تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3445

مساهمون:

ص٣٤٤٥

مقارنه

(
maq rane
) ا . پ . مأخوذ از تازى - اتصال و پيوستگى و ارتباط و مصاحبت و همدمى . و نزديكى و اجتماع دو كوكب در يك برج .

مقارى

(
maq ri
) ع . ج . مقراة و مقرى .

مقارى

(
maq ri
) ا . ع . ديگها . و سرتپه‌ها . ج : مقرى .

مقارئ

(
moq ri '
) ا . ع . سبق گويندهء يك روز در ميان .

مقاريب

(
maq rib
) ع . ج . مقرب و . ج : مقربة .

مقاريح

(
maq rih
) ا . ع . اسبهاى پنج‌ساله . و ستوران تمام دندان . ج : مقرح .

مقاريض

(
maq riz
) ع . ج . مقراض .

مقاس

(
maqq s
) ا . ع . شاعرى كه هر قسم شعر بخواهد مىگويد .

مقاساة

(
moq s t
) م . ع . رنج چيزى كشيدن . يق . قاساه مقاساة و قساء .

مقاسحة

(
moq sahat
) م . ع . خشك كردن .

مقاسم

(
maq sem
) ع . ج . مقسم .

مقاسم

(
moq sem
) ص . ع . بخش بخش كننده .

مقاسمة

(
moq samat
) م . ع . قاسمه مقاسمة : سوگند ياد كرد براى او . قوله تعالى :
وَ قاسَمَهُما إِنِّي لَكُما لَمِنَ النَّاصِحِينَ
. و قاسم فلان فلانا : هر يك از فلان و فلان بهره و بخش خود را گرفتند . و قاسمته المال : بخش كردم آن مال را با او . و نيز مقاسمة : كسى را سوگند دادن .

مقاسمه

(
moq same
) ا . پ . مأخوذ از تازى - سوگند خوردن . و كسى را چيزى بخشيدن .

مقاش

(
maqq c
) ا . پ . مأخوذ از منقاش تازى و بمعنى آن .

مقاص

(
maq s
) ا . ع . تيروشه تير و پالار عمارت و تير بزرك و حمالى كه تيرهاى ديگر را به روى آن نصب كنند .

مقاص

(
maq ss
) ع . ج . مقص (
moqess
) و (
meqass
) .

مقاص

(
moq ss
) ص . ع . قصاص كننده .

مقاصاة

(
moq s t
) م . ع . قاصانى مقاصاة فقصوته : نبرد كرد با من در دورى و مباعدت پس غالب آمدم بر آن . و هلم اقاصيك اينا ابعد من الشر : بيا تا نبرد كنم ترا كه كدام يك دورتريم از بدى . و نيز مقاصاة : از كسى دور شدن .

مقاصة

(
moq ssat
) م . ع . قاصه مقاصة و قصاصا : قصاص گرفت از او در حساب و جز آن درصورتىكه بر وى دينى باشد مثل دين او پس قرار مىدهد اين دين را مقابل آن دين . و نيز مقاصة و قصاص : كشنده را باز كشتن و جراحت كردن عوض جراحت را و چيزى ببدل چيزى فرا گرفتن .

مقاصد

(
maq sed
) ع . ج . مقصد (
maqsad
) و (
maqsed
) .

مقاصد

(
maq sed
) ا . پ . مأخوذ از تازى - اراده‌ها و مقصودها و آرزوها و آهنگها و عزيمت‌ها . و غدرها و حيله‌ها . و سعيها و جهدها . و سعايتها . و فكرها و انديشه‌ها . و خواهشها .

مقاصر

(
maq scr
) ا . ع . كسى كه قصر وى در محاذات قصر ديگرى باشد . يقال : هو مقاصرى : يعنى قصرا و محاذى قصر من است .

مقاصر

(
maq ser
) ع . ج . مقصرة . و ج . مقصر (
maqsar
) و (
maqser
) .

مقاصرة

(
moq sarat
) م . ع . قاصر لى مقاصرة : قصر ساخت مقابل قصر من .

مقاصير

(
maq sir
) ع . ج . مقصر . (
maqsar
) و (
maqser
) و . ج . مقصرة .

مقاصير

(
maq sir
) ا . ع . مقاصير الطرق : كرانهء راهها و نواحى آن‌ها .

مقاضاة

(
moq z t
) م . ع . قاضيته مقاضاة : محاكمه كردم با او . و قاضيته على مال : مصالحه كردم با او بر آن مال .

مقاضمة

(
moq zamat
) م . ع . اندك اندك چيزى گرفتن . و خريدن و يا فروختن مقدارى اندك و خرد و خرده فروشى كردن .

مقاط

(
meq t
) ا . ع . رسن و رسن خرد سخت تافته . و بند گهواره و مانند آن .

مقاط

(
maq tt
) ع . ج . مقط .

مقاطر

(
maq ter
) ع . ج . مقطر .

مقاطرة

(
moq tarat
) م . ع . يك تنگ و يا يك آوند خرما را سنجيده باقى را بر آن تخمين كردن و ناسنجيده گرفتن . و اكراه مقاطرة : كرايهء آمد و رفت او را داد .

مقاطع

(
maq te '
) ا . ع . مقاطع الاودية : اواخر واديها . و مقاطع الانهار : گدارهاى جويها . و مقاطع القرآن : جايهاى وقف قرآن .

مقاطع

(
maq te '
) ع . ج . مقطع .
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3445 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )