تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3452

مساهمون:

ص٣٤٥٢
خداوند عالم جل‌شانه كه تقدير مىكند و اندازه مىكند چيزها را .

مقدرات

(
moqaddar t
) ا . پ . مأخوذ از تازى - سرنوشتها و تقديرات و قسمتها و نصيبها .

مقدرة

(
maqdarat
) ا . ع . قضا و قدر .

مقدرة

(
maqdarat
) و (
maqderat
) و (
maqdorat
) ا . ع . قدرت و توانايى . و ما عليك مقدرة : اى قدرة . و رجل ذو مقدرة : مرد توانگر و مالدار و غنى . و كذلك مقدرة و مقدرة .

مقدس

(
maqdes
) ا . ع . جاى پاك و پاكيزه . و بيت المقدس : دژهخت و مسجد اقصى كه در دمشق است .

مقدس

(
moqaddas
) ص . ع . پاك و پاكيزه . و بيت المقدس : نام مسجد اقصى كه در دمشق است و به فارسى دژهخت گويند .

مقدس

(
moqaddas
) ص . پ . مأخوذ از تازى - پاك و پاكيزه و پارسا .

مقدس

(
moqaddas
) ا . ع . راهب .

مقدسة

(
moqaddasat
) ص . ع . ارض مقدسة : زمين پاك و پاكيزه .

مقدسه

(
moqaddase
) ص . پ . مأخوذ از تازى - مقدس .

مقدسى

(
moqaddasi
) ا . پ . مأخوذ از تازى - پاكى و پارسايى .

مقدسى

(
moqaddasiyy
) ص . ع . منسوب ببيت المقدس . ج : مقادسة .

مقدشو

(
maqdacu
) ا . ع . نام شهرى در ميان زنگبار و حبشه .

مقدع

(
moqadda '
) ص . ع . شيئ مقدع : چيز شكن‌دار .

مقدعة

(
meqda'at
) ا . ع . چوبدستى .

مقدم

(
maqdam
) م . ع . قدم قدوما و قدمانا و مقدما . ر . قدوم .

مقدم

(
maqdam
) ا . ع . وقت بازآمدن . يق : وردت مقدم الحاج اى وقت مقدم الحاج .

مقدم

(
maqdam
) ا . پ . مأخوذ از تازى - جاى قدم نهادن . و هنگام قدم نهادن و از سفر و يا از جايى باز آمدن .

مقدم

(
moqdam
) ا . ع . وقت و هنگام پيش رفتن و پيش آمدن . و اقدام و دليرى و كوشش و جهد . و هو جرئ المقدم : او در پيش آمد و اقدام با جرئت و دلير است . و قال فى المعيار : كانه مصدر من الافعال كالمخرج و المدخل .

مقدم

(
moqdam
) ا . ع . مقدم الرحل : چوب پيش پالان . و مقدم العين : آن گوشهء از چشم كه در پهلوى بينى مىباشد و مؤخر العين دنباله چشم كه پهلوى شقيقه است . و مقدم الوجه : آنچه پيش باشد از روى . ج : مقاديم . و ضرب فلان فركب مقاديمه : زده شد فلان و رسيد آن ضربت بر روى آن .

مقدم

(
moqdem
) ص . ع . دلير و با جرئت .

مقدم

(
moqaddam
) ص . ع . پيش در آمده و پيش فرستاده . و دلير گردانيده شده .

مقدم

(
moqaddam
) ا . ع . پيش‌سر . و پيش‌روى . يق : ضرب مقدم راسه و وجهه . و مقدم الرجل : چوب پيش پالان . و مقدم العين : كنج چشم . ج : مقاديم .

مقدم

(
moqaddam
) ا - ص - م - ف . پ . مأخوذ از تازى - در پيش جاى گرفته و پيش آمده و پيش رفته و پيشين و پيشينه و از پيش فرستاده و پيش‌رو و پيشتاز و پيش جنك و جزء پيشين از هر چيزى . و قسمى از پارچهء ابريشمين اعلا كه بر سر و يا كمربندند . و نام منزل بيست و ششم از منازل قمر . و باصطلاح منطق : جزء اول از قضيه شرطيه و جزء ثانى آن را تالى گويند ، مانند : ان كانت الشمس طالعة فالنهار موجودة : كه جزء اول را كه ان كانت الشمس طالعة باشد مقدم و جزء ثانى را كه فالنهار موجودة بود تالى نامند . و مقدم داشتن : ترجيح دادن و برگزيدن .

مقدم

(
moqaddem
) ص . ع . پيشى كننده و در پيش جاىگيرنده .

مقدما

(
moqaddaman
) م . ف . پ . مأخوذ از تازى - اولا و پيش از همه و سابقا و قديمانه و پيش ازين .

مقدمات

(
moqaddam t
) ا . پ . مأخوذ از تازى - كردارهاى نخستين و گفتارهاى نخستين و چيزهايى كه نخست وجود آنها لازم باشد .

مقدمة

(
moqdemat
) ا . ع . نوعى از شانه كردن .

مقدمة

(
moqdemat
) و (
moqaddamat
) ا . ع . مقدمة الرحل : چرب پيش پالان . و كذلك مقدمة الرحل .

مقدمة

(
moqaddamat
) و (
moqaddemat
) ا . ع . مقدمة الجيش : يزك لشكر و پيش قراول لشكر . و كذلك مقدمة الجيش .

مقدمة

(
moqaddemat
) ا . ع . اول هر چيزى . و پيشانى و موى پيشانى . و شترى كه اول بار آورد و آبستن گردد . و نوعى از شانه كردن . و مقدمة الكتاب : اول كتاب .