كرده شده و مطيع و تابع . و پيشوا و رئيس و سرور . و متبوع امت : پيشواى امت .

متبوع

(
motabavve '
) ص . ع . كسى كه با قولاج چيزى را اندازه كند . و فراخ گام . و دراز رسن .

متبوق

(
motabavveq
) ص . ع . مر گامرگى منتشر شدهء در مواشى .

متبول

(
matbul
) ص . ع . قلب متبول : دل بيمار شدهء از دوستى .

متبول

(
motabavvel
) ص . ع . كسى كه كميز مىاندازد . و كسى كه بواسطهء كتك و دشنام غالب مىآيد .

متبهج

(
motabahhej
) ص . ع . شاد و خرم و خرسند .

متبهر

(
motabahher
) ص . ع . دم فروبستهء از تعب و ماندگى . و ابر روشن . و نيز متبهر : پروآگنده .

متبهش

(
motabahhec
) ص . ع . گروه فراهم آمده .

متبهم

(
motabahhem
) ص ع . مبهم و نامعلوم و نامحقق و نهفته و پوشيده و مخفى و غير قابل فهم . و غير معروف .

متبهنس

(
motabahnes
) ص . ع . خرامندهء مانند شير . و روندهء بطور عظمت . و بزرگوارى .

متبهنس

(
motabahnes
) ا . ع . شير بيشه .

متبيتة

(
motabayyetat
) ص . ع . امرأة متبيتة : زن با خانه و شوهر .

متبين

(
motabayyen
) ص . ع . هر آنچه روشن و واضح كند و آشكار سازد . و شرح داده شده و بيان كرده شده و مشروح . و هويدا و ظاهر .

متتابع

(
motat be '
) ص ع . پىدرپى و متوالى . و آنكه پس از ديگرى برود . و آنكه كارى را پس از كار ديگر كند . و آنكه افتان و خيزان حركت كند مانند مىخوارهء مست . و شترى كه در هنگام رفتن كتفهاى خود را بجنباند . و رجل متتابع العلم : مردى كه علوم وى با يكديگر مشابه باشد . و غصن متتابع : شاخهء بىگره . و فرس متتابع الخلق : اسب متناسب الاعضاء .

متتابع

(
motat be '
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - پىدرپى و يكى پس از ديگرى و متعاقب و متوالى و مسلسل . و چند روز متتابع : چند روز متوالى و پىدرپى . و قوافل متتابع النزول : كاروانهائى كه يكى پس از ديگرى فرود آيد .

متتارك

(
motat rek
) ص . ع . يكديگر را ترك كننده و از يكديگر دست بردارنده .

متتالع

(
motat le '
) ص . ع . كسى كه در رفتار گردن راستيخ و سر را بلند نگاه مىدارد از تكبر و تبختر .

متتالى

(
motat li
) ص . ع . پيروى كنندهء مر ديگرى را بطور نظم و ترتيب و منتج .

متتامم

(
motat mem
) ص ع . با هم جمع شده . و با هم آينده . و كامل شدهء