تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3453

مساهمون:

ص٣٤٥٣

مقدمه

(
moqaddeme
) ا . پ . مأخوذ از تازى - فلخ از هر چيزى و اول از هر چيزى و جزء پيشين و نخستين از هر چيزى و هر مطلبى كه از پيش گفته شود براى فهم مطالب ديگر . و مقدمه خون : كيفيت و چگونگى كشتار و خونريزى و صورت حال آن . و مقدمه لشكر : پيش قراول و يزك لشكر . و مقدمه نحو زمخشرى : كتابى از جار اللّه زمخشرى صاحب تفسير كشاف در علم نحو زبان تازى .

مقدمى

(
moqaddami
) ا . پ . مأخوذ از تازى - اولى و پيشينى و هر چيز كه از پيش كرده شده باشد .

مقدود

(
maqdud
) ص . ع . مرد باريك اندام .

مقدور

(
maqdur
) ص . ع . تقدير شده . و مقدر و توانا شدهء بر چيزى . و كسى كه روزى بر وى تنك شده باشد .

مقدور

(
maqdur
) م - ف . پ . مأخوذ از تازى - امكان و ممكن و قدرت و توانايى و هر آنچه قابل كش و كردار باشد . و حسب المقدور و يا به قدر مقدور : موافق توانايى و به اندازه توانايى . و مقدور بودن : ممكن بودن و امكان داشتن و قدرت و توانايى داشتن .

مقدوع

(
maqdu '
) ص . ع . بازداشته شده از آواز .

مقدونيا

(
maqduniy
) و

مقدونيه

(
maqduniye
) ا . پ . يكى از ممالك قديمه اروپا كه در شمال يونان واقع شده و اسكندر پسر فيلفوس از اهالى آنجاست و پس از اسكندر اين مملكت يكى از ايالات دولت روم محسوب مىگشت و اكنون قسمتى ازين مملكت متعلق بدولت تركيه مىباشد .

مقدونيائى

(
maqduniy 'i
) ص . پ . منسوب بمقدونيا .

مقدى

(
maqadiyy
) ا . ع . شرابى كه از انگبين سازند .

مقدى

(
maqaddiyy
) ص . ع . شرابى كه در مقد سازند . ر . مقد .

مقدية

(
maqaddiyyat
) ا . ع . نوعى از پارچه و جامه .

مقذ

(
maqazz
) ا . ع . پس گوش و منتهاى روئيد نگاه موى پس سر .

مقذ

(
meqazz
) ا . ع . كارد و ابزارى كه بدان پر مىبرند براى نصب كردن بتير .

مقذاف

(
meqz f
) ا . ع . بيل كشتى .

مقذحر

(
moqzaherr
) ص . ع . مرد آمادهء دشنام و بدى كه پيوسته خشمناك و بينى پر باد باشد .

مقذذ

(
moqazzaz
) ا . ع . آراسته و پيراسته موى . و مرد سبك پيكر . و هر چيز هموار و لطيف .

مقذذة

(
moqazzazat
) ص . ع . اذن مقذذة : گوش گرد . و امراة مقذذة : زنى كه دراز نباشد .

مقذر

(
maqzar
) ص . ع . رجل مقذر : مرد پليد و مردى كه مردم از وى دورى كنند و آن را پليد دانند .

مقذع

(
moqze '
) ص . ع . دشنام دهنده و بد گوينده . الحديث : من قال فى الاسلام شعرا مقذعا فلسانه هدر .

مقذعر

(
moqza'err
) ص . ع . مرد آمادهء دشنام و بدى كه پيوسته خشمناك و بينى پر باد باشد .

مقذعل

(
moqza'ell
) ص . ع . تيزرو .

مقذف

(
meqzaf
) ا . ع . بيل كشتى .

مقذف

(
moqazzaf
) ا . ع . دور كرده و رانده و ملعون . و مرد بسيار گوشت .

مقذوذ

(
maqzuz
) ا . ع . آراسته و زينت داده شده . و پيراسته موى .

مقذوذة

(
maqzuzat
) ص . ع . اذن مقذوذة : گوش گرد .

مقذى

(
maqziyy
) ص . ع . كسى كه در چشم وى خاشاك افتاده باشد .

مقذية

(
maqziyyat
) ص . ع . چشم خاشاك افتاده .

مقر

(
maqr
) ا . ع . زهر . و دارويى تلخ كه صبر گويند . و هر چيز تلخ .

مقر

(
maqr
) م . ع . مقر عنقه مقرا ( از باب نصر ) : بعصا كوفت گردن وى را چنان كه استخوان آن بشكست . و مقر السمكة المالحة : در سركه خيسانيد ماهى نمك سود را تا نمك آن در رود .

مقر

(
maqar
) م . ع . مقر اللبن مقرا ( از باب سمع ) : ترش شد آن شير . و مقر الشيئ : تلخ شد آن چيز .

مقر

(
maqer
) ص . ع . شيئ مقر : چيز نيك تلخ . و يا نيك ترش .

مقر

(
maqer
) ا . ع . دارويى كه آن را صبر گويند . و زهر و سم .

مقر

(
maqarr
) ا . ع . جاى آرميدن و قرار گرفتن . ج : مقار . و نام موضعى . و مقر الرحم : پسين زهدان و قرارگاه حمل .

مقر

(
maqarr
) و (
maqar
) ا . پ . مأخوذ از تازى - آرامگاه و جاى قرار و آرام و خانه و مسكن و منزل و مكان .

مقر

(
moqerr
) ص . ع . اعتراف كننده و اذعان كننده . و ناقة مقر : ماده شترى كه آب گشن را در زهدان خود نگاهدارد .

مقر

(
moqerr
) و (
moqer
) ص - م - ف . پ . مأخوذ از تازى - كسى كه اقرار