تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3435

مساهمون:

ص٣٤٣٥
و بىآبرو شده و رسوا گشته و بدنام .

مفتعل

(
mofta'al
) ا . ع . كار سترك و دشوار . يق : جاء بالمفتعل .

مفتق

(
maftaq
) ا . ع . محل شكافتگى . و مفتق القميص : شكاف جاى پيراهن .

مفتقد

(
moftaqad
) ص . ع . گمشده و جستجو شده .

مفتقر

(
moftaqer
) ص . ع . نيازمند شده و درويش گشته . و ارض مفتقر : زمين بسيار چاه و بسيارگو .

مفتل

(
mofattal
) ص . ع . سخت تافته شده .

مفتلة

(
maftalat
) ا . ع . قطعهء چوبين گردى كه آن را در دوك نصب مىكنند تا حركت دوك را در هنگام رشتن ثابت و برقرار نمايد .

مفتلت

(
moftalat
) ص . ع . ناگهان گرفته شده . و ناگهان مرده .

مفتلت

(
moftalet
) ص . ع . كسى كه بديهه و مرتجلا سخن مىگويد .

مفتلذ

(
moftalez
) ص . ع . كسى كه يك جزء از چيزى را مىگيرد .

مفتلط

(
moftalet
) ص . ع . ناگاه گرفته شده .

مفتلق

(
moftaleq
) ص . ع . آنكه سخن شگفت مىآورد . و آنكه سخت مىكوشد در دويدن چندان كه مردم را بشگفت مىآورد .

مفتلى

(
moftali
) ص . ع . آنكه از شير باز مىدارد . و آنكه مىپروراند و آنكه نگاه مىدارد و حفظ مىكند .

مفتن

(
moftan
) ص . ع . در فتنه انداخته . و بشگفت آورده و جادو كرده . و ربوده دل . و پول عيار گرفته .

مفتن

(
mofattan
) ص . ع . سخت مفتون .

مفتن

(
mofatten
) ا . پ . مأخوذ از تازى - برانگيزاننده فتنه .

مفتوت

(
maftut
) ص . ع . شكسته شده و ريز ريز شده و شكافته شده .

مفتوح

(
maftuh
) ص . ع . گشاده . و فتحه داده شده .

مفتوح

(
maftuh
) ص . پ . مأخوذ از تازى - باز شده و گشاده شده . و گرفته شده و فتح شده و مغلوب شده . و هر كلمه‌اى كه داراى زبر باشد .

مفتوحه

(
maftuhe
) ص . پ . مأخوذ از تازى - مفتوح . ر . مفتوح .

مفتوق

(
maftuq
) ص . ع . گرفتار فتق .

مفتول

(
maftul
) ص . ع . تافته شده .

مفتول

(
maftul
) ا . پ . مأخوذ از تازى - هر چيز تافته شده و پيچيده شده و تارى كه از گلابتون و برنج و آهن و جز آن سازند .

مفتول سر

(
maftul - sar
) ص . پ . كج سر و معوج سر .

مفتون

(
maftun
) ا - ص . ع . از دين برگشته . و مجنون و ديوانه . و در فتنه افتاده و مال و عقل رفته . و كسى كه ارادهء زناى با زن كرده باشد . و دينار مفتون : دينار به آتش در آورده تا خوب و بدى آن معلوم گردد . و قلب مفتون : دل ربوده شده . و فتنه و آزمايش . قوله تعالى :
بِأَيِّكُمُ الْمَفْتُونُ
الباء بمعنى فى او زائدة و المفتون الفتنة و هو مصدر كالمعقول و يكون ايكم مبتدأ و المفتون خبره و قيل بايكم اى المجنون اى باى الفريقين منكم المجنون بفريق المومنين ام بفريق الكافرين اى فى ايهما من يستحق هذا الاسم .

مفتون

(
maftun
) ص . پ . مأخوذ از تازى - شيفته و ديوانه و ربوده دل و عاشق .

مفتى

(
mofti
) ا - ص . ع . فتوا دهنده . و نام پيمانه‌اى .

مفتى

(
mofti
) ص . پ . مفت و رايگان و بيمزد و بىاجرت .

مفتى

(
mofti
) ا . پ . مأخوذ از تازى - فتوا دهنده و قاضى و چرگرو و جر گر و وچرگر .

مفثة

(
mofassat
) ا . ع . بسيارى و فزونى . يق : فلان كثير مفثة : يعنى فلان بسيار مهمانىكننده است . و طعام كثير مفثة : يعنى طعام بسيار با بركت .

مفج

(
mafj
) م . ع . مفج مفجا ( از باب فتح ) : گول گرديد .

مفج

(
mofejj
) ص . ع . حافر مفج : سم قبه‌دار .

مفجر

(
mafjar
) ا . ع . موضع آب زهيدن .

مفجر

(
mofjer
) ص . ع . كسى كه وقت فجر در مىآيد . يق : انت مفجر الى طلوع الصبح .

مفجرة

(
mafjarat
) ا . ع . موضعى كه از آن آب مىزهد . و زمين هموار كه در آن رودبارها روان گردد . ج : مفاجر .

مفجوع

(
mafju '
) ص . ع . ستم رسيده و مصيبت رسيده .

مفحش

(
mofhec
) ص . ع . فحش گوينده .

مفحص

(
mafhas
) ا . ع . لانهء مرغ سنك‌خوار . ج : مفاحص .

مفحم

(
mofham
) ص . ع . درمانده . و كسى كه بر شعر گفتن قادر نباشد .

مفخر

(
mafxar
) ا . پ . مأخوذ از تازى - فخر و نازش و هر چه بدان فخر كنند و بنازند و مايه ناز و بزرگى .
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3435 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )